ڕێككەوتنەكەی نێوان وەزارەتی سامانە سرووشتییەكان و دوو گەورە كۆمپانیای ئەمریكی «ویسترن زاگروس و ئێج كەی ئێن» بە ئامادەبوونی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان، كە بۆ هەردوو كێڵگەی نەوت و غازی تۆپخانە و میران بە بەهای 110 ملیار دۆلار لە واشنتۆنی پایتەختی ئەمریكا واژۆ كرا، وەرچەرخانێك بوو لە سیاسەت و ستراتیژیەتی هەرێمی كوردستان بەرانبەر بە وەبەرهێنان لە وزە و پەرەپێدانی كارەبا، لە ناوەندە جیهانییەكان و لەلای بەرپرسانی حكومەت و سیاسەتمەدار و گۆنگرێسمانەكان و سیناتەكانی ئەمریكاوە بە ڕاددەیەكی زۆر بایەخ و گرنگیی پێدرا و، بابەتی پرسی پاڵپشتی و پارێزگاریی قەوارەی هەرێم و تەنانەت مامەڵەكردنی ئەمریكا لەگەڵ عێراقدا لەسەر بنەمای ڕێزگرتن لە فیدڕاڵییەت و مافە دەستووری و یاساییەكانی هەرێمی كوردستانی هێنایە پێشەوە، وەزیری دەرەوەی ئەمریكاش جەختی لەسەر پاڵپشتیكردنی هەرێمێكی كوردستانی بەهێز و سەقامگیر كردەوە، لەسەر ئەم پرسە و چەند تەوەری دیكەی پەیوەندیدار، گۆڤاری گوڵان دیدارێكی لەگەڵ ئەندازیار كەمال محەمەد ساڵح وەزیری سامانە سرووشتییەكان «بەوەكالەت» ساز دا.

 

 

* لەگەڵ شاندی باڵای سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان بوویت لە واشنتۆن و، ڕێككەوتننامە مێژووییەكەت لەگەڵ دوو كۆمپانیای گەورەی ئەمریكی لەبواری نەوت و غازدا واژۆ كرد. دەكرێت گرنگیی ئەم ڕێككەوتنەمان بۆ شی بكەیتەوە، بەتایبەتی لە ڕوانگە ئابوورییەكەیەوە؟

