رۆژی دووشەممە 27/8/2018، ئیمانوێڵ ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا لە وتارێکدا رایگەیاند، کاری لە پێشینەی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەبارەی سووریاوە، گەڕاندنەوەی ئاوارەکانی ئەو وڵاتەیە.

ئیمانوێڵ ماکرۆن بە ئاماژەکردن بەوەی، فەرەنسