مەتران بەشار مەتی وەردەسەرۆكی ئەساقفەی كلدانی هەولێر بۆ گوڵان:ئێمە وەك كریستیان پێویستمان بە شەریكێكی وەك سەرۆك بارزانی هەیە كە هەموو جیهان گوێی لێدەگرێت و داكۆكیمان لێدەكات

مەتران بەشار مەتی وەردەسەرۆكی ئەساقفەی كلدانی هەولێر بۆ گوڵان:ئێمە وەك كریستیان پێویستمان بە شەریكێكی وەك سەرۆك بارزانی هەیە كە هەموو جیهان گوێی لێدەگرێت و داكۆكیمان لێدەكات
تەنها شوێنێك لە عێراق و تەواوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست كە كریستیانەكان بتوانن بە دڵنیایی و ئارامی تێیدا بژین، ئەو هەرێمەیە كە بەڕێز مسعود بارزانی سەرۆكایەتی دەكات و بۆتە نموونەی پێكەوەژیانی ئاشتییانە و لێبووردەیی لەنێوان تەواوی ئایین و مەزهەب و نەتەوە جیاوازەكان، ئەم هەرێمە بۆتە ناوچەیەكی ئارام بۆ پێشوازی لە هەموو ئەو خەڵكانەی لە ترسی دیاردەی توندڕەوی لە تەواوی عێراق و وڵاتانی دەوروبەر ماڵ و حاڵی خۆیان جێدەهێڵن، هەر بۆیە ئەم بارودۆخە سیاسییە سەقامگیر و تەندروستەی هەرێمی كوردستان بۆتە هۆكاری ئەوەی ببێتە جێگەی سەرنجی دەوڵەتی فاتیكان و هەموو جیهان، لەم بارودۆخەشدا كە كریستیانەكان دەیانەوێت كۆچ بكەن، سەرۆك بارزانی جارێكی دیكە بە ئیلحاحەوە داویان لێدەكات وڵاتی خۆیان جێ نەهێڵن، ئەو پەیامەشی ئاراستەیان كرد كە: یان دەبێت هەموومان پێكەوە بە تەواوی نەتەوە و ئایینە جیاوازەكانەوە لە كوردستان بە ئازادی و سەربەستی بژین، یان ئەوەیە هەموومان پێكەوە دەمرین. بۆ قسەكردن لەسەر رەوشی كریستیانەكانی عێراق و كوردستان ئەم دیمانە تایبەتەمان لەگەڵ بەڕێز مەتران بەشار مەتی وەردە سەرۆكی ئەساقفەی كلدانی هەولێر ئەنجامدا و بەمجۆرە بۆ گوڵان هاتەئاخاوتن.
* كریستیانەكانی عێراق لە دوای ساڵی 2003 رووبەڕووی كارەساتێكی دیكە بوونەوە و بوونە ئامانج بۆ رێكخراوە تیرۆریستەكان، ئەمەش بووە هۆكاری ئەوەی بەشێكی زۆریان بیر لە كۆچكردن بكەنەوە، ئایا خوێندنەوەتان بۆ باری كریستیانەكان لە دوای ساڵی 2003 ـەوە لە عێراقدا چۆنە؟
- لە دوای ساڵی 2003 جۆرێك لە ئاژاوە و ناسەقامگیری بە شێوەیەكی گشتی لە عێراق دروست بوو، لەو ناوچانەشی كە زۆرینەی كریستیانن بە شێوەیەكی تایبەتی ناسەقامگیری و ئاژاوە دروست بوو، وەك ناوچەی كریستیانەكان لە بەغدا و بەسرا و موسڵ، ئەوجا وەك ئێوەش ئاماژەتان پێكرد، كریستیانەكان بوونە ئامانج بۆ هێرشە تیرۆریستییەكان و زۆڵم و چەوسانەوەیەكی گەورەی سیاسی و كۆمەڵایەتی و ئایینیی و ئابووری دەرهەق بە مەسیحییەكان ئەنجامدرا، هێرشی دوایینیشیان هێرشی تیرۆریستانی داعش بوو بۆ سەر كریستیانەكانی موسڵ، بەجۆرێك یەك كریستیان لە موسڵ بوونی نییە، لە ماوەی 1900 ساڵی رابردوودا ئەمە یەكەمین جارە لە مێژوودا لە شاری موسڵ لە هیچ كەنیسەیەك