- سەردانەكەی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان بۆ پتەوكردنی پەیوەندیی سیاسی و ئابووری و لەشكری لەگەڵ حكومەتی ئەمریكا بوو، هاوكات بۆ ڕاكێشانی وەبەرهێنانی گەورە كۆمپانیا ئەمریكییەكانیش بوو، لە بواری پیشەسازیی نەوت و غاز لە هەرێمی كوردستاندا، كە بە تەواوەتی مافی دەستووری و یاسایی هەرێمی كوردستانە، تا گرنگی بە پێشكەوتن و خۆشگوزەرانیی گەلەكەی بدات، بەتایبەتی لە بواری وزەدا، كە كلیلی پێشكەوتن و سەقامگیریی ئابووریی هەموو هەرێم و هەر وڵاتێكە، ئەوە بوو دوو ڕێككەوتننامەی مێژوویی لەگەڵ دوو كۆمپانیای گەورەی ئەمریكی لە بواری وزەدا واژۆ كران، ئەویش هەردوو كۆمپانیای HKN Energy) و (Western Zagros Resources بوون. ئەوەی بۆ ئێمە جێگەی خۆشحاڵی بوو، ئەو بایەخ و گرنگیدانەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا بوو كە بەبایەخەوە دەڕواننە پەیوەندییەكانیان لەگەڵ هەرێمی كوردستان، تەنانەت هەروەكو ڕێزدار مەسرور بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان ئاماژەی پێ دا، ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا وەك هاوبەشێكی سەرەكی دەڕواننە هەرێمی كوردستان، بۆیە جگە لە سوودە ئابوورییەكانی ئەم سەردانەی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان، لەلایەن ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكاوە پشتیوانیی قەوارەی دەستووری هەرێمی كوردستان و ماف و دەسەڵاتە دەستوورییەكانمان دووپات كرایەوە. سەبارەت بە پرسیارەكەشتان لەسەر گرنگیی ئابووریی واژۆكردنی ئەم ڕێككەوتننامەیە كە لە بواری وزەدا گرنگیی لە ڕاددەبەدەری هەیە، بەتایبەتی كە هەر دوو كۆمپانیای «ویسترن زاگرۆس و ئێج كەی ئێن» پسپۆڕایەتی و شارەزاییەكی باشیان لە بواری وزە و نەوت و غازدا هەیە، بۆیە دەرهێنانی غاز لە هەردوو كێڵگەی نەوت و غازی تۆپخانە و میران كە بەهاكەی 110 ملیار دۆلارە، سوودی گەورەی بۆ هەرێمی كوردستان و هەموو خەڵكی عێراقیش هەیە، چونكە پەرەپێدانی غاز لەم كات و ساتەدا بۆ بەرهەمهێنانی كارەبا بۆ خەڵكی كوردستان و عێراق پێداویستییەكی زەروورییە، ئەمە لە كاتێكدا لە پڕۆژەی ڕووناكیدا زیاتر لە یەك ملیۆن و سەد هەزار هاووڵاتی كارەبای 24 كاتژمێرییان بۆ چووە و لە كۆتایی ساڵی 2026یش پڕۆژەكە سەرجەم هەرێمی كوردستان دەگرێتەوە، بۆیە پەرەپێدانی ئەم دوو كێڵگە غازییەش، دەچێتە پاڵ سەركەوتنەكانی دیكەی سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان كە پاڵپشتی ئێمە بوو لە هەردوو وەزارەتی كارەبا و وەزارەتی سامانە سرووشتییەكان و توانیمان بە پاڵپشتی بەڕێزیان و تیمەكەی لە ئەنجومەنی وەزیران، بەسەر هەموو ئالنگارییەكانی قەیرانی دارایی و بڕینی بوودجە و كێشەكانی دیكەی بەردەم پەرەپێدانی كەرتی پیشەسازیی نەوت و غاز و كارەبادا سەربكەوین، ئەم پەرەپێدانەی غاز لەلایەن ئەو دوو كۆمپانیا ئەمریكییەوە گرنگیی بۆ زیادكردنی بەرهەمهێنانی نەوت و غاز و باشكردنی ژێرخانی پیشەسازیی نەوت و غاز و كارەبا دەبێت، كە ئەم كەرتانە بۆ سەرجەم بوارەكانی ژیاری و بژێویی ژیانی هاووڵاتیان و پەرەپێدانی بازرگانی و پیشەسازی گرنگە و، بۆ سەركەوتنی فرەچەشنكردنی ئابووری و بووژانەوەی كەرتی پیشەسازی بایەخی خۆی هەیە. بەگەڕخستنی ئەم دوو كێڵگە غازییە وەكو پێشتر ئاماژەم پێدا بۆ بەكارهێنانی كارەبا گرنكە، لە ماوەی ڕابردووشدا بڕێك كارەبامان لە هەرێمی كوردستانەوە بە خەڵكی عێراق داوە، كە بەدڵنیاییەوە لەمەودوا عێراقیش زۆر پێویستی بە ئەو كارەبایە دەبێت كە بەم غازە بەرهەم دەهێنرێت، لە قەیرانی كارەباشدا هەموو گەلانی عێراق ڕزگاریان دەبێت، بەتایبەتی كە هەردوو كێڵگەكە یەدەگێكی غازی گەورەی تێدایە، كێڵگەی میران بەپێی دیراسەتی كۆمپانیای (HKN) بڕی 8 تریلیۆن پێ سێجا غازی تێدایە و وەكو قۆناغی یەكەم پێشبینی دەكرێت 50-70 ملیۆن پێ سێجا غازی لێ دەربهێنرێت و، دوای ماوەیەكی كەم پەرەپێدان لە كێڵگەكەدا دەكرێت بۆ زیادكردنی ئەم بڕە غازە و هەموو ئەم بەرهەمەش بۆ بەرهەمهێنانی كارەبا لە وێستگە غازییەكانی بەرهەمهێنانی كارەبا بۆ تۆڕی كارەبای هەرێم و عێراق بەكار دەهێنرێت.

