ئەگەر بڵێین جەوهەری دیموكراسییەت پرۆسەیەكی دوور و درێژە و جەماوەر تێیدا بەشدارە و خۆی بڕیار لەسەر پرسە چارەنووسسازەكان دەدا، ئێمە شتێكی نوێمان نەدركاندووە، چونكە دەزانین دیموكراسییەت بۆ خۆی لە رەحمی جەماوەر لە دایك بووە و هەر لەم روانگەیەشەوە دەبینین، ئەگەرچی حكومەتی زۆرینە، رەخنەی جیددی لەسەرە، لەگەڵ ئەوەش، ئەم شیوە حوكمڕانییە بە یەكێك لە بنەما فەلسەفییەكانی دیموكراسی دەژمێردرێ. پرسیارە جیدییەكەش هەر لێرەوە سەرچاوە دەگرێ، كە ئایا ئەم پێناسە تەقلیدییە بۆ هەموو كات و هەموو زەمەنێك و هەموو وڵات و هەرێمێكە، یان ئەم تەعریفە بۆ وڵاتێكی خاوەن سەروەری گونجاوە، بۆ ئێمەی كوردیش هەر لەبارە؟ بێگومان بە لەبەرچاو گرتنی ئەو دۆخە نالەبارەی هەنووكە عێراق بەگشتی و هەرێمی كوردستان بەتایبەتی پێدا گوزەر دەكات، وەڵامەكەی لەلای هەموو عاقڵمەندێك (نەخێر) دەبێ.

ماكیاڤیلی لە كتێبی (میر)دا دەربارەی ورووژاندنی هەندێ پرسی هەستیار و تایبەت دەنووسێ: «بەهیچ جۆرێك نابێت میللەت بەشدار بێت لە كێشە و دانوستانەكاندا و ناكرێت رێگە بدرێت خەڵكی بڕیاردەری پرسەكان بن، پێویستە یەكلاكردنەوەی كێشەكان لەوان بشاردرێتەوە، چونكە ئەوان هەمیشە وا بە باش دەزانن كێشەكان كۆتاییان پێ بێت، ئاراستەی چارسەرەكانیان بۆ یەكلاكردنەوەی كێشەكانە». ماكیاڤیلی دامەزرێنەری بیری رامیاریی نوێیە، كە بۆ یەكەمجار لە پێواژۆی رێنسانسدا باسی لە قەیرانی ناسنامەی رامیاری كردووە و هەوڵیداوە لە رێگەی دانانی چەمكێكی نوێی رامیارییەوە، لە نەریتی سیاسیی پێواژۆ و قۆناغی خۆی دووربكەوێتەوە، پێیوابووە سیاسەت سیمایەكی نائاكاریی (نائەخلاقی) هەیە و لە ناو سیاسەتدا هەموو كارێك رێگەپێدراو و رەوایە و سیاسەت لە هەموو رەهەندێكی پیرۆز داماڵدراوە، بۆیە مەرجەكانی بۆ سیاسەتێكی دروست ئەمانەی سەرەوە بوون. ئاسانترین تەعبیر بۆ ئەم تێڕوانینەی ماكیاڤیلی ئەوەیە كە ناوبراو لە پێناو بەرژەوەندیی گشتی، یان بەرژەوەندیی ستراتیژی پشتیوانی لە تاك لە بەرانبەر گوشاری بیروڕای گشتی دەكات، واتە پشتیوانی لە تاك لە بەرانبەر دەستێوەردانی راستەوخۆی گشتی دەكات. مەبەستم لە تاك لێرە نوخبەی دەسەڵاتە (كەسانێكی لێهاتوو) ئەوەی دیكەش دیارە خەڵكە عەوامەكەی كۆمەڵگەیە، بۆیە بەشداریكردنی گشتی لە كاروبارەكاندا، تا ئەو شوێنەی لە خزمەتی بەرەوپێش چوونی كاروباری گشتیی وڵاتدا بێ پێویستە، چونكە ئەو كات ئامانجی كۆتاییش