رێوڕەسمی ئایینی و نوێژی ئایینی كریستیانی تێدا نەكرێت. لەمەش زیاتر لە ساڵی 2003 ژمارەی كریستیانەكانی عێراق بە ملێۆنێك و دووسەد هەزار مەزندە دەكرا، بەڵام بەهۆی ئەو بارودۆخەوە كە كریستیان گوشارێكی زۆری لەسەر بووە، ئەم ژمارەیە كەمی كردووە بۆ نزیكەی 300 هەزار، بە تەنها هەرێمی كوردستان باوەشی بۆ زیاتر لە 200 هەزار ئاوارەی كریستیان كردۆتەوە و پێشوازی لێكردوون، ئەم هاوكارییەی حكومەتی هەرێمی كوردستان زۆر لە نەهامەتییەكانی ئەوانی كەمكردەوە كە لە بەشەكانی دیكەی عێراقەوە روویان لە كوردستان كردبوو. ئەگەر هێرشەكانی ساڵی 2014ی تیرۆریستانی داعش نەبوایە، زۆر لە كریستیانەكانی هەندەرانیش بیریان لەوە كردبووە كە بگەڕێنەوە و لە كوردستان درێژە بە ژیانیان بدەن و بەشداری لە پرۆسەی بونیادنانەوەی وڵاتی خۆیان بكەن. هۆكارێكی دیكە كە بووە هۆی ئەوەی كریستیانەكان نەگەڕێنەوە، ئەو گەمارۆ ئابوورییە بووە كە حكومەتی ناوەندی بەغدا خستیە سەر هەرێمی كوردستان و بودجەی بڕی، ئەمەش كاری كردە سەر پڕۆژەكان و لایەنەكانی دیكە، بۆیە وەبەرهێنەرانی كریستیان نەیانتوانی بگەڕێنەوە.
* پرسی كۆچكردنی كریستیان تەنها مەسەلەی ژمارە نییە، بەڵكو كریستیان لەسەر ئەم خاكە خاوەنی شارستانیەت و زمانی خۆیان و خاوەنی مێژووی هاوبەشن، ئایا كاتێك كۆچ دەكەن، كاریگەری لەسەر زمان و مێژوو و شارستانیەتی ئەم ناوچەیە نابێت؟
- ئەوە راستییە، لەبەر ئەوەی بەشی زۆری ئەو كریستیانانەی كۆچ دەكەن، لەگەڵ ئەو كۆمەڵگەیەی بۆی دەچن، تێكەڵ دەبن، یەكێك لە پرسە گرنگەكان كە مەترسی دەكەوێتە سەر مەسەلەی زمانە، لەبەر ئەوەی ئێمە خاوەنی زمانێكی زۆر دێرینین، كە ئەویش زمانی ئارامییە، ئەم زمانە ئێستا یەكێكە لەو زمانانەی كە خەریكە پەرت دەبێت و بوونی نامێنێت، لەلایەكی دیكەوە ئەمڕۆ وەك كریستیان بەشدارییان لە حكومەتی هەرێمی كوردستان و حكومەتی ناوەندی هەیە، ئەمانە هەموویان كۆمەڵێك توانا و لێهاتوویین بۆ ئەم وڵاتە، كاتێك كۆچ دەكەن، ئێمە ئەم توانا و لێهاتووییە لەدەست دەدەین، هەروەها تایبەتمەندی و زمان لای نەوەی دووەم و سێیەم بوونی نامێنێت، ئەوانەشی ئێستا كۆچیان كردووە و لە هەندەرانن، ئەو راستییەیان بۆ دەركەوتووە كە پەیوەندی بەردەوامیان لەگەڵ خاك و نیشتمانی خۆیان ونكردووە، لایەنێكی دیكەی گرنگی كۆچنەكردنی كریستیان لەم هەرێمە ئەوەیە كە كریستیان توانایەكی باشی كرانەوەی هەیە و لێبووردەیە، بۆیە بۆ ناوچەیەك كە دەورە دراوە بە فیكری تۆندڕۆیی، بوونی گرووپێك كە بڕوای بە كرانەوە و لێبووردەیی هەیە زۆر گرنگە، لەمەش زیاتر كۆچكردنی مەسیحی لایەنی فرەیی كەم دەكاتەوە و بەرەو یەكڕەنگیمان دەبات، ئەمەش لە كاتێكدا یەكڕەنگی هەژارییە بۆ كەلتوور و فرەیی كەلتووری وڵات دەوڵەمەندتر دەكات.