لەگەڵ كۆمپانیای ویسترن زاگرۆسدا كە كۆمپانیایەكی ئەمریكییە و پێشتر لە كێڵگەی (كوردە میر) كاری كردووە، ئێستا لە كێڵگەی تۆپخانەش بە هەمان گرێبەستی پێشوو دەست بە دەرهێنانی غاز و نەوت دەكات. كۆمپانیای HKN پێشتر لە دوو كێڵگەی دیكە بەسەركەوتوویی كاری كردووە، بەتایبەتی لە كێڵگەی سەرسەنگ و ئەترووش، واتە ئەم ڕێككەوتنە بۆ كۆمپانیاكە دەبێتە كێڵگەی سێیەم و پێشتر نزیكەی 75 هەزار بەرمیل نەوتی لە هەرێم بەرهەم هێناوە، بەمەش لە هەردوو كێڵگەی كوردە میر و میران بەرهەمی نەوت و غاز دەردەهێنرێت و كارەباكەشی تەنیا بۆ هەرێمی كوردستان نییە، بەڵكو وەكو ئاماژەم پێدا بۆ خەڵكی عێراقیشە. ئەوەتا زۆربەی ئەو گازەی ڕەوانەی وێستگەكانی بەرهەمهێنانی كارەبا دەكرێت، بەشێكی لە كارەباكەدا لەلایەن وەبەرهێنەرەكانەوە دەدرێتە شارەكانی دیكەی عێراق و بەو بودجەیە بەشێكی دەدرێتە كۆمپانیای دانە غاز و ئەوی دیكەی دەدرێتە وەبەرهێنەرەكانی بەرهەمهێنانی كارەبا، باشە كارێك ئەو هەموو سوودەی بۆ گەلانی كوردستان و عێراقیش هەبێت، جێی سەرسوڕمانە حكومەتی عێراق و وەزارەتی نەوت ناڕازین و بەیاننامە لەسەری دەردەكەن و سكاڵا تۆمار دەكەن.

* لەو سەردانەدا تاچەند بەرپرسانی باڵای ئەمریكا پێشوازییان لە ڕێككەوتنەكەی نێوان حكومەتی هەرێمی كوردستان و هەردوو گەورە كۆمپانیای ئەمریكی كرد بۆ پەرەپێدانی غاز لەو دوو كێڵگەیەی هەرێمی كوردستان؟ ئایا ئەم پاڵپشتی و پشتگیرییەی هەرێمی كوردستان ڕۆڵی دەبێت لە چارەسەركردنی كێشە و ئاستەنگەكانی بەردەم هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێمی كوردستان؟

- لە كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستاندا ڕێزدار مەسرور بارزانی پەیوەندییەكانی لەگەڵ وڵاتانی جیهان و دراوسێدا بەرەو پێشەوە بردووە، بەتایبەتی لەگەڵ ئەمریكا و وڵاتانی ئەوروپا، لەمەشدا ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا پشكی سەرەكیی بەركەوتووە و لە ئێستادا تادێت ئەم پەیوەندییانە بەرەو پێشەوە دەچێت. ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا پشتیوانیی گەورەی دۆزی ڕەوای گەلی كوردە و پاراستنی قەوارەی هەرێمی كوردستانی لە ئەستۆ گرتووە، ئەوەتا چەندین كۆمپانیای گەورەی ئەمریكی لە هەرێمی كوردستان كار دەكەن و زۆر بەلایانەوە گرنگە بەرگری لە كورد و لە بەرژەوەندییەكانی خۆشیان بكەن، بگرە نزیكەی 64%ی ئەو كارەبایەی لە هەرێمی كوردستان بەرهەم دەهێنرێت، بەهاوبەشی لەگەڵ كۆمپانیای جەنەراڵی ئەمریكی بەرهەم هاتووە، لەلایەكی دیكەوە كێڵگەی تۆپخانە زیاتر لە پێنج تریلیۆن پێ سێجای غازی تێدایە كە بەپێی نرخی ئەمڕۆ، پێنج تریلیۆنی غاز و 900 ملیۆن بەرمیل نەوت نزیكەی 70 ملیار دۆلار دەكات، كە لەگەڵ قەباری وەبەرهێنانی هەردوو كۆمپانیاكە حیساب بكرێت زیاتر لە 110 ملیار دۆلار دەكات.

بۆیە ئەمریكییەكان ڕۆڵێكی زۆر گەورەیان لە پێشخستنی عێراق و هەرێمی كوردستاندا هەیە و بۆ دەستپێكردنەوەی گفتوگۆكانی هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێمی كوردستانیش هاتنە پێشەوەی وەزارەتی نەوتی عێراقیش بۆ گفتوگۆكردن و دووبارە هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێمی كوردستان بۆ ڕۆڵی ئەمریكا دەگەڕێتەوە. ئێمە سوپاسی حكومەت و خەڵكی ئەمریكا دەكەین، بەتایبەتی ڕۆڵی ماركۆ ڕۆبیۆ وەزیری دەرەوە، كە لەم سەردانەی دوایی سەرۆكی حكومەتدا ئەو پێشوازییە گەرمەی لە شاندی باڵای سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستانی كرد، دووبارە پابەندبوونی ئەمریكای بە پاڵپشتیی هەرێمی كوردستانێكی بەهێز و سەقامگیر لە چوارچێوەی عێراقێكی فیدڕاڵی و بەتایبەتی بۆ پشتگیری لە دابینكردنی مافە دەستووری و شایستە داراییەكانی هەرێم دووپات كردەوە. لەم ڕوانگەیەوە پاڵپشتییەكانی ئەمریكا هۆكاری سەرەكیی دانوستان و گفتوگۆكانی دووبارە هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێمی كوردستان و پاراستنی مافە دارایی و شایستە داراییەكانی هەرێمی كوردستانە.

* وەزارەتی نەوتی عێراق لە دوو بەیاننامەدا ناڕەزایەتیی خۆی دەربڕیوە لەسەر ڕێككەوتنەكەی نێوان حكومەتی هەرێمی كوردستان و دوو گەورە كۆمپانیاكانی ئەمریكا لەسەر نەوت و غاز، ئەگەرچی دوو بەیاننامەكە جیاوازییان تێدا بوو، بەوەی لە بەیاننامەی دووەمدا ڕەخنەی لەسەر دەرهێنانی غاز و هاتنی كۆمپانیا ئەمریكییەكان نەبوو، بەڵكو لەوە بوو، دەبێت لە ڕێگەی وەزارەتی نەوتی عێراقەوە ئەم ڕێككەوتننامانە واژۆ بكرێت، لە ئێستاشدا لە دادگا سكاڵای كردووە، ئایا ئەم سكاڵا و ناڕەزایەتییەی وەزارەتی نەوتی عێراق فشار و ئەجندەی دەرەكیی پێوە دیارە؟