ئەوە دەبێ، كە هەموو تاكەكان لە بەرزترین پێگەی سیاسیی وڵاتدا خاوەن پشك بن، ئەمەش بۆخۆی وادەكات لە سیستمی سیاسیی دیموكراتیكدا، خەڵك ناچاربن بیر بكەنەوە و پێش بكەون. تاوەكو بەشداربن لەو بڕیارانەی كە دەدرێن. ئەم هەنگاوانە هەموویان بەسەر یەكەوە هەڵوەستەی عەقلانییەتیان پێویستە، كە دەكاتە حوكمدانێكی مەنتیقی لە دەرەوەی كاریگەرییەكانی سۆز و عەتفی سیاسی. بڕینی ئەو رێگایانە وەك ماكیاڤیلی دەڵێ، تا گەیشتنی بە بەندەری ئەمان، نابێت لە زانیارییەكانی نوخبەی سیاسی بچێتەدەرەوە، دواتریش هەمووان لە سایەیدا دەحەسێنەوە، عەقڵانییەتیش وەك چۆن لە تیۆری عەقڵانییەتدا هاتووە «خەسلەتێكی جیاكەرەوەیە، كە تاكەكان، گروپ و كۆمەڵەكان، لە بواری بیركردنەوە و ئەندێشە، هەڵسوكەوت و رەوشت و هێما گشتییەكاندا بەكاری دێنن. عەقڵانییەت بریتییە لە بیركردنەوە و كارێكی وشیارانە. لە عەقڵانییەتدا ئامانجە بەرهەستەكان پێوەندییەكی لوژیكییان پێكەوە هەیە و جۆرێك سەقامگیری و پتەویی دوولایەنەیان هەیە و بە شیاوترین رێگا ئامرازەكان وەدەست دێن» قسەمان لەسەر عەفەوییەتی سیاسیی كۆمەڵگەی كوردییە، ئایا ئەو سیاسەتەی ئێمە وەك گەمەیەك دەیكەین، سیاسەتێكی نوخبەوییە، یان هەر خودی نوخبەی سیاسی كوردیش زۆرجار دەكەونە ژێر كاریگەریی شەقام و خۆیان لەبیر دەكەن؟ لە كاتێكدا كە پێویستە بە هۆشیاری و وریایی سیاسەت بكەن و نەكەونە ژێر فشاری عاتیفەی جەماوەرەوە، بەو مانایەی ئەوان، لەو شوێنەوە هاتوونەتەوە، كە ئەوان دەیانەوێ پێی بگەن، بەڵكو زۆر جار ئەم هاوكێشەیە پێچەوانەش بۆتەوە، واتە نوخبەی سیاسی خۆی دەغدەغەی جووڵەی شەقامی داوە، تاوەكو بەرژەوەندییەكی تایبەت بەدەست بهێنێ، كە زۆرجاریش ئەم كردارە پەرچەكردارێكە بۆ رازیكردنی (ئەوی دی)، كە لە ئەسڵدا بە زیانی گشتی تەواو دەبێ. ئەم كورتبینییە سیاسییەش لە كۆتاییدا زیانی گەورە لە پرۆسەكە دەدات. كەواتە هەر سروشتی دیموكراسی پێویستی بەوەیە كە نوخبەی سیاسی لە خەڵكی عام دووربینتر و هۆشیارتر بن. ئەگەر هۆشیار نەبن، ناتوانن تەحەكوم بە بڕیاری خۆیانەوە بكەن، هەر ئەمەش خاڵی جیاوازی نێوانیانە. لە هەموو ئەو تێڕوانینانەی خستمانەڕوو، پرسیاری ئەوە دێتەئاراوە، ئایا سیاسەتكردن بەو چەمكەوە مەبەست ئیحتیكاركردنی سیاسی نییە لەلایەن نوخبەی سیاسییەوە؟ ئایا ئەوەیان ناچێتە قاوغی چەوساندنەوەی سیاسییەوە؟ بێگومان وەڵامی ئەوەشمان هەر بە (نەخێر) دەبێ.
