ئێستا حكومەتی هەرێمی كوردستان لە هەوڵێكی چڕوپڕدایە بۆ تێپەڕاندنی ئەو قەیرانە ئابوورییەی كە بەهۆی بڕینی بودجەی كوردستان لەلایەن بەغداو شەڕی داعش و بەم دواییەش دابەزینی نرخی نەوتەوە رووبەڕووی بۆتەوە، حكومەت بە كەمكردنەوەی خەرجی و زیادكردنی داهات دەستی پێكردووە، هەروەها راشیگەیاندووە كە پرۆسەیەكی چاكسازی ریشەیی دەستپێدەكات. سەبارەت بە پرسی چاكسازی یەك دوو مانگ لەمەوپێش هەردوو پەرلەمانتار گۆران ئازاد و د.فرسەت سۆفی پرۆژەیەكی چاكسازییان پێشكەشی حكومەت كرد. سەبارەت بە پرسی چاكسازی و وردەكاری لەم پرۆسەیە ئەم دیمانەیەمان لەگەڵ پەرلەمانتار گۆران ئازاد ئەنجامدا و بەمجۆرە وەڵامی پرسیارەكانی گوڵان-ی دایەوە.

پەرلەمانتار گۆران ئازاد بۆ گوڵان:قەیرانی ئابووری لە بڕینی بودجەی كوردستان و شەڕی داعشەوە سەریهەڵداوە و هەموو لایەنەكان بە گۆڕانیشەوە ئەو راستییە دەزانن




* پێشتر لەگەڵ د.فرسەت سۆفی پرۆژەیەكی چاكسازیتان پێشكەش بە حكومەت كرد، كە بۆ یەكەمجار بوو حكومەت پرۆژەیەكی لەم چەشنە لە پەرلەمانتار وەربگرێت، چۆن بیرۆكەی ئەم كارەتان لا گەڵاڵە بوو؟
- لەو كاتەدا كە هێشتا دۆخی كوردستان بەم ئاستە نەگەیشتبوو، خەڵكی خەریكی خۆپیشاندان بوون، مووچە نەبوو، لەو ساتەوەختەدا دركمان بەو مەترسییە كرد و بۆمان دەركەوت كە بەڕاستی هەڕەشەیەكی جددی هەیە لەسەر گوزەران و مووچەی خەڵك. خۆ ئەگەر ئەو كاتە حكومەت دەستی پێبكردایە، ئەوا رەنگە لە ئێستادا زووتر دەرئەنجامەكانی دەربكەوتایە، بۆ ئەم مەبەستەش زیاتر لە 30 سەردانی رەسمیمان ئەنجامدا بۆ سەرجەم دامەزراوەكانی حكومەت، جگە لەوەی رۆژانە هەردووكمان خەڵكمان دەبینی، لە دەرئەنجامدا هەوڵەكانمان راپۆرتێكی لێ گەڵاڵە بوو و بە رەسمی رادەستی حكومەتمان كرد.
