سعودیێ، وهبهرهێنان و ئاڤاكرن ل ههرێما كوردستانێ ههلبژارت وهك ناڤهندهكا ئابۆرى
پشتى روودانێن 16ى ئۆكتۆبهرا 2017ێ، هێلا ئهسمانى دناڤبهرا سعودیێ و ههرێما كوردستانێ هاته بڕین و بتنێ بۆ گهشتێن حهج و عومرێ دڤهكرى بوون، بهلێ پشتى رهوشا ههرێمێ تارادهكێ ژلایێ سیاسى و ئابۆرى ڤه ئارام بوویى، سعودیێ جارهكا دیتر ب پرۆتۆكولهكى هێلا ئهسمانێ دگهل ههرێما كوردستانێ ڤهكرهڤه ژبۆ خۆشكرن و خورتكرنا پهیوهندیێن ئابوورى و گهشتان و پهیوهندیێن سیاسى و دبلوماسى.
ژ روویێ ئابوورى و گهشتان ڤه كاوه عبدالعزیز، مامۆستایێ زانكۆیێ و پسبور دبوارێ ئابووریدا گۆت:"دروستكرنا پرۆتوكولێن ئهسمانێ ژلایێ ههرێما كوردستانێ ڤه دگهل وهلاتێن عهرهبى و جیهانى ژبۆ خورتكگرتنا ڤهگوهاستنێ یه دبیاڤێ بازرگانى و سیاسى و دبلوماسى و پهیوهندیانه، كو ئهو دوورپێچ و فشارێن حكومهتا عیراقێ لسهر ههرێمێ زالكرین ل دهمێ چوویدا قهربویا وان بهێتهكرن".
كاوه عبدالعزیز پهییڤى:" حكومهتا ههرێما كوردستانێ شیایه د كێمتر ژ سالهكێدا تا رادهكێ هێلێن ئهسمانى دگهل 21 وهلاتان ڤهكهت و حهفتیانه نیزیكى 95 گهشتێن ئهسمانى دناڤبهرا ههولێر و وهلاتێن جیهانیدا ئهنجام بدهت و ئهڤه پهیامهكا مهزنه بۆ ههمى جیهانێ، جونكى ههولێر دبیته ناڤهندهكا ئیستراتیجیا بازرگانى لسهر ئاستێ عیراقێ، دیسان سعودیێ پهیامهك دا عیراقێ ژى كۆ پهیوهندیێن وێ دگهل ههرێما كوردستانێ دبهردهوامن ژبۆ ئاڤاكرنا دهڤهرێن كوردستانێ و ب تایبهت ئهڤێن ژ دهستێ تیرۆرستێن داعشێدا رزگار كرین، كو كاركرنا سعودیێ دبیاڤێ وهبهرهێنان و گهشت و ئاڤاكرنێ ل ههرێما كوردستانێ ههلبژارت ژبۆ ناڤهندهكا ئابۆرى".
پسبور دبوارێ ئابوریدا خویاكر:"ڤهكرنا ڤێ هێلێ مفا بۆ ههر دوو لایان ههیه، كو سعودیه پشتراست بۆ پشبهستن لسهر پترۆلێ بتنێ نائێتهكرن و ب تایبهت پشتى سعودیه كهفتیه شهرهكێ مهزندا دگهل ئیران و یهمهنێ، دیسان بهرسڤدانهكه بۆ توركیا و وێ دهستوهردانا ل وهلاتێ قهتهردا دكهت ب ئینانا كومپانیێن خۆ ل ههرێما كوردستانێ داكو بهرژهوهندیێن توركیا تێكبچن ب رێكا خورتكرنا پهیوهندیێن خۆ دگهل ههولێر و بهغدا كو شهڕهكێ سیاسى و ئابوورى دناڤبهرا ههر دوو جهمسهرێن سوننهدا ههیه، ههروهسا ڤهكرنا كومپانیێن سعودیى ل عیراقێ ژبۆ دهست كورتكرنا ئیرانێ ل دهڤهرێ یه، ب تایبهت ئهگهر ئهمریكا سزا لسهر ئیرانێ توندكهت، مفایێن وێ بۆ ههرێما كوردستانێ كو بهێزكرنا پێگههێ ئیستراتیژی و دبلوماسێ ههرێمێ یه و بۆ عیراقێ و جیهانێ و جڤاكا نێڤدهولهتى دیار بیت كو تا نوكه ههرێم ئێك ژوان هژمارێن بهێزه دهاوكێشهیا سیاسی و دبلوماسیدا ل دهڤهرێ".