توێژەرانی سیاسی، كە باس لە دنیای مۆدێلی سیاسیی ئەمڕۆ دەكەن، چەوساندنەوەی سیاسی بە چەمكێكی ئاشنا دەناسێنن و وەك بەرجەستەترین كاردانەوەی جیهانی دەرەكی پێگەیەكی هەمیشەیی لە نێو كۆمەڵگەدا داگیركردووە. بە شێوەیەك كە بۆتە جێگای بایەخپێدان و گفتوگۆی بیرمەندە سیاسی و كۆمەڵایەتییەكان.
چەوساندنەوەی سیاسی وەك دیاردەیەكی كۆمەڵایەتی لێهاتووە، كە ئەم قسەیەی ئێمە شەرعییەتدان نییە بەو چەمكە، بەڵكو كار و خەباتی سیاسی لە پێناو رەواندنەوە و نەهێشتنی ئەو دیاردەیەیە، كە بە دیاردەیەكی سیاسیی مەترسیداری جیهان ناودەبردرێ، كە ئەمڕۆ لە ناو هەناوی كۆمەڵگەی مروڤایەتی چەكەرەی كردووە. ئەم دیاردەیەش تایبەت بە كۆمەڵگەیەكی دیاریكراو نییە، بەڵكو بەهۆی گەشەی تەكنەلۆژیا و جیهانگیری و میدیاوە، فۆڕمێكی جیهانی وەرگرتووە. واتە سنوورە سیاسییەكانی دەوڵەتانی بەزاندووە و رەهەندێكی جیهانی وەرگرتووە. تەنانەت ئەم مۆدێلە لەناو نەتەوە داگیركراوەكان بە هۆكاری دەرەكییەوە بەردەوام لەپرۆسەی خۆبەرهەم هێنانەوەدایە، بۆیە دەبینین، ئەو دەنگە زاڵترە كە خودان هێزە، لە بەرامبەردا ئەوانەی تازە هاتوونەتە گۆڕەپانەكەوە بۆ مەكسەبی سیاسی دەست بۆ پۆڵوی ئاگری سووریش دەبەن، لێرەشەوە بۆ یەكلاییكردنەوەی ململانێكان دیالۆگ رەتدەكەنەوە و یاخیبوونی سیاسی رادەگەیەنن، ئەوەش ئەو راستییەمان پێ نیشاندەدا بە تایبەتی لە سەردەمی ئێستادا كە ئەم مەسەلەیە تا چ رادەیەك لە سەر گەشەی فیكریی قۆناغەكانی كۆمەڵگەدا رۆڵ و كاریگەری هەیە. ئەگەر هەرێمی كوردستان بە نموونە وەربگرین، دەبینین ئەم مەسەلەیە پەیوەیست نییە، بە (نەستی كۆمەڵگە- لاشعور المجتمع) بەڵكو تاكە كەسێك بەرهەمهێنیەتی و ئاراستەی كۆمەڵی دەكات، ئەمەش بۆ وەدەستهێنانی ئامانج و مەبەستێكی تایبەت پێڕەوی لێدەكا و تا رادەیەكی زۆر لە مەنهەجییەتی كاری نوخبەوی سیاسی دووردەكەوێتەوە و بۆ ئامانجی دیاریكراوی خۆی بەكاری دەهێنێ، بۆ نموونە پەنا دەباتە بەر هاندانی شەقام و جۆشدانیان، یاخود سازدانی خۆپیشاندانەكان، ئەنجامدانی توندوتیژیی بە پاساو، یان هێنانەوەی جۆرەها دروشمی هەنووكەیی، بە رادەیەك لە رێگەی گوشار و پاڵەپەستۆی ناڕاستەوخۆ و شاراوە كاریگەری لەسەر هۆش و دەروونی خەڵك دادەنێ و رەنگدانەوەی خراپیش لەسەر دەروونی تاكەكان فەراهەم دێنێ، بۆیە ئەمڕۆكە بەداخەوە دەبینین، زۆرێك لەو توێژەرانەی لەسەر تێۆرەكانی شیكردنەوەی چەمكی سیاسەت كار دەكەن، گەیشتوونەتە ئەو بڕوایەی، كە لە هەرێمی كوردستان