* دوای ئەوەی حكومەت پێشوازی لە پڕۆژەكەی ئێوە كرد ئێستا دەستی كردووە بە هەڵگرتنی چەند هەنگاوێك كە هەروەك حكومەت خۆی رایگەیاندووە، ئەوە چاكسازی نییە، بەڵكو تەنیا تەقەشوف و كەمكردنەوەی خەرجییەكانە، تێڕوانین و هەڵسەنگاندنی ئێوە لەم رووەوە چییە؟
- پێش ئەوەی ئێمە ئەو پرۆژەیە پێشكەش بە حكومەت بكەین، حكومەت خۆی ژوورێكی پێكهێنابوو بۆ رووبەڕووبوونەوەی قەیرانی دارایی، بە سەرپەرشتی سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی و وەزیری دارایی، هەروەها وەزیری دارایی پێشووی حكومەتی لوبنان-یش بانگهێشت كرابوو، بۆ ئەوەی پرۆژەیەكی چاكسازی ئامادە بكرێت، كە رۆژی چوار شەممەی رابردوو رادەگەیەندرا. كەواتە پێش ئێمەش كار بۆ ئەنجامدانی چاكسازی كراوە و ئێستاش دەبێت بكرێت و لە ئایندەشدا دەبێت درێژەی پێبدرێت. بەڵام ئەوەی مایەی خۆشبەختیە بۆ من و د.فرسەت ئەوەیە ئێستا پرسی چاكسازی بۆتە پرسێكی گشتگیر. ئەمە لە كاتێكدا ئێمە هەردووكمان تۆمەتبار دەكراین بەوەی ئەم كارەمان بۆ مەبەستی شەخسی و دەستكەوتی حزبییە، بەڵام ئەوەتا دەبینین لەو رۆژەی حكومەت وۆركشۆپەكەی كرد، هەموو لایەنە سیاسییەكان و هەموو پارێزگارەكان و مامۆستایانی زانكۆ قسەیان كرد و هاوڕابوون لەسەر ئەوەی ئەنجامدانی چاكسازی لە حكومەتدا كارێكی پێویستە. كەواتە چاكسازی بۆتە پرسێكی نیشتمانی و لێكدانەوەی حزبی بۆ ناكرێت، ئەوەتا یەكگرتووی ئیسلامیش لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەگەریدا پرۆژەی چاكسازی راگەیاند. ئەوەی پەیوەست بێت بە كارەكانی حكومەتەوە لەم چوارچێوەیەدا، ئەوەیە تا ئێستا 21 بڕیاری دەركردووە و بڕیاریشە لەم ماوەیەدا كۆمەڵە بڕیارێكی دیكە دەربكات. سەرەتا 11 بڕیاری دەركرد كە دەچوونە خانەی تەقەشوفەوە، لە راستیدا تەقەشوفیش كارێكی پێویستە، ئەگەرچی بەشێكە لە چاكسازی و چاكسازی تەواوەتی نییە، چونكە چاكسازی بریتیە لە شەفافییەت و دادپەروەری و سزادانی كەسانی گەندەڵ و كەمكردنەوەی خەرجی و زیادكردنی داهات. بەڵام دواتر 10 بۆ 12 بڕیاری دیكەی دەركرد كە دەكرێت بڵێین ئەوا دەچنە بواری چاكسازییەوە.
* لە ئێستادا راگەیاندنەكان ناڕوونییەكیان درووستكردووە لە بارەی ئەم پرۆسەی تەقەشوف و چاكسازییەوە، كەوا دیارە حكومەت پێویستی بەوە هەیە گوتارێكی راگەیاندنی یەكگرتووی هەبێت لەسەر ئەم پرسە، بە تێڕوانینی ئێوە هۆكاری درووستنەبوونی ئەم چەشنە گوتارە بۆچی دەگەڕێتەوە؟
- ئەمە یەكێكە لەو رەخنە جددییانەی كە ئێمە لە حكومەتمان گرتووە و بە شەخسیش كە لەگەڵ سەرۆكی حكومەت و جێگری سەرۆكی حكومەت و وەزیرەكان باسمان كردووە. لە بنەڕەتدا بێمتمانەییەك هەیە لە نێوان حكومەت و خەڵكدا، سەرچاوەی ئەم بێمتمانەییەش دەگەڕێتەوە بۆ دووخاڵ، یەكەم: جیاوازی گوتاری لایەنە سیاسییەكان و پەرلەمانتارەكان، دووەم: دەرهاویشتەی ناشەفافییەتە لە هەندێ پرسدا. بۆ گەڕاندنەوەی ئەم متمانەیەش لە نێوان خەڵك و حكومەتدا، پێویستە شەفافییەت بهێنرێتەئاراوە، ئەویش بە روونكردنەوە