* ئێوە ماوەیەك لەمەوپێش سەردانی دەرەوەی وڵاتتان كرد و لە چەندین وڵاتی رۆژئاوا وتارتان پێشكەش كرد. ئەوەی لە وتارەكانتان زیاتر جەختی لەسەر كرا، چی بوون؟
- لەهەموو وتارەكانم كە لە رۆژئاوا پێشكەشم كردووە، پەیامی من ئەوە بووە بە پەلە دەستێوەردانی سەربازی بكرێت، رامانگەیاندووە لە كوردستان پێویستمان بە دەستێوەردان و ناردنی هێزی زەمینی نییە، لەبەر ئەوەی هێزی پێشمەرگە بوونی هەیە و بە درێژایی 1060 كیلۆمەتر لە دژی تیرۆریستانی داعش شەڕ دەكەن و قوربانی دەدەن و بەرگری دەكەن، هەروەها هێزێكی كریستیانەكان بوونیان هەیە كە لە ژێرچاودێری پێشمەرگە مەشق دەكەن، بەڵام ئەم هێزە پێویستی بە هاوكاریی سەربازی و چەك و تەقەمەنی و مەشق پێكردن هەیە، دەبێت پشتگیری ماددی و مەعنەوی بكرێن، بۆ ئەوەی ئەم شێرپەنجەیەی داعش رابگرن و بتوانن ئەو ناوچانە رزگاربكەن و خەڵكەكەش پاشان بگەڕێنەوە سەر ماڵ و حاڵی خۆیان، لایەنێكی دیكە كە جەختمان لەسەر كردۆتەوە، پێویستی هاوكاری مرۆیی و بەردەوامی كوردستانە، لەبەر ئەوەی ئێستا كوردستان بۆتە پەناگەی زیاتر لە یەك ملیۆن و شەشسەد هەزار ئاوارە كە لەچەندین شوێنەوە روویان لەم هەرێمە كردووە، هەروەها داوامان كردووە هاوكاری كریستیانەكان بكەن بۆ ئەوەی بیر لە كۆچكردن نەكەنەوە. لەبەر ئەوەی دەتوانین بڵێین ئێستا كریستیان لە سەرتاسەری عێراقدا تەنها لە هەرێمی كوردستان بوونیان ماوە، كە لە شارەكانی دهۆك و هەولێر و سلێمانی نیشتەجێن.
* دوای هێرشەكانی داعش بۆ سەر موسڵ و دەشتی نەینەوا، قەداسەتی پاپای فاتیكان نوێنەری خۆی نارد بۆ هەرێمی كوردستان، ئایا پەیامی نێردراوی فاتیكان چی بوو؟
- پەیامی فاتیكان بۆ كریستیانەكان و هەرێمی كوردستان هەموو كات دوو پەیامە، یەكەمیان دەربڕینی پشتگیریی فاتیكان و كەنیسەی كاسۆلیكییە بۆ كریستیانەكان بۆ ئەوەی كۆچ نەكەن و لە وڵاتی خۆیان بمێننەوە، دووەمیان پەیامی سوپاس و پێزانینە بۆ حكومەت و گەلی كوردستان كە بەو جۆرە پێشوازیان لە كریستیانەكان كردووە و باوەشیان بۆ گرتوونەوە، ئەم پەیامەی فاتیكان گرنگی خۆی هەیە بۆ كوردستان، لەبەر ئەوەی فاتیكان گەورەترین پەیوەندی دیپلۆماسی لەگەڵ دەوڵەتانی جیهان هەیە. بۆیە ئەم پەیامی سوپاسگوزارییەی فاتیكان بۆ حكومەت و گەلی كوردستان دووبارە پێناسەی ئەو سیاسەتە دەكاتەوە كە حكومەتی كوردستان لەسەر ئەرزی واقیع پیادەی دەكات. دیارە سیاسەتی هەرێمی كوردستانیش بۆ پێشوازی ئەو هەموو ئاوارەیە هەمووی كریستیان نییە، بەڵكو تەنها نزیكەی 200 هەزاری كریستیانن و زیاتر لە 350 هەزاری هاووڵاتیانی ئێزیدین، بەشێكی زۆری ئاوارەی كوردانی سووریایە، هەروەها بەشێكی دیكەی عەرەبی شیعە و سوننەن كە لە ناوچەكانی دیكەی عێراقەوە روویان لە هەرێمی كوردستان كردووە.