- پێویستە وەزارەتی نەوتی عێراق كێشە دروست نەكات، لەبەر ئەوەی ئەم گرێبەستانە پێشتر هەبوون و تەنیا كۆمپانیاكان گۆڕدراون، ئەم ڕێككەوتنە بە هەمان گرێبەستی پێشوو كراوە كە بە شێوەی گرێبەستی هاوبەشییە، بە هەموو پێوەرێك لە ڕووی دەستووری و یاساییەوە مافی هەرێمە پەرەپێدانی پیشەسازی لە كێڵگە نەوتی و غازییەكانی خۆیدا بكات، تەنانەت دادگای پاریس دژی ئەوە نییە كە حكومەتی هەرێمی كوردستان دەرهێنان و وەبەرهێنان و پەرەپێدان لە كێڵگەكانی نەوتی خۆیدا بكات، ئەو دادگایە تەنیا لە بڕگەیەكی هەناردەكردن و فرۆشتنی نەوتدا بڕیاری داوە، بۆیە ئێمە چاوەڕوانی ئەوە ناكەین بەغدا ڕازی بێت لەسەر گرێبەستەكان، ئێمە خۆ پێشتریش دەیان گرێبەستمان هەبووە، ئەگەر كێشە هەبێت، دەبێت لەسەر هەمووان بێت، هەموومان بینیمان كە چۆن دادگای پێداچوونەوەی عێراق دوای چەندین دانیشتنی دادگا و تانەلێدانی دادگای كەرخ لە بەرژەوەندیی وەزارەتی سامانە سرووشتییەكان بڕیاری هەڵوەشانەوەی بڕیارەكانی پێشووی خۆی دا، بەمەش لە ڕووی یاساییەوە یەكلا بووەوە كە گرێبەستەكانی نێوان وەزارەتی سامانە سرووشتییەكان و كۆمپانیاكانی نەوت و غاز لە هەرێمی كوردستان كارایە و دروستە، بۆیە من پێم وانییە كێشەی وا دروست ببێت، بەتایبەتی كە وڵاتێكی گەورەی وەكو ئەمریكا هەیە و ئەو ژووری بازرگانییەی كە ڕێككەوتنەكەی تێدا كرا، بە یەكێك لە گەورەترین ژوورە بازرگانییەكانی جیهان و خاوەنی زۆرترین ئەندامی كۆمپانیاكان لە جیهاندا دادەنرێت و، دەیان شارەزا و پسپۆری یاساییان هەیە و زۆر بە ڕوونی و شارەزایی وردەكارییەكانیان هەڵسەنگاندووە و دڵنیان كە ڕێككەوتن و گرێبەستەكان دەستووری و یاسایین. لێدوانی گەورە بەرپرسانی حكومەت و وتەبێژ و كۆنگرێسمانەكانیان دەرخەری ئەو ڕاستییەن. خۆ وەبەرهێنان لە غازی سرووشتی و بەكارهێنانی بۆ بەرهەمهێنانی كارەبا لە بەرژەوەندیی خەڵكی عێراقیشدایە، ئەوەتا لە هەر دوو كێڵگەی كۆرمۆڕ و خۆرمەڵە بڕی 650 ملیۆن پێ سێجا غاز هەیە و 4500 مێگاوات كارەبای لێ بەرهەم دەهێنرێت، بڕێكی كارەباكەش بۆ تۆڕەكانی دەرەوەی هەرێم دەچێت. هەرچی ئەم كێڵگانەش هەیە پێشتر لەلایەن كۆمپانیای دیكەوە گرێبەستیان بۆ كراوە، بەڵام ئەركی خۆیان جێبەجێ نەكردووە و بە ئارەزوومەندانە خۆیان دەستبەرداری بوون، تەنانەت كۆمپانیای گەنێڵ ئینرجی كە گرێبەستمان لەگەڵیدا هەبوو، بۆ ماوەیەكی درێژ ئەركی سەرشانی جێبەجێ نەكرد و وەبەرهێنان لەم كێڵگەیەدا نەهاتەكردن، دواتر لە بەریتانیا بۆ یەكلاكردنەوەی ئەم كێشەیە دەرئەنجام لە بەرژەوەندی هەرێم كۆتایی بە تەحكیمەكە هێنرا، بەمەش حكومەتی هەرێمی كوردستان لە دۆسێی ناوبژیوانی دژی كۆمپانیاكە قەرەبووی تێچووی یاسایی كرا و هەموو داواكارییەكانی كۆمپانیای گەنێڵ ئینرجی لە دژی حكومەت ڕەت كرانەوە، ئێستا هیچ پەیوەندییەك لەگەڵ كۆمپانیای گەنێل نەماوە و كێڵگەیەكی بێ كێشەیە و سەر بە وەزارەتی سامانە سرووشتییەكانە و وەكو ڕێككەوتن و گرێبەست شەرعییەتی خۆی هەیە لە دادگاكانی عێراقیشدا ئەو مافەمان پێ دراوە.