و قسەكردن دەبێت، ئەوەی ونە لەم نێو ئەم پرسەدا گوتاری حكومەتە، ئەمە لە كاتێكدا حكومەت وتەبێژ و وەزیری هەیە، كەواتە كێشەكە لەوەدایە حكومەت هەر كارێك بكات، ون دەبێت، ئەمەش بۆشاییەك درووستدەكات كە بواری ئەوە دەڕەخسێنێت خەڵكی دیكە بێن و لێدوانی ناڕاست بدەن و گومان درووست بكەن. ئەمەش وایكردووە دابڕانێكی گەورە لە نێوان خەڵك و حكومەتدا درووست بێت. كەواتە سەركەوتنی پرۆسەی هێنانەدی شەفافییەت و چاكسازی لە لایەن حكومەتەوە لە بنەڕەتدا بەندە بە درووستكردنی متمانەوە، درووستبوونی ئەم متمانەیەش بەوە دەبێت حكومەت بە بەردەوامی و بە زمانی ژمارە و داتا و بەڵگەنامە قسە بكات، چونكە كاتێك كەسێك لێدوانێك دەدات، حكومەت دێت و رایدەگەیەنێت ئەو لێدوانێكی ناڕاستە، بەڵام نابێت پیێمان بڵێت ئەمە بە پشتبەستن بە چ بەڵگەیەك ناڕاستە. لەبەر ئەوە حكومەت، یان لێدوان نادات، یان كاتێك لێدوان دەدات، ئەوا دوو رستە دەڵێت، بێ ئەوەی هیچ بەڵگەیەك بخاتەڕوو.
* بەڵام هەندێ راگەیاندن ئاڕاستەی مەسەلەكان بە ئاقارێكی دیكەدا دەبەن تا ئەو راددەیەی بانگەشەی ئەوە دەكەن كە ئەمە قەیرانێكی درووستكراوە و راستەقینە نییە. با پرسیاری ئەوە بكەین ئایا بە راستی ئەم قەیرانە بوونی هەیە یان نا؟
- من هەمیشە ئەوەم دووپات كردۆتەوە كە ئەم قەیرانە لە دوای بڕینی بودجەی كوردستان و سەرهەڵدانی داعشەوە هاتۆتەئاراوە. لەو كاتەدا سەرجەم لایەنە سیاسییەكان لە ناو حكومەتدا بوون، بە بزووتنەوەی گۆڕان-یشەوە كە وەزارەتی داراییان لایە. منیش پێشتر ئاماژەم بەوە كرد كە ئێمە لەسەر زاری وەزیری دارایی – كە گۆڕان بوو- هەستمان بە گەورەبوونی قەیرانەكە كرد. لەبەر ئەوە ناكرێت كاتێك لە ناو پرۆسە سیاسییەكەی، بیت و بڵێیت قەیران هەیە، بەڵام كاتێك چوویتە دەرەوەی پرۆسە سیاسییەكە بانگەشەی ئەوە بكەیت قەیرانەكە درووستكراوە. لێرەدا ئەو پرسیارە درووست دەبێت، ئایا ئەگەر ئەم قەیرانە درووستكراوە بۆچی ئەو لایانە سیاسییانەی دەیانەوێت لەم حكومەتەدا- كە بە تێڕوانینی ئەوان حكومەتێكی قەیرانخوڵقێنەرە- بمێننەوە؟ مەبەستم ئەوەیە ئەگەر درووستكراوە بۆچی ئەم حكومەتە هەڵناوەشێنینەوە؟ ئەگەر درووستكراوە بۆچی پەرلەمان هەڵناوەشێنینەوە؟ كەواتە لێرەدا هەست بە ئێزدواجیەتێك دەكەین، چونكە ئەگەر بە راستی حكومەت پارەی هەیە و نایداتە هاووڵاتیان و قەیرانەكە درووستكراوە، ئەوا لە تێڕوانینی مندا پێداگیری لایەنەكان، بۆ نموونە گۆڕان بۆ ئەوەی لە ناو حكومەتدا بمێنێتەوە، هەروەها مانەوەی یەكێتیش لە ناو حكومەتدا خیانەتە. خۆ ئەگەر بە باوەڕیش وابێت ئەمە قەیرانێكی راستەقینەیە، بەڵام هەوڵی ئەوە بدەیت بە قەیرانێكی درووستكراو بیخەیتەڕوو، دیسان ئەمەش ناڕاست و ناڕەوایە، چونكە جەوهەری راستەقینەی كێشەكە لە خەڵك دەشێوێت، ئەو كاتە پرۆسە چاكسازییەكەش دەشێوێت. بۆیە ئەگەر لە راگەیاندنەكاندا گوتارێكی دیكە پیادە بكەن بۆ رازیكردنی جەماوەری خۆیان، ئەوا ئەمە لەسەر پرۆسە سیاسییەكە كاریگەری مەترسیداری لێدەكەوێتەوە.
