دارگوێز و فیلمی ژیاننامەیی
چەند شەوێك لەوەو پێش، دارگوێزم لە هەولێر بینی، پێشتر زۆرم لەسەر بیست بوو و خوێند بووەوە، دوای بینینی فیلمەكەش، وێڕای ئەوەی كاتەكە درەنگ بوو، گفتگۆ و مشتومڕم لەگەڵ زۆربەی بینەر و سینەماكاراندا كرد، پەیامی بەشێك لە ڕەخنەكان ئەمانە بوون: دارگوێز تەنیا بۆ گریاندنی بینەرە، دژەكوردە، دەڕواتە خانەی فیلمی بەرەنگاریی ئێران، لاوازە، پڕوپاگەندەییە، ئەكشنێكی ناجوانە، زمانی كوردیی شێواندووە، لە بەرژەوەندیی دەوڵەتی ئێرانە و ...هتد.
فەرزین كەریم
چیرۆكی دارگوێز لە بەسەرهاتێكی ڕاستەقینەی (قادر مەولانپوور) وەرگیراوە؛ كە دوای كیمیابارانكردنی گوندی ڕەش هەرمێی سەر بە شاری سەردەشت، تەنیا كەسی ڕزگاربووی خانەوادەیەكی پێنج كەسییە، سێ منداڵ و هاوژینەكەی بە ڕووداوەكە شەهید بوون، دوای ڕوداوەكە هاوژینی كاك قادر، كچێكی دەبێت و دوابەدوا خۆشی دەمرێت.
كەواتە، فیلمەكە دەڕواتە خانەی فیلمی ژیاننامەیی، یان بیۆگرافی، لەوانەیە زۆر كەس بڵێت فیلمی سینەمایی ژیاننامەیی دەبێ پەیوەست بێت بە كەسایەتییە گرنگەكانی مێژووەوە، بەڵێ وایە! خۆی خوالێخۆشبوو كاك قادریش گرنگە، چوونكە ئەم كەسایەتییە ئەگەر گرنگ نەبووایە، نەدەبوو بە هەوێنی چەندین بەرهەمی هونەریی جۆراوجۆر و شانۆ و.. هتد، لە ئێراندا، چەندین بەڵگەفیلمیشی لەسەر دروست كراوە، لەوانەش: دوو بەڵگەفیلم كە لە لایەن هاوڕێی خۆشەویستم بورهان ئەحمەدی كە خەڵكی سنەیە، كاری دەرهێنانی بۆ كراوە (سێ ڕۆژ بەر لە ئێستا یەكێك لەم بەڵگەفیلمانە لە تەلەفزیۆنی ڕووداو بڵاوكرایەوە و، دواتر وتووێژ لەگەڵ كاك بورهان كرا)، لە فیلمی ژیاننامەییدا ڕەچاوكردنی كات و مێژووی درووستی ڕووداو، یان ڕووداوگەلی نێو بەسەرهاتەكە، هەروەها ناوی ڕاستەقینەی كەسایەتییەكان زۆر گرنگە، زۆر جاریش سوود لە شوێنی ڕاستەقینەی رووداوەكان و تایبەتمەندییە خۆجێیەكانی شوێنەكە وەك جلوبەرگ و زمان و ...هتد، وەردەگیرێت بۆ وێنەگرتن، هەروەها دەشێت بە مەبەستی پتر سەرنجڕاكێشتر كردن، دەستكاریگەلێكی ورد و بچووك لە چیرۆكدا بكرێت (هەر چۆن لە فیلمەكەدا جاش و هێزی سەربازی و هەلیكۆپتەر پیشان دراوە، كە بۆ یارمەتیی خەڵك هاتوون) بەو مەرجەی زیان بە تابلۆی گشتیی بەسەرهات و چیرۆك و ڕووداوەكان نەگەیێنێت، ئەوەی من بینیم، ئەمانە لە فیلمەكەدا ڕەچاو كراوە.
لە فیلمەكەدا شێوەی دەرهێنان و جووڵەكانی كامیرا بەرەو داكیۆدراما دەڕۆیشت، تا پتر فیلمەكە نزیك ببێتەوە لە راستیی ڕووداو و كەسایەتییەكان، دواتر زانیم دەرهێنەری فیلمەكە سەرەتا بە كاری بەڵگەفیلم هاتووەتە نێو جیهانی سینەما، ئەم كارەشی بۆ مەبەستی ڕاكێشانی بینەر بووە، چوونكە یەكێك لە گرفتە سەركییەكانی فیلم، ژیاننامەیی نەبوونی بینەرە لە هۆڵەكانی سینەما. من وای بۆ دەچم كە ئەوەی زیانی گەورەی لە فیلمەكە داوە، كوردییە شەقوشڕەكەی كایەوانی فارسیزمان و ناسراوی ئێرانی (پەیمان موعازی)یە، پێموایە دەستنیشانكردنی ئەم سوپەرستارەی سینەما بۆ ڕۆڵی كاك قادر، بە مەبەستی ڕاكێشان بینەر بووە بۆ هۆڵەكان و فرۆشتنی پلیت.