* كەواتە ستراتیژیەتی وەزارەتی سامانە سرووشتییەكان بۆ ئەوەیە لە چەند ساڵی داهاتوودا بەرهەمهێنانی غاز بەرز بكاتەوە. دەكرێت بزانین ئەم ستراتیژیەتە دەمانگەیەنێتە ئاستی چەند لە بەرهەمهێنانی غازدا؟

- بابەتی بەرهەمهێنانی غازی سرووشتی بۆ بەرهەمهێنانی ناوخۆ، چ لە بواری كارەبا، یان دابینكردنی غازی پاك بۆ ماڵان و پیشەسازیكاران بەكار دەهێنین، لە ئێستادا هەرێمی كوردستان ژێرخانی كارەبای بۆ 8،189 مێگاواتی كارەبا بەرز بووەتەوە، بەڵام لەبەر نەبوونی غاز تەنیا 4000-4500 مێگاوات كارەبا لە وێستگە غازییەكان بەرهەم دەهێنین، خۆ ئەگەر بڕی بەرهەمهێنانی غاز بەرز ببێتەوە، ئەو كات بەرهەمی كارەبا زیاد دەكەین و بۆ پڕۆژەی ڕووناكیی 24 كاتژمێری زۆر پێویستمانە، واتە لە ئێستادا پێویستیمان بە 1100مەق مەقی غاز، یان ملیۆن پێ سێجا هەیە، بەڵام لە ئێستادا 525 ملیۆن پێ سێجا غاز لە كۆرمۆڕ و 120 -130 ملیۆن پێ سێجا لە خۆرمەڵە هەیە، بۆیە بە زیادكردنی بەرهەمهێنانی غاز، كێشەی كارەبا چارەسەر دەكەین، غازەكەش بۆ پیشەسازیی وەكو كارگەكانی چیمەنتۆ و ئاسن بەكار دێت، كە لە ئێستادا نەوتی ڕەش بەكار دەهێنن و سووتەمەنییەكی پاك نییە. لە دوا پلان و بەرنامەماندا ئەوەیە بە هاوشێوەی بەشێكی زۆری جیهان غاز بۆ ماڵان دابین بكەین، ئەگەر لەم بڕە غازە زیاد بوو، ئەو كات بۆ بابەتی دیكە و مەبەستی دیكە غازە زیادەكە بەكار دەهێنین.

* دوا پرسیارمان سەبارەت بە پرسی هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێمی كوردستانە، ئایا دانوستان و گفتوگۆكانی ئەم بوارە بەكوێ گەیشتووە و بۆچی نەوتی هەرێمی كوردستان هەناردە ناكرێتەوە؟