* ئێستا ئەم قەیرانە كاریگەری كردۆتە سەر بژێوی و گوزەرانی خەڵك، كە لە سەروەختێكی وادا پێویستە لایەنەكان دەست لە ناو دەست رووبەڕووی ئەم سەختییە ببنەوە، بەڵام دەكرێت لایەنێكی سیاسی كە خاوەنی كورسیی پەرلەمانی و جەماوەرە، بێت و خەمەكانی خەڵك بە سیاسی بكات و نكۆڵی لە بوونی قەیرانەكە بكات؟
- هۆكاری گەورەبوونی گرفەتەكان لەوەدایە قەیرانی سیاسی هەیە، كە بۆتە هۆكاری لاوازكردنی متمانەی نێوان لایەنە سیاسییەكان و خەڵك. قەیرانە سیاسییەكە لەوەدا بەرجەستە دەبێت كە لە ئێستادا دامەزراوەیەكی گرنگی وەك پەرلەمان ناتوانێت كۆببێتەوە، هەروەها وەزیرەكانی بزووتنەوەی گۆڕان لە حكومەتدا نەماون، چونكە ئەگەر لە پاڵ كاك نێچیرڤان و كاك قوباد، كاك رێباز حەملان-یش ئامادەبوایە، هیچ لایەك نەیدەتوانی گوتاری پێچەوانەی هەبێت. بۆ نموونە، كە جێگری سەرۆكی حكومەت لە یەكێتیە و باسی قەیرانەكە دەكات، ئەوا راگەیاندنی یەكێتی ناتوانێت بڵێت قەیرانەكە بوونی نییە، چونكە ئەگەر وابێت ئەوا دەبێت بانگهێشتی جێگری سەرۆكی حكومەت بكاتەوە و بیكێشێتەوە لە حكومەت. لەبەر ئەوە بوونی وەزیر و پەرلەمانتارەكانی گۆڕان لە ناو حكومەتدا كارێكی پێویست بوو. دوورخستنەوەشیان لە حكومەت بووە هۆی ئەوەی درز و كەلێنێكی سیاسی درووست بێت و لە ئەنجامدا ئەو هێزەش مافی ئەوەی بە خۆیدا بانگەشەی ئەوە بكات ئۆباڵی بەرپرسیارێتی سیاسی ناكەوێتە ئەستۆی ئەو، هەرچەندە ئەو خۆی وا وێنای دەكات، چونكە لەو باوەڕدانیم هیچ هێزێك لە دەرەوەی بەرپرسیارێتی سیاسی بێت. كەواتە بۆ هێنانەدی یەكڕیزی نیشتمانی و چارەسەركردنی بارودۆخەكە و درووستكردنی گوتارێكی هاوبەش پێویستە پەرلەمان كارا بكرێتەوە و وەزیرەكان بگەڕێنەوە بۆ نێو حكومەت. بە پێچەوانەوە هەر هێزێك لە دەرەوەی پرۆسەی سیاسی بێت، ئەوا گوتاری جیاواز درووست دەبێت.