سیاسەت روویەكی سەیر بە خۆیەوە دەبینێ، بە شێوەیەك هیچ لە پرەنسیپەكانی زانستی سیاسەتی لێ بەدی ناكرێ، زانستی سیاسەتیش وەك هەر زانستێكی تر بۆ باشتركردنی گوزەرانی خەڵك و ژیانی مرۆڤە، نەك تێكدانی، بەڵام لە هەرێمی كوردستان زیاتر بۆ تێكدان و ناشیرینكردنی خودی ئەو زانستە جوانەیە. سیاسەت كردن وەكو نەخشەی فەلسەفی بۆ كێشراوە بە مەبەستی، بەرهەمهێنانی نەوەی تەندروست و كۆمەڵگەی تەندروست و باشتر و خۆشتركردنی ژیانی تاكی كورد نییە و پێچەوانەی هەموو تیۆرە سیاسییەكانی نووسراوە. زانستی سیاسەت فەننی مومكینات نییە و سیاسەت بریتی نییە لە هونەری بەڕێوەبردن، یان شێوازێك بێت لە میكانیزمی بەڕێوەبردن، یان سیاسەت هونەری سوودوەرگرتن بێ لە تواناكان، بەڵكو ئەوەی باوە لەم هەرێمەی ئێمەدا ئەو هەقیقەتەیە كە سیاسەت ململانێیە لە پێناو دەسەڵات، بەڵام كام دەسەڵات، ئەو دەسەڵاتەی هێشتا بناغەی بە تەواوەتی دانەكوتاوە و پێویستی بە بناغەی پتەو هەیە، یەكێك لەو كێشانەی ئەمڕۆ بە دەستییەوە دەناڵێنین تەعمیم كردنی ئەو تێگەیشتنە هەڵەیەیە و شۆڕبوونەوەیەتی بۆ خوارەوەی كۆمەڵگە. خەڵك بە جۆرێك لەو شێوازە ناشیرینەی سیاسەت ئاشنا بوون، كە بڵێن سیاسەت دەستكەوتی مادییە و سیاسەت تەنیا دەسەڵاتە، یان دەڵێن سیاسەت درۆیە، بەگشتی تاكی كورد لە جیاتی ئەوەی بە سیاسەتكردن تەمەتوع بكات، بۆتە ئامرازێك بۆ قێزكردنەوە لیێ. ئەم جۆرە تێگەیشتنەش بۆتە نەریت و بە هەموو شێوەیەك كاری كردووە بۆ ئەوەی سیاسەت ناشیرین بكات. هەموو ئەو كردارە سیاسییانە بوونەتە هۆی دروستبوونی ئەو بیركردنەوەیە، كە سیاسەت بە ناشیرینی ببیندرێت و بەهای مۆرالی خۆی لە دەست بدات و لای تاكەكانی كۆمەڵگەش هەر بە ناشیرینی بمێنێتەوە. كەوابوو ئەوەی ئەمڕۆكە هەندێك لە بەرپرسانی حزبی لە هەرێمی كوردستان بە ناوی سیاسەتەوە كردوویانەتە رێبازی كاركردنی بەرنامەی خۆیان، تەنیا یەك رێگەیە، ئەویش (ناشیرینكردن)ی لایەنی بەرامبەرە، لاوازكردن ئەجێندای یەكترە، سڕینەوە و هەزم نەكردنی ئەوەی ترە. ئەم شێوە كاركردن و تێڕوانینە لە یەكتر، لەگەڵ پێوەری ئەخلاقی سیاسییدا ناگونجێ و دروستكردنی كەلێنێكی كەلتووری، سیاسی و دیموكراسیی گەورەشە، كە لە تێگەیشتنی كۆمەڵگەی ئەمڕۆی كوردەواریدا جێگای نابێتەوە و مەنتقیش قبووڵی ناكات، چونكە خەباتی سیاسی هەر حزبێك ئەگەر بووە دیفاكتۆ، بێگومان رەگ و ریشەی خۆی دادەكوتێ. لە رابردووی نزیك، كۆمەڵێك هێما و سیگناڵی ناتەندروست و نیگەران ئامێز باڵیان بەسەر