زۆر كەس دەڵێت ئەم فیلمە كوردی بە ناشیرین پیشان داوە، بەشێكیان بۆ بیرهێنانەوە نمونەی كۆتایی فیلمەكە دەهێننەوە، كە حیكایەتخوان و گێڕەرەوەی بەسەرهاتەكە (واتە مامۆستا) ئەوە دەگەیێنێتە بینەر، كە باش بوو (ژینە)ی كچە تازە لەدایكبووەكەی قادر مەولانپوور ونبووە، چوونكە ئەگەر لە سەردەشت، یان گوندەكە بوایە، چارەنووسی وەكو كچێكی نەخوێندەوار، یان نەخۆش، یان یش كوێر و.. هتد لێ دەهات. دارگوێز بەشێكی زۆری دیوە ڕاستەقینەكەی تاكی كوردی لە چوارچێوەی ژیاننامەی قادر مەولانپوور پیشان دەدات، ئەمە ڕاستییە كە ناوچە كوردنشینەكان هەژارن، بەروارد بە زۆر ناوچەی فارس نشین و ئازەری نشین بێبەشن لە پێداویستیی سەرەتایی ژیان و لە زۆر خزمەتگوزاری دەوڵەتی بێبەشن، هەروەها كۆت و بەندە كۆمەڵایەتییەكانیش دیوێكی دیكەی نەهامەتییەكانە، بەڵام من زۆر فیلمی دەرهێنەرانی كوردم دیوە كە ڕووداوەكانی نێو فیلمەكانیان هەڵێنجراوی هزر و ڕاوانینی خۆیان بووە، كەچی ئەوان لە پێناو وەرگرتنی خەڵاتدا دەیان قات بەراورد بە فیلمی دارگوێز ئێمەیان ناشیرینتر پیشان داوە.
دەگوترێت كە هەشت ملیارد تمەن واتە نزیك بە سێ سەد هەزار دۆلار فیلمی دارگوێز دروستكراوە و هەموو كەس دەتوانێت بەم پارەیە كاری وا بكات، بەڵام زۆر دەرهێنەری كورد زیاتر لەم بڕەی بۆ تەرخان كراوە و بەرهەمەكەی ڕووی نییە بەراورد بكرێت بە دارگوێز!
گلەیی دەكرێت كە دەبوایە دەرهێنەر و ستافی تەواو كوردی ئەمكارەیبكردایە، نەك كەسانی غەیرە!، خۆ كورد بە دەیان چیرۆكی خراپتر و كارەساتبارتر لە هی كاك قادر مەولانپوری هەیە، ئەوەش مەیدان با بزانین حكومەتی هەرێم دێتە پێش؟ ئەگەر حكومەتیش هاتە پێش، ئایا دەتوانین مافی ڕاستەقینە بە چیرۆك بدەین؟
لە كۆتاییدا، بۆ سەلماندی پەیامی سەرەكیی ئەم كورتە خوێندنەوەیەم، چەند فیلمێكی ژیاننامەیی وەكوو نمونە دەهێنمەوە:
My Left Foot
چیرۆكی كەسێكی خاوەن پێداویستی تایبەتە كە تەنیا قاچی چەپی دەجووڵێت.
The Pianist
لەسەر ژیانی موزیسیانێكی یەهودییە لە جەنگی دووەمی جیهانیدا درووستكراوە.
The Happiest Day in the Life of Olli Maki
چیرۆكەكەی باسی ئۆلی ماكی، وەرزشوانی یاریی بۆكسێنی فینلەندی دەكات.
The Imitation Game
تیشك دەخاتە سەر ئالن تۆرینگ كە لە جەنگی دووەمی جیهانیدا توانی هەزاران كەسی بێ تاوان لە مەرگ ڕزگار بكات.
127Hours
لەبارەی وەرزشوانێكە، كە لە كاتی شاخەوانیدا دەكەوێتە نێو تەنگەبەرێك و دەستی گیر دەبێت، ناچار دەبێت دەستی خۆی ببڕێتەوە.
Capote
لەسەر ژیانی نووسەری ناسراوی ئەمریكی ترۆمەن كاپۆتی نووسراوە.
Hamilton
چیرۆكی ژیانی ئەلیكساندەر هامیلتۆن دەگێڕێتەوە، كە یەكێكە لە دامەزرێنەرانی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا.
Steve Jobs
لەسەر ژیانی دامەزرێنەری كۆمپانیای ئەپڵە.
Schindler›s List
باسی كەسێك دەكات كە ژیانی سەدان یەهودیی ڕزگار كردووە.