* بە حوكمی ئەوەی ئێوە زۆر كارتان لەسەر پرسی چاكسازی كردووە، ئایا چۆن دەتوانرێت ئەم قەیرانە تێپەڕێندرێت؟
- لە دەرئەنجامی گەڕان و بە دواداچوون و دیراسەتكردنماندا، من و د. فرسەت بەو دەرئەنجامە گەیشتین كە بۆ تێپەڕاندنی ئەم دۆخە سەختە سەرەتا پێویستمان بە ئاشتەوایی سیاسی هەیە، هەنگاوی دووەم پێویستمان بە گەڕاندنەوە و بنیادنانەوەی متمانە هەیە لە نێوان خەڵك و دەسەڵاتدا، هەنگاوی سێیەمیش دەبێت پەرلەمان كارا بكرێتەوە، بۆچی دەڵێم پەرلەمان كارا بكرێتەوە، لەبەر ئەوەی بۆ ئەنجامدانی چاكسازی هەندێجار پێویستت بە بڕیاری حكومەتە و هەندێ جاریش پێویستت بە یاسا هەیە، بۆ نموونە، حاڵی حازر هەموو لایەك هاوڕان لەسەر ئەوەی دەبێت شەفافییەت هەبێت لە كەرتی نەوتدا، ئێستاش سێ كۆمپانیا هەیە، كۆمۆ، كەپكۆ و كۆدۆ، كە دەبێت درووست بكرێ، كە ئەمە بە بێ پەرلەمان ئەنجام نادرێت. هەروەها ئێستا قسە و باسێكی زۆر لە زیادكردنی باج و رسومات دەكرێت، كە ئەم كارەش بە بێ پەرلەمان ناكرێت، بە هەمان شێوە باس لە گەندەڵی دەكرێت لە بواری لێخۆشبوونی گومرگیدا ئەویش بە پێی یاسای ژمارە 10ی وەبەرهێنان، كێ دەسەڵاتی هەمواركردنی ئەم یاسایەی هەیە، بێگومان پەرلەمان. كەواتە بۆ ئەوەی چاكسازییەكە بە چڕ و پڕی بكرێت و بۆ ئەوەی كۆدەنگییەكی درووستتر بێتەئاراوە، پێویستە پەرلەمان كارا بكرێتەوە. خاڵێكی دیكە پەیوەستە بە پرسی شەفافییەتەوە، كە حكومەت كاری لەسەر پرسی شەفافییەت لە نەوت و داهاتدا كردووە، هەروەك ئاشكرایە لاتان كە حكومەت بڕیاری داوە بۆردێكی گەورەتر درووست بكات بۆ داهاتەكان، لە لایەكی دیكەوە بڕیار دراوە لیژنەیەكی دیكە پێكبهێندرێت بۆ پێداچوونەوە و وردبینیكردن لە حیساباتی وەزارەتی دارایی كە پێشتر هەموو ئەم حیساباتانە لای وەزیری سامانە سروشتییەكان بوو. هەروەها لیژنەیەك پێكهاتووە بۆ گۆڕینەوەی دۆلار بۆ دینار لە بانكی كوردستان، هەموو ئەم هەوڵ و هەنگاوانە دەچنە خانەی هێنانەئارای شەفافییەتەوە. كەواتە ئەگەر جددی بین و رێگری لە بە هەدەردانی سەروەت و سامان بكەین و كەسە گەندەڵكارەكان سزا بدرێن و پەرلەمان كارا بكەین و هەنگاو بەرەو شەفافیەت هەڵبگرین و گوتاری هاوبەش درووست بێت و یەكڕیزی نیشتمانی بەدی بهێنین، ئەوا بەئاسانی ئەم قەیرانە تێدەپەڕێنین.