- بە هەمواركردنەوەی ماددەی تایبەت بە تێچوونی بەرهەمهێنانی نەوت لە یاسای بوودجەی عێراقدا، وەزارەتی سامانە سرووشتییەكان و وەزارەتی نەوت گرێكوێرەی چارەسەرنەكردنی كێشەی هەناردەكردنەوەی نەوتیان تێپەڕاندووە، بەڵام وا دیارە كێشەی عەقڵییەتی مەركەزی و سیاسی و ئاستەنگەكانی بەردەم مافە دەستووری و یاساییەكانی هەرێمی كوردستان لای زۆر لە عەقڵییەتەكانی حوكمڕانیی عێراق هێشتا ماوە، كە فشاری سیاسی و ئەجیندەی دەرەكییان لەسەرە. پرسی نەوت لە عێراق بە سیاسی كراوە و لە بابەتە یاسایی و تەكینكییەكاندا هەم دیسان كێشە لە نێوان وەزارەتی نەوتی عێراق و كۆمپانیاكانی نەوت لەهەرێمی كوردستاندا دروست بووە. كۆمپانیاكانی نەوت لە هەرێمی كوردستان دەڵێن، مادام دادگاكانی عێراق ددانیان بە یاساییبوونی گرێبەستەكانیان لەگەڵ هەرێم ناوە، بۆیە دەبێت لەسەر ئەو بنەمایە وەزارەتی نەوتی عێراق مامەڵەیان لەگەڵدا بكات و موستەحەقاتەكانیان بداتێ. پێشتر بۆ ماوەی پێنج مانگ بڕی 11ملیۆن و 286 هەزار بەرمیل نەوتمان لەو كۆمپانیانەوە ڕادەستی وەزارەتی نەوتی عێراق كردبوو بۆ پێداویستیی ناوخۆ لە پاڵاوتگەكاندا بەكاریان هێنا، كەچی یەك دۆلاریشیان نەدایە كۆمپانیاكان تاكو ئێستاشی لەگەڵدا بێت. باشە كۆمپانیاكان مافی خۆیانە داوای زەمانەت لە وەزارەتی نەوتی عێراق بكەن، هەروەها لەبواری تێچووندا دەبێت ڕەچاوی گرێبەستەكانیان بكرێت و كۆمپانیایەكی بێلایەنی پسپۆڕ تێچوونی ڕاستەقینەی ئەو كێڵگە نەوتییانە بخەمڵێنێت، كە بگونجێت لەگەڵ مۆدێلی ئابووری و مەرجەكانی بازرگانیی گرێبەستەكان و تێچوونیاندا. لەگەڵ ئەمەشدا من دڵنیام كەسانێك لە ناو وەزارەتی نەوتی عێراقدا هەن و نەرمێتی دەنوێنن و دواجار كۆتایی بەم كێشەیەش دەهێنن، بەتایبەتی دوای ئەوەی وەزارەتی نەوتی عێراق ڕازی بووە كۆمپانیاكانی نەوت لە هەرێمی كوردستاندا موستەحەقاتی خۆیان بە نەوت بدرێتێ و داهاتی فرۆشتنی ئەم نەوتەش بخرێتە شوێنێكی تایبەتەوە، هەردوو وەزارەتی نەوتی عێراق و وەزارەتی سامانە سرووشتییەكان ڕازی بووین. پێشبینی دەكەم كۆبوونەوەو گفتوگۆكان دەست پێ بكاتەوە بەتایبەتی كە پێشتر بەهۆی كاروبار و ڕێكارەكانی لووتكەی عەرەبی گفتوگۆكان ڕاوەستابوو. لەلایەكی دیكەوە سەرۆكی حكومەت لە دواكۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیراندا جەختی لەوە كردەوە كە هەرێمی كوردستان لە چوارچێوەی دەستوور بەردەوام دەبێت لە گفتوكۆ و دانوستانە بەردەوامەكانی لەگەڵ حكومەتی فیدڕاڵی بۆ چارەسەركردنی كێشە هەڵپەسێردراوەكان، بەتایبەتی بابەتی دەستپێكردنەوەی هەناردەكردنی نەوتی هەرێمی كوردستان لە ڕێگەی كۆمپانیای سۆمۆوە. بێگومان دەستپێكردنەوەی هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێمی كوردستان، ڕۆڵی گرنگی دەبێت لە زیادكردنی داهاتی بوودجەی گشتیی فیدڕاڵی و برەودان بە وەبەرهێنان لە كەرتی نەوت و گازی هەرێمی كوردستان، بۆ خێر و بەرژەوەندیی هەمووان.