پێوەندییەكانی هەولێر و بەغدا گرت. ئەو هێمایانە دەربڕی هەندێك رەفتارن، كە لە ئەگەری بەردەوامبوون و چڕبوونەوەیاندا رەنگە هەرێمی كوردستان بەرەو ئاقاری ترسناك پەلكێش بكەن، بەتایبەتی لە پاش شكاندنی شكۆی پەرلەمان، كە بە ئیعازی لایەنێكی سیاسیی دیاریكراو ئەنجامدرا، نەك وەك هەندێ لایەنی شۆڤینستی عەرەب دەڵێن، ئەو خۆپیشاندان و هەڵكوتانە سەر ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق خۆڕسك و عەفەوی بووە، پەرچەكرداری جەماوەری تووڕە بووە، بەڵام راستییەكەی ئەوەیە، كە ئەم گەمەكردنە سیاسییە جارێكی دیكە مەبەستی دووبارەكردنەوەی سیناریۆی حوكم و دەسەڵاتی رەهایە لە عێراقدا، دوای ئەوەی نەیانتوانی بە پرۆسەی دیموكراسی و زمانی قانون یارییەكە ببەنەوە، دەیانەوێ و مەبەستیانە بەو رێگەیە پرسە ئاڵۆزەكان یەكلایی بكەنەوە! ئەگەر ئێمە بە وردی تێبینی بكەین، دەبینین ماڵی شیعە زۆر بە جوانی یارییەكە دەكەن و نەخشە و پلانی خۆیان بۆ كێشاوە، ئەوەتا دژایەتییەكە بەو شێوەیە وێناكراوە، كە لە لایەكەوە بانگەشەیە بۆ دیموكراسی، لە لایەكی دیكەوە ئەو پەڕی تۆقاندن و ترساندنی بەرامبەرە، ئەویش لە رێگەی تەسككردنەوەی پانتایی پڕۆسەی دیموكراسی لە بەغدا و بە ناوی حكومەتی تەكنۆكرات. لە كاتێكدا خودی سیاسەتی تۆقاندن لە هیچ رەهەندێك و بڕگەیەكدا لەگەڵ كەلتوور و رەوتی دیموكراسیی تەندروست یەك ناگرنەوە و زیاتر لە خەسلەت و هەڵسوكەوتی فاشییەت نزیكن. بەم مانایە ئەو گەمە سیاسییەی ئەمڕۆ بەغدا دەستی داوەتێ، ئامرازی هەرە كاریگەر بوون، كە بە درێژایی مێژووی ململانێیەكان وێنەی دووبارەبووەوەی هەبووە و بێگومان ئەم مەسەلەیەش هیچ سەلماندنی ناوێ، چونكە وەك روونە سەروەر بوونی یاسا لە عێراق تەنیا ناوێكە و وەكو دروشمێكی رازاوە دەگوترێتەوە. بەشداریی سیاسیی هەرێم لە بەغدا لە رواڵەتێكی رەسمیدا بەو شێویەی گوزارشتی لێدەكرێت، وەك ئەوەی ئەو بەشدارییە چارەسەر بێت بۆ كۆمەڵێ كێشە و سەرئێشەی چارەنووسساز، بەڵام راستییەكەی ئەم بەشدارییە كۆمەڵێ كێشە و گرفتیش دەشارێتەوە، كە دواجار دەكرێ لە هەر كاتێكدا بتەقنەوە. پێشهاتەكان ئەوەمان پێدەڵێن، كە ئەگەر بەشداریی سیاسیی هەرێم و بەغدا لەوە زیاتر درێژە بكێشێ و بەردەوام بێت، ئەگەری روودانی هەندێك «موفاجەئەی كارەسات ئامێز» هەیە، كە پێشبینیكردنی لەوانەیە چاوەڕواننەكراو بێت بۆ دۆزی كورد، ئەو پاداشتەی پێشمەرگەكانی كوردیش وەریانگرتەوە لە بەرامبەر پارێزگاریكردن لە خورماتوو بە دەستی (حەشدی