* بەم دواییە یەكێتی نیشتمانی پرۆژەیەكی پێشكەشی پارتی كردووە بۆ ئەوەی سەرلەنوێ رێككەوتنێكی تازە لەسەر هەموو بوارەكانی حوكمڕانی بكرێت. تا چەند لەو باوەڕدان ئەم پرۆژەیە كێشەی پەرلەمان لەگەڵ پارتی چارەسەر بكات؟
- پێموایە كێشەی پەرلەمان سەرەتا لە نێوان پارتی و گۆڕاندایە، دوایی لە نێوان پارتی و سەرجەم لایەنەكانی دیكەدایە، چونكە ئێستا ئەوە پارتییە مەرجی ئەوەی داناوە كە دەبێت سەرۆكی پەرلەمان بگۆڕدرێت، لە هەمان كاتدا ئەوە گۆڕانە داوا دەكات دۆخەكە بگەڕێندرێتەوە بۆ پێش 12ی مانگی 10، لەوە باوەڕەشدا نیم ئەم دۆخە چارەسەر بكرێت، ئەگەر پارتی دەست لە بەشێك لە خواستەكانی هەڵنەگرێت و گۆڕانیش دەستبەرداری بەشێك لە خواستەكانی نەبێت. چونكە من نەمزانیوە یەكێتی نیازی ئەوەی هەبێت بە بێ گۆڕان و لەگەڵ پارتیدا رێككەوتنێكی هاوبەش لە بارەی پەرلەمانەوە واژوو بكات. لە هەمان كاتدا یەكێتی پرۆژەیەكی بۆ گۆڕانیش هەیە، واتە یەكێتی دەڵێت پێویستە هاوسەنگی لە سەرجەم جومگەكاندا درووست بكرێتەوە و دۆخەكە ئاسایی بكرێتەوە و بە جددی هەوڵدەدات پەرلەمان بكەوێتەسەر سكەی خۆی، ئەویش بەوە دەكرێت پارتی و گۆڕان دانیشتن و رێككەوتن بكەن.
* پێتانوایە بە بێ رێككەوتنی پارتی و یەكێتی ئەم دۆخە راست دەبێتەوە؟
- راستە پارتی و یەكێتی دەتوانن دۆخەكە بپارێزن و ئاشتەوایی درووست بكەن و هەر بەوانیش تێكدەچێت و دەشێوێت. چونكە ئەم دوو هێزە مێژووی شەڕیان هەیە لەگەڵ یەكدا و هەردوولا خاوەنی هێزی سەربازین و خۆیان بە خاوەنی ئەو دەستكەوتانە دەزانن كە تا ئێستا بەدیهاتوون، ئەمەش وادەكات بەرپرسیارێتی گەورە بكەوێتەسەرشانیان. بەڵام من باوەڕم وایە دەركردنە دەرەوەی هەر هێزێكی سیاسی لە پرۆسە سیاسییەكە كاریگەری خۆی دەبێت. وەك ئەوەی گۆڕان كە رێگری لێكراوە لە حكومەت و پەرلەماندا بمێنێتەوە. خۆ راستە شەڕ نەبووە، بەڵام پرۆسەی سیاسی پەكخراوە. هەر بۆیە دەكرێت هەموو لایەك رێككەوتن بكەن لەسەر هەڵوەشاندنەوەی پەرلەمان، بە مەرجێك وادەیەك دابنێن بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پەرلەمان و سەرۆكایەتی هەرێم و حكومەتیش ببێتە حكومەتی كاربەڕێكەر.