* بۆچوونی راشكاوانەی فاتیكان لەسەر ئەم پێكەوەژیان و لێبوردەییەی لە كوردستان بوونی هەیە، چۆنە؟
- فاتیكان هاندەرە بۆ ئەم لێبوردەیی و پێكەوەژیانە، بەهەموو شێوەیەك پشتگیری لێدەكات، ئەگەر ئێستا سەیری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بكەین، دەبینین بوارێك بۆ لێبووردەیی و پێكەوە ژیان لە نێوان نەتەوە و ئایینە جیاوازەكان بوونی نەماوە، هەربۆیە كاتێك كوردستان وەك وڵاتێك لەم ناوچەیە دەبینین كە نموونەیەكی دیكەی لێبوردەی و پێكەوەژیان دەخاتەڕوو، ئەوا بە دڵنیاییەوە لەلایەن زۆربەی دەوڵەتانی جیهانەوە بەگشتی و دەوڵەتی فاتیكان بەتایبەتی بە چاوێكی گرنگەوە سەیری دەكرێت، ئەم حاڵەتەی كوردستان بەرپرسیاریەتییەكی گەورەیە و ئەركی سەرشانی هەموو پێكهاتە و ئایین و نەتەوەكانی كوردستانە ئەم بارە تەندروستەی سەقامگیری و لێبووردەیی و پێكەوەژیانە بپارێزن و زیاتر بیچەسێپنن، ئەم حاڵەتە تەندروستەی پێكەوەژیان و لێبوردەیی كە لە كوردستان بوونی هەیە، بەرهەمی مێژووی گەلی كوردستانە و خۆڕسكانە هاتۆتە بەرهەم و لایەك بەسەر لایەكەی دیكە فەرزی نەكردووە، بۆیە گرنگە ئەم حاڵەتە بپارێزین و شانازی پێوە بكەین.
* ئەگەر سەرنج لە پەیامەكانی سەرۆك مسعود بارزانی بدەین، هەست دەكەین هەمان پەیامی قەداسەتی پاپای هەیە لەسەر كۆچنەكردنی كریستیانەكان بۆ دەرەوە، ئایا ئێوە چۆن سەیری ئەم هەڵوێستەی سەرۆكی هەرێمی كوردستان دەكەن؟
- ئێمە زیاتر لە جارێك سوپاسی ئەم هەڵوێستەی جەنابی (سەرۆك بارزانی)مان كردووە، لەبەر ئەوەی ئەم هەڵوێستەی بەڕێزیان لای هەمووان ئاشكرایە، بەڵام كاتێك جەنابیان بە شەخسی داوادەكات كریستیان كۆچ نەكات، بێگومان ئەم داوایەی بەڕێزیان دەنگدانەوەیەكی گەورەی لەلای هەموو كریستیانێك دەبێت كە گوێی لەم پەیامە دەبێت، بۆیە زیاتر لە بۆنەیەك داوامان لە بەڕێزیان كردووە كە بەردەوام جەخت لەسەر ئەم پرسە بكەنەوە، ئەمەش لەو روانگەیەوە كە هەموو كریستیانەكانی جیهان بزانن كەسێك هەیە بە جددی داكۆكییان لێدەكات و یەكێك هەیە دەیەوێت كریستیانەكان لەسەر خاكی خۆیان بمێننەوە، بۆیە ئەم هەڵوێستەی سەرۆك بارزانی تەقدیرێكی گەورەی لای ئێمە هەیە و دەزانین چۆن داكۆكی لە كریستیانەكان دەكات.