شەعبی)یەوە، بەڵگەیەكی كیفایەتە بۆ نیازخراپیی ئەوان بەرامبەر بە كورد، كە هەر كاتێك دەستی خۆیان ببینن، كەس ناناسن.. لە بەرامبەر ئەم موئامەرەیەدا پێویستە كورد بە پەلە و بە پلان هەموو رێگاكان بگرێتە بەر بۆ دوورخستنەوەی ئەم عەقڵییەتە شەڕانگێز و مەترسیدارە لەسەر كوردستان. بۆیە ئەوەی لە چەند رۆژی رابردوو لە بەغدا روویدا، جگە لەوەی پەیامی ترساندنی راستەوخۆی كورد بوو، كە گەیشتە ئاستێكی هەرە ترسناك، لە هەمان كاتدا خیلاف و ململانێی مێژوویی خودی ماڵی شیعەشە، كە بە كورتی (حەوزەی نەجەف) یەكەم مەڵبەند و یەكەم پێگەی پێگەیاندنی فێرخوازانی شیعەی عێراق و جیهان بووە، بەڵام هەندێ بارودۆخ و پێشهاتی سیاسی و جوگرافی و (حەوزەی قوم)یان كردووە بە ركابەری یەكدی. كێبەڕكێی نێوان حەوزەكانی نەجەف و قوم كۆنە و دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمێكی زۆر دێرین، تەوەری سەرەكی ئەم كێبەركێیەش لە سەر ویلایەتی فەقیە و حوكمڕانیی شەرعزانە كە هەمیشە نەجەف پارێزگاری لە رێبازی دووركەوتنەوە لە سیاسەت كردووە، بەڵام ئێران و حەوزەی قوم هەمیشەی ئیشتیهای پەلهاویشتنی بۆ عێراقیان هەیە، چونكە لە لایەك بوونی ركابەرێكی وەك نەجەف بۆ بیری ویلایەتی فەقیە شتێكی ترسناكە، لە لایەكیتر هەرچی پیرۆزییە گەورەكانی شیعەیە جگە لە ئیمام رەزای مەشهەد هەمووی لە نەجەف و كەربەلا و سامەڕا و بەغدان. لەم روانگەوەیە كە موقتەدا سەدر مەبەستیەتی ئەو حیساباتە لە بەرژەوەندی خۆی یەكلا بكاتەوە.
كێشەكانی ناو ماڵی شیعە وایكردووە قسەش لە سەر ئەوە بكرێت، كە چەند كەسێك دەیانەوێ شوێنی عەبادی بگرنەوە و ببنە سەرۆك وەزیران، لەوانەش نوری مالیكی و هادی عامری. بەڵام مێژوو پێمان دەڵێ، تەنیا گۆڕینی سەرۆك وەزیران، ناتوانێت كۆتایی بە قەیرانەكان بهێنێت. بەرپرسی حەشدی شەعبی هادی عامری دەڵێت: «ئەگەر پێغەمبەرێك عێراق بەڕێوەببات، ناتوانێت هەموولایەك رازی بكات.» ئێستا روونتر تێدەگەین بۆچی مامەڵەی حكومەتی بەغدا، لەگەڵ هاووڵاتیانی كوردستان بەم رۆژە گەیشتووە. ئەوان پشتیان بە سیاسەتێكی ستەمكار و نائەخلاقییانە بەستووە و ناكەونە هیچ كوێی زانستی سیاسەت و حوكمڕانی سەردەمییەوە، چونكە بەرامبەر بە گەلی كورد سیاسەتی بێمۆرالانە پەیڕەو دەكەن، بۆیە هەمیشە لە ستەم و گلۆربوونەوەوە نزیكن، دواتر ئەو راستییەی پێویستە ورد و درشتی تاكی كورد بیزانێت، ئەو هەقیقەتەیە كە بەشێك لە زلهێزەكان و بەتایبەتی وڵاتانی بەركەوتەی كورد وەك (توركیا، ئێران