مامۆستایێ زانكۆیێ گۆت:" خورتكرنا هێلێن ئهسمانى، ئابوورێ ههرێما كوردستانێ بهێز دكهت و ب تایبهت دگهل سعودیێ، جونكى سعودیه دێ كومپانێن خۆ رهوانهیێ ههولێر كهت و ههرێمێ كهته دهرگهههك بۆ بازرگانیا عیراقێ، ژبهر كو دهڤهرهكا ئارامه و دهڤهرهكا سنۆرییه دگهل باژێرێ سوننهنیش و ژینگهههكا باش ل ههرێمێ ههیه، كومپانى و بازرگانێن مه ژى دێ شێن ب ساناهى ڤیزێ بۆ وهلاتێ سعودیێ وهرگرن و ئاماژهكا بهێزه كومپانێن سعودى ب تایبهت دبوارێ پیشهسازیا خارنێ ل كوردستانێ ڤهكهن و وهربههێنان بهێتهكرن و دهلیڤێن كارى بۆ خهلكى بهێنه ڤهكرن و بازارێ كوردستانێ دێ زهنگین بیت، دیسان دێ مفایێ دبوارێ گهشهكرنا چاندنێدا ههبیت و ب تایبهت هینگڤینێ كوردستانێ ، كۆ زوونا خراب بیت دێ رهوانهیى وهلاتێن كهنداڤێ كهت".
ژ روویى سیاسى ڤه بهدرخان زاویتهیى، چاڤدێرێ سیاسى بۆ مالپهرێ فهرمیێ پارتى دیموكراتى كوردستان خویاكر:" بۆ ماویهكى بۆ دهرگههـ بۆ ههرێمێ دڤهكرى نهبوون كو بشێت ژلایێ سیاسى و دبلوماسى ڤه ب ئازادیانه ل ههمى وهلاتان كارێ خۆ ئهنجام بدهت و لسهر ئاستهكێ باشتر وان پهیوهندیا بهرهڤ قوناغهكا دیترڤه بهت، جونكى هێلێن فركڤانى دڤهكرى نهبوون، ئهم ژبیر نهكهین كۆ ململانهكا توند دناڤبهرا سعودیێ و توركیا ههیه ژبۆ سهركێشیكرنا دهولهتا سوننى ل دهڤهرێ، كۆ پێشبینیهك دئێتهكرن دێ گهورینێن مهزن ئێنه ئهنجامدان كو بشتى بهارا عهرهبى روودایى بههرا پتریا دهولهتێن عهرهبى هاتینه لاوازكرن و دهم دڤێت تا ئهڤه دزڤڕنه ڤه سهر پێگههـ و هێزا خۆ و بشێن بهرگریا ڤان گهورینا بكهن".
بهدرخان زاویتهیى ئاخفت:"ڤهكرنا هێلێن ئهسمانێ دناڤبهرا ریاز و ههولێردا دكهڤیته د چارچوڤهكیدا، كو سعودیه پێگههێ خو بهێز بێخیت و خۆ بگونجینیت دگهل گهورینا و ههرێما كوردستانێ ژى پێدڤى ب وهلاتهكێ مهزن ل دهڤهرێ ههبوو مینا سعودیێ، ژبلى لایهنێ ئابۆرى و ژێرخانهییڤه دێ پێگههێ ههرێما كوردستانێ ژلایێ سیاسى و دبلوماسیڤه پێشئێخیت و دێ بیته لووبیهك ل دهڤهرى و دێ پشكدارى و دروستكرنا بریاران بیت، دیسان ئیستراتیجیهتا ئهمریكى ل ههیڤا یازده ل دهڤهرێ دئێته بجهئینان دژى ئیرانێ و سزایان لسهر توند كهت و ئهڤ ئێكه دێ كارتێكرنێ لسهر ئابۆر و پهیوهندیێن جیهانێ كهت".
چاڤدێرێ سیاسى زهلالكر:" ههرێما كوردستانێ وهك دهروازهیهكا ههره مهزن بۆ جیهانێ، ژبهر ڤێ چهندێ وهلاتێ سعودیێ دڤێت ببیته پیشهنگ لدهڤهرێ و پێگههێ خۆ ل ههرێمێ بهێز بێخیت ئهڤ چهنده ژى دكهڤیته ژێر وێ ئیستراتیجیهتا نوو و ڤهكرنا هێلێن ئهسمانێ دناڤبهرا ههرێما كوردستانێ و سعودیێ ل نیزیك دێ مفایێن وێ دیار بن".
kdp-