* دوایین جار كەی لەگەڵ سەرۆكی هەرێمی كوردستان كۆبوونەوە و ئایا سەرۆك لەو دیدارەدا چی پێ راگەیاندن؟
- دوایین دیدارمان لەگەڵ سەرۆكی هەرێمی كوردستان بە ئامادەبوونی كاردیناڵ فریناندۆ فیلۆنی نێردراوی پاپای فاتیكان بوو. لەم دیدارەدا نێردراوی قەداسەتی پاپای فاتیكان زۆر سوپاسی هەموو هەڵوێستەكانی سەرۆك بارزانی كرد بەرامبەر كریستیانەكان، دووبارە جەختی لەسەر مانەوەی كریستیانەكان كردەوە لە وڵاتی خۆیان، هەروەها باس لە ئازادكردنی ناوچەكانی دەشتی نەینەوا كرا، لەمەش زیاتر باس لەوە كرا كە پێویستە ئەو ناوچانە لە رووی سەلامەتییەوە تەئمین بكرێن بۆ ئەوەی خەڵكەكەی بتوانن بچنەوە سەر ماڵ و حاڵی خۆیان. بۆ ئەم پرسانە هەنگاو هەڵگیراون، بەڵام كاتی پێویستە هەتا جێبەجێ دەكرێن.
* بەڕێزان سەرۆكی هەرێمی كوردستان و سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان لە ماوەی رابردوو سەردانی قەداسەتی پاپایان لە فاتیكان كرد، ئایا رەهەندی پەیوەندییەكانی نێوان فاتیكان و هەرێمی كوردستان چۆن دەبینن؟
- بوونی پەیوەندیی بەردەوامی هەرێمی كوردستان لەگەڵ فاتیكان زۆر زۆر گرنگە. وەك پێشتریش جەختم لەسەر كردەوە دەوڵەتی فاتیكان پەیوەندییەكی زۆر فراوانی دیپلۆماتی لەگەڵ زۆربەی وڵاتانی جیهان هەیە، زۆر لە وڵاتان پێش ئەوەی هەنگاوێك هەڵبگرن، چاوەڕێی رای فاتیكان دەكەن و لەگەڵ فاتیكان راوێژ دەكەن. هەروەها ئێمە ئەو راستییە لە بیر ناكەین بەوەی فاتیكان لە ماوەی دەیان ساڵی رابردوو، بە چارەسەری سەربازی رازی نەبووە، بەڵام ئەم جارە و دوای هێرشەكانی داعش فاتیكان رازییە دەستێوەردانی سەربازی بكرێت و بە رێگەی سەربازی ئەم مەترسییە دووربخرێتەوە، لەمەش زیاتر فاتیكان لە سەرانسەری جیهان دامەزراوەی زۆری هەیە، هەر بۆ نموونە 264 زانكۆ هەن، هەموویان زانكۆی كاسۆلیكین و پەیوەندییان لەگەڵ فاتیكان هەیە. دیارە ئەم زانكۆیانەش بە مامۆستایان و قوتابیانەوە سەرچاوەی فیكر و زانستن، هەر بۆیە ئەم كرانەوەی هەرێمی كوردستان و پەیوەندییەكانی لەگەڵ فاتیكان و پێشوازی قەداسەتی پاپا لە سەرۆكی هەرێمی كوردستان و سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان وەك پێناسەكردنەوەی سیاسەتی هەرێمی كوردستان وایە لەسەر ئاستی جیهان.
* پێشتر هەندێك دواكاری هەبوون وەك داواكاری كریستیانەكان بۆ ناوچەیەكی ئۆتۆنۆمی باسی لێوە دەكرا، ئایا ئێستا ئێوە وەك كریستیانەكانی هەرێمی كوردستان خواست و داواكاریتان چییە؟
- داواكاری ئێمە، داواكاری هەرێمی كوردستانە. ئێمە رۆڵەی ئەم خاكەین و خۆمان بە بیانی نازانین، ئێستا ئێمەش وەك هەموو خەڵكی كوردستان چاوەڕێی كاتێكی گونجاوین بۆ ئەوەی هەرێمی كوردستان بڕیار لەسەر چارەنووسی خۆی بدات. راستە پێشتر داواكارییەك هەبوو بۆ ئەوەی ئۆتۆنۆمی بدرێتە كریستیانەكان، لەبەر ئەوەی ئۆتۆنۆمی پێویستی بە ئیمكانیەت و نفوز هەیە. لە ئێستادا كریستیان تەنها لە هەرێمی كوردستان بوونی هەیە. بۆیە ئێمە لە ئێستا زیاتر لەوەی پێویستمان بە هاوپەیمانێك بێت، پێویستمان بە شەریكێك هەیە، ئێمە ئێستا پێویستمان بە دەنگێكە داكۆكی لە كریستیان بكات، ئەو دەنگەش گوێی لێ بگێرێت، بۆیە ئێمە پشتگیری لە هەموو داواكارییەكانی كوردستان دەكەین و پشتیوان بەخوا هەلێكی وا دێتە پێشەوە بڕیاری سەربەخۆیی بدەین.