و عێراق ) نایانەوێت كورد خاوەنی هێز و سەربەخۆیی خۆی بێت، بۆیە تاكە دەرمان و چارەسەر، تەنیا یەكگرتوویی ماڵی كوردە كە دەتوانێت بە كەمترین زەرەر لەو گۆڕانكارییە چاوەڕوانكراوە دەربچێت كە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست روودەدات. باشترین كاری ئێستای كورد ئەوەی كە لە مێژە چاوەڕێین و لە دوای پڕۆسەی ئازادی عێراقەوە پەشیمانی بۆ دەخوازین. لە دوای ئازادكردن و چوونی هێزی پێشمەرگە بۆ ناوچەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم زۆر بە ئاسانی ناوچە ئازادكراوەكانمان رادەستی هێزەكانی ئەمریكا كرد. لە دوای شكستێكی دیكەی گەورەی سوپای عێراق، خۆشبەختانە هێزەكانی پێشمەرگەی كوردستان جارێكی دیكە ئەو دەرفەتەیان بۆ رەخسایەوە، كە هەموو خاكی كوردستان كۆنتڕۆل بكەنەوە، ئەوەی ئەمڕۆ لایەنە سیاسیەكانی كوردستان پێویستە هەڵوەستەی لەسەر بكەن، ئەوەیە كە دەبێ بەرژەوەندییە تەسكەكان وەلا بنێن و بە عەقڵییەتی نەتەوەیی و خەمخۆرییەوە شەنوكەوی پرسەكان بكەن و لە گۆشەبینییەكی واقیعییەوە لە رەوشەكە بڕوانن، كە بە نیازپاكی بەرامبەر بە یەكتری دێتەئاراوە و بە هەڵدانەوەی لاپەڕەی سپی مەبەستی خۆی دەپێكێ، بۆیە هەر سازشكردنێك لەم بارەوە گەورەیی نواندن و گەڕانەوەیە بۆ بەرژەوەندی گشتی و دواتر داڕشتنی نەخشەڕێگەی نوێی سیاسیی ستراتیژییە، ئەمەش بەو مانایەی پێویستە بە شێوەیەكی ریشەكێش كورد لە پاشماوەكانی سیاسەتی عێراق بەتایبەتی گرێدانەوەی كورد جارێكی تر بە دەوڵەتی عێراق، خۆی رزگار بكات و لە ژێر ئەو هەیمەنە بێنە دەرەوە. ئەم قوربانیدانەش ئەوە دەهێنێ، كە كورد دەیان ساڵە خەباتێكی پڕ لە خوێن و تراژیدیای بۆ كردووە، لە پێناو كرانەوەی هەرچی دەرگا و پەنجەرەی جیهان هەیە بە رووی هەرێمی كوردستاندا، وا دەبینین ئەمڕۆكەش ئەو دەرگایانە كراونەتەوە تەنیا ئەوەی پێویستە كە چۆن بە یەكگرتوویی و بە یەكدەنگی و یەكدەستی دەچینە ژوورەوە.
ئەم گۆڕانكارییە ئیقلیمی و جیهانییانەی ئەمڕۆ فەراهەم بوون، بوونەتە یاریدەدەر بۆ ئەوەی زوو، یان درەنگ، دەوڵەتی سەربەخۆی كوردستان ئیعلان بكەین. دیارە ئەمەش بانگەوازێكی بەپەلەی گەرەكە بۆ دانیشتنێكی دەستەجەمعیی سەرجەم حیزب و سەركردە سیاسییەكانی كوردستان، بۆ تاوتوێكردنی بارودۆخەكە و داڕشتنی شێوازی پلاندانانێكی گشتگیرانە بۆ چۆنیەتی مامەڵەكردن لەگەڵ ئەم پێشهاتە نوێیەدا و كوتانی دوایین بزمار لە تابوتی دەوڵەتی بەناو عێراقی دروستكراو و بە زۆر پێكەوە لكێندراو..