لاوازی کاریگەری بەشێک لە بەرپرسانی کورد لە بەغدا و زۆربوونی جاشی خۆماڵی هۆکاری سەرەکین بۆ نادادی بەغدا بەرامبەر بە هەرێم.
ئەوەی ئەمڕۆ له بەغدا ڕوودەدات تەنها دەتوانرێت بە هەوڵێکی سیستماتیک بۆ خنکاندنی هەرێمی کوردستان له ڕووی سیاسی و ئابوورییەوە وەسف بکرێت، بە بەکارهێنانی ئامراز و میتۆدی ناشایسته لە لایەن دەوڵەتێک که بانگەشەی دیموکراسی و فیدراڵیەت دەکات. لە تەک ئەمەشدا ڕاستییەکی ڕوون هەیە و هەمووان دەزانین و دەیبینن کە بەشی زۆری خاوەن پلە و پۆست و نوێنەرانی کورد لە بەغدا هیچ کاریگەرییەکی ڕاستەقینەیان نییە و نەبووە کە لە بەرژەوەندی گەلی کورد بەکاریانهێنابێت، ئەوان هێندەی شەڕی ئیمتیازاتی کەسی خۆیان کردووە نیوهێندە داکۆکی مافی هاوڵاتیانی هەرێم و پرسە نەتەوەییەکانیان نەکردووە، بۆیە گرنگە بۆ داهاتوو پێداچوونەوە بکرێت و کەسانێکی نیشتمانپەر و بوێر لە سەر پشکی کورد دەسەڵات وەرگرن کەسانێک بن ئیڕادەی بەهێزی کورد پیشان بدەن و ماف و کەڕامەت هاوسەنگ ڕابگرن، نەوەک کەسانی خودبنیاتنەرو بێ کەڵک. چونکی ئەوانەی پرۆسەی بڕیاردان لە بەغدا کۆنتڕۆڵ دەکەن، بەدوای بنیاتنانی دەوڵەتدا نین، بەڵکو بە دوای چەسپاندنی هەژموونێکی تائیفی و مەرکەزییەتێکی نەخۆشن کە بەرگەی ئەوە ناگرن قەوارەیەکی سەرکەوتووی وەک هەرێمی کوردستان خۆی حوکمڕانی بکات و سەرچاوەکانی بەڕێوەببات و بە سوپایەکی شەرعی کە پێشمەرگەیە، خاکەکەی بپارێزێت.، بە درێژایی مێژوو و بە سادەیی بەغدا وەک نەیارێک لە کوردستان دەڕوانێت کە دەبێت لاواز بێت، نەک هاوبەشێک کە دەبێت ڕێزی لێبگیرێت.
بۆ ئەم مەبەستەش بەردەوام هەوڵی سڕینەوەی مۆرکی نەتەوەیی و بچووککردنەوەی قەوارەی دەستووری هەرێمی کوردستانی داوە بەشێوازی جودا، جا لە ڕێگای داگیرکاری، ئەنفال و جینۆساید، کیمیاباران، سووتاندنی لادێیەکان.....هتد، بێت یان بە ڕاگرتنی بەشە بودجە و هەڵوەشاندنەوەی ڕێککەوتن و پێشێڵی بنەما دەستوورییەکان و بەکرێگرتن و زیندووکردنەوەی دیاردەی "جاشایەتی و پاشایەتی"، بە سوود وەرگرتن لەو جاشە هەزەلە مەزادکراوە ناوخۆییانەی کە خۆیان بە حکومەتی ناوەند فرۆشتووە لە بەرامبەر چەند دراوێک، و وەک ئامرازێک بۆ تێکدانی نێوماڵ و یەک ڕێزی نەتەوەیی بەکاردەهێنرێن، ئەمەشیان ڕوونە کە درێژکراوەی هەمان عەقلیەت و سیاسەتی دەسەڵاتە دیکتاتۆرەکانی ڕووخاوە، بەڵام چۆن ئەوان خەونەکانیان بردە ژێرگڵ و مەرامە گەنیوەکانیان نەهاتە دی و بەرامبەر بە ئیڕادەی گەلی کورد شکستیان هێنا، دووبارە شکست دەهێننەوە و بە سەر شۆری دێنەوە و داوای یارمەتی و پشتیوانی لە مەرجەعی باڵای گەلی کورد دەکەن.، خۆفرۆشانیش لە مێژووی پڕ سەروەری نەتەوەییمان تەنها شەرمەزاری و ڕوو ڕەشیان بۆ دەمێنێتەوەو لە نیشتیمانی خۆڕاگران جێگەی خۆفرۆشان نابێتەوە.
لە لایەکی ترەوە ئەگەر بەغدا پێی وابێت لە ڕێگەی لاوازکردنی پێگەی کورد لە بەغدا و گوشار، زوڵم، برسێتی و بەکرێگرتنی جاشی ناوخۆیی،، گەلی کوردستان ناچار دەکات دەستبەرداری مافەڕەواکان و پرسی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی و دەوڵەتی کوردستان بێت، ئەوە لە وەهمداجێماوە. ئەم سیاسەتە لەرزۆکە تەنها دەبێتە هۆی دوورکەوتنەوەیەکی زیاتر و قووڵکردنەوەی بۆشایی نێوان هەرێم و حکومەتی ناوەند، و نزیک بوونەوە لە بەرهەمی خەباتی نەپساوەمان، کە دەبێت سەرانی بەغدا چۆک دابدەن و قبوولی مافە دەستوورییەکانی گەلەکەمان بکەن.
بۆیە و وەک هەمیشە و بە ڕوونی و بێ دوو دڵی دەڵێین:
کوردستان پارێزگایەکی ژێردەستە نییە، بەڵکو قەوارەیەکی دەستوورییە و مافی خۆبەڕێوەبردنی تەواوەتی هەیە. هەر هەوڵێک بۆ کەمکردنەوە، پەراوێزخستن، یان سنووردارکردنی ئەم مافانە بدرێت، بە ئیڕادەی بەهێزی نەچەماوەی گەل و سەرکردایەتییەک کە سازش لەسەر کەڕامەتی گەلی کورد نەکات، ڕووبەڕوو دەبێتەوە.
۱ـی حوزەیرانـی ۲۰۲٥

حهسیبه گهردی