* پێكەوەژیانی نێوان كورد و كریستیان مێژوویەكی دێرینی هەیە، لە شۆڕشی ئەیلوولدا بە رابەرایەتی بارزانیی نەمر زیاتر رەنگی دایەوە، ئایا تاچەند ئەمە بۆتە كەلتووری نێوان هەردوولا؟
- راستە پێكەوەژیانی نێوان كورد و كریستیان مێژوویەكی دێرینی هەیە و چەندین گوندی كریستیان هەن كە لەگەڵ گوندی كورد دراوسێن و پێكەوە دەژین، لەهەمانكاتدا ناوچەش هەیە كورد و كریستیان پێكەوە دەژین، ئێمە خۆمان بە بەیتی سندی دەزانین و موسڵمان و كریستیان پێكەوە دەژین، ئەم حاڵەتە لە شۆڕشی ئەیلوول بە رابەرایەتیی مەلا مستەفا بارزانی زیاتر رەنگیدایەوە، لە سەركردایەتی شۆڕشی ئەیلوول خەڵك هەبوون كریستیان بوون، لەمەش زیاتر ئەم پێكەوەژیانە بۆتە كەلتوور و لەسەر هەموو بوارەكانی ژیان رەنگی داوەتەوە. ئەگەر سەیری جل وبەرگ بكەین، دەبینین جل و بەرگی كورد و كریستیان وەك یەكە، جیاوازی ناكەیت ئەمە موسڵمانە و ئەوی تریان كریستیانە، بێینە سەر داب و نەریت و خواردن و سەما و گۆرانی دەبینین هەمووی هاوبەشە، من زۆر جار لە ئاهەنگی كریستیانەكان لە ئەمریكا و ئوستراڵیا بەشداربووم، هیچ ئاهەنگێك نییە گۆرانی كوردی زیاتر لە گۆرانی كریستان نەگوترێت، هەروەها خەڵكەكەش هێندەی لەگەڵ گۆرانی كوردی سەما دەكات، هێندە لەگەڵ گورانی كریستیانی نایكەن، بۆیە دووبارەی دەكەمەوە پێكەوەژیان نەك هەر دیاردەیەكە، بەڵكو بۆتە كەلتووری هاوبەشی نێوان هەموو نەتەوە و ئایینە جیاوازەكانی كوردستان، ئەمەش جێگەی شانازییە بۆ هەموومان.
* شارستانیەت و مێژووی ئێوە لەم خاكە هاوبەشە، بۆیە بەهۆی ئەو بارودۆخە ئاڵۆزەی كوردستانی پێداتێپەڕیوە، ئەو شارستانیەت و مێژووەی ئێوەش لە سەردەمە جیاوازەكاندا كاول بووە، ئایا تاچەند هەوڵدراوە ئەم شارستانیەت و مێژووە لەلایەن حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە وێ بكرێتەوە؟
- لە دوای ساڵی 1930ـەوە كە لە كوردستان شۆڕش دەستی پێكردووە، بەشی زۆری ناوچەكانی ئێمە بوونە ئامانجی فڕۆكە و بۆمببارانی حكومەتە یەك لە دوا یەكەكانی عێراق، لەم ناوچانەی ئێمە مەزاری زۆر دێرین هەبوون و چەندین گوندی ئێمە كاول بووە، بەڵام لە ساڵی 2003 بە هیممەتی سەركیس ئاغاجان وەزیری دارایی حكومەتی هەرێمی كوردستان، هەوڵدرا زیاتر لە 40 گوند بۆ كریستیانەكان ئاوەدان بكرێتەوە و چەندین مەزاری دێرین نوژەن بكرێتەوە، ئاوەدانكردنەوەی ئەم گوندانە پێش شاڵاوی ئەم دواییەی تیرۆریستانی داعش بۆ سەر موسڵ و دەشتی نەینەوا، بووە هۆكاری ئەوەی بەشێكی زۆر لە كریستیانەكان لەخۆیان بگرن و ئەمەش هۆكارێك بوو بۆ ئەوەی بەشێك لە كریستیانەكان روو لە هەندەران نەكەن.