* ئێوە لە پرۆژە چاكسازییەكەتاندا زیاتر جەخت لەسەر كەرتی گشتی دەكەنەوە و تەركیزێكی كەمتر لەسەر كەرتی تایبەت دەكەن، بۆ نموونە، ئێستا حكومەت باس لە پاشەكەوتكردنی بەشێك لە مووچەی فەرمانبەران دەكات، بەڵام ئەگەر كەرتی تایبەت وەك خۆی بێت، ئەوا دۆخە بە كوێ دەگات ئەگەر ئەو ناهاوسەنگییە هەبێت؟
- كەرتی تایبەت دەتوانێت رۆڵی گەورە ببینێت، لە رابردووشدا كاریگەرییان هەبووە لەبەرەوپێشبردنی وڵات و خزمەتكردنی خەڵكدا، بەڵام دەبێت ئەو راستییەشمان لەبەرچاو بێت كە كەرتی تایبەت لە سایەی ئاسایش و ئارامی و خوێنی خەڵكدا دەرفەتی ئەوەیان بۆ رەخساوە سەرمایەكانیان كۆبكەنەوە. لەبەر ئەوە پێموایە زۆربەی سەرمایەدارەكانمان كەسانی نانیشتمانی نین، واتە ئەگەر پێویستی بە هاوكاری هەبێت، ئەوا یارمەتیدەر دەبن. هەر لەبەر ئەوەشە كە لە وۆركشۆپەكەی حكومەتدا من داوام لە سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی كرد كە كۆبوونەوەیەكی هاوشێوە لەگەڵ سەرمایەدارەكانیشدا بكات، ئەویش بۆ دوو مەبەست، یەكەمیان: ئایا سەرمایەدارەكان چ ئامادەییەكیان تێدایە و چۆن دەتوانن لە رووی داراییەوە هاوكاری حكومەت و خەڵك بكەن. دووەم: ئایا بیرۆكەی ئەو سەرمایەدارانە چییە بۆ ئەوەی حكومەتی پیادەی بكات لە پێناو بووژاندنەوەی كەرتی تایبەت، چونكە لە حاڵەتی بووژاندنەوەی كەرتی تایبەتدا كەسانێكی زۆر دەتوانن بیكەنە سەرچاوەی بژێوی و گوزەرانی خۆیان، كە بڕیارە حكومەت لەگەڵ سەرمایەدارەكاندا دانشیتنێك بكات بۆ ئەم مەبەستە.
* ئەی سەبارەت بە كەمكردنەوەی نرخی كەلوپەل و شتی دیكە، تاچەند ئەمە بۆ راگرتنی هاوسەنگی لەم كەمكردنەوەی خەرجییەدا گرنگە؟
- ئەمە دەبێت بەرنامەی حكومەت بێت و ئێمەش داوامان كردووە كە هەموو ئەو ئیلیتزامانە داراییەی لە نێوان خەڵك و كەرتی تایبەتدا درووست بووە لە دۆخێكدا بووە كە خەڵكی داهاتێكی هەبووە، ئیدی بە مووچە بێت، یان لە بازاڕدا بەدەستی هێنابێت، بەڵام ئێستا بازاڕ سست بووە و داهاتی خەڵكیش كەم بۆتەوە، لە دەرئەنجامدا دەبێت ئەو ئیلیتزامانە داراییەی نێوان خەڵك و كەرتی تایبەتیش كەم بكرێتەوە، لە كرێی خانوو لە قیست و بوارەكانی دیكەدا. بۆ ئەم مەبەستەش پارێزگارەكان راسپێردراون بۆ ئەوەی هەر یەكە لە پارێزگای خۆیدا بڕیاری خۆیان ئامادە بكەن، تاوەكو بتوانرێت نرخەكانی بازاڕیش دابەزێندرێن، بەمەش تا راددەیەك هاوسەنگییەك درووست دەبێتەوە، لەبەر ئەوە شتێكی حەتمییە كە دەبێت هەنگاوێكی لەم چەشنە هەڵبگیرێت.
* ئایا بەدەر لە ئەگەری بەرزبونەوەی نرخی نەوت لە تواناماندا هەیە قەیرانەكە تێپەڕێنین؟
- ئەگەر بمانەوێت بە خێرایی ئەم قەیرانە تێپەڕێنین، ئەوا دەبێت نرخی نەوت بەرز ببێتەوە، بەڵام بەدەر لەوە ئێمە كاتێكی زۆرمان پێویستە بۆ دەربازبوون لەم قەیرانە، لەبەر ئەوەی تەنیا سەرچاوەی داهاتی ئێمە تا ئێستا نەوت بووە، بۆیە دەستەبەركردنی سەرچاوەی داهاتیش بە هەمان شێوە كاتی پێویستە. كەواتە بە بوونی ئیرادەیەكی جددی و بە ئەنجامدانی ئەو هەنگاوانەی ئاماژەم پێكردن و بە ئارامگرتن دەتوانین قەیرانە تێپەڕێنین.