* وەك یەكێك لە مەرجەعەكانی كریستیان لە هەرێمی كوردستان، پێتوایە تاچەند وڵاتانی كریستیان بەم بارودۆخەی هەرێمی كوردستان ئاشنان؟
- بێگومان هەموویان دەزانن لە كوردستان پێكەوەژیان و لێبوردەیی هەیە، دەزانن هەرێمی كوردستان ناوچەیەكە بە گرووپی جیاواز جیاوازی توندڕۆ دەورە دراوە، بەڵام هەموویان چاودێری ئەم بارودۆخە تەندروستەی كوردستان دەكەن، سەرۆكی كەنیسەكانی رۆژئاوا بەردەوام سەردانمان دەكەن، دوای سەردانی نێردراوی پاپای فاتیكان، سەرۆكی كەنیسەكانی ئینگلتەرا و وێڵز سەردانی كوردستانیان كرد و چەندین رۆژ لێرە مانەوە، ئەم هەفتەیە شاندێكی دیكەی كەنیسەكانی ئینگلتەرا و وێڵز دێنە كوردستان، ئێمە بە هەموویانمان گوتووە خۆتان وەرن لەو كاتەی خۆتان دەستنیشانی دەكەن و بە چاوی خۆتان بارودۆخی كوردستان ببینین، ئەمەش نیشانەی ئەوەیە ئەو بارودۆخەی باسی دەكەین بە واقیعی لە كوردستان بوونی هەیە.
* ئاماژەت بەوە كرد دوای رزگاركردنی ناوچەی كریستیانەكان دەبێت تەئمینی سەلامەتیش بكرێت، ئایا ئەم پەیامەت داواكرنی پارێزگاری نێودەوڵەتییە بۆ كریستیانەكان؟
- ئەم داوایە تا ئێستاش هەیە كە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی هێزێك دابین بكات بۆ پاراستنی ئەو ناوچانە، بەڵام ئەمە لەوانەیە قورس بێت، بۆیە داوا دەكەین كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی هاوكاری جددیی هێزی پێشمەرگە بكات كە لە سەر زەوی بوونی هەیە و كریستیانەكان متمانەیان بەم هێزە هەیە، بۆیە گرنگە لەگەڵ حكومەتی هەرێمی كوردستان لێكتێگەیشتنێكی هاوبەش هەبێت، بۆ ئەوەی هێزی پێشمەرگە ئەو كارە بگرێتە ئەستۆی خۆی.
* وەك زانایەكی ئایینی كریستیان ئایا چ پەیامێكت هەیە بۆ ئەوەی پیاوانی ئایینی سەر بە هەموو ئایینەكان بۆ كەمكردنەوەی توندوتیژی و دیاردەی توندڕۆیی رۆڵی خۆیان بگێڕن؟
- پێش هەموو شت دەبێت بزانین كە چواردەوری هەرێمی كوردستان بە گرووپ و فكری توندڕەوی تەنراوە، بۆیە ئێمە هەموومان وەك پیاوانی ئایینی لە هەموو ئایینەكان بەرپرسیاریەتییەكی گەورەمان لەسەر شانە بۆ پاراستنی ئاشتیی كۆمەڵایەتی، دەبێت بزانین پیاوانی ئایینی كاتێك لە سەر مینبەری مزگەوت و كڵێسەكان قسە دەكەن، بەرپرسیاریەتییەكی گەورە و ترسناكیان لەسەر شانە، ئەو شوێنەی پیاوانی ئایینی قسەی لەسەر دەكەن، شوێنێكی پیرۆزە و دەسەڵاتێكی گەورەی هەیە، بۆیە ئەگەر وریا نەبین لەوانەیە بەنزین بە ئاگرەكەدا بكەین، بۆیە دەبێت ئێمە لەكاتی قسەكردنمان بەتایبەتی بۆ لاوەكانمان هەموو هەوڵمان ئەوە بێت لە توندڕەوی دووریان بخەینەوە و ئەم ئاشتی و پێكەوەژیانە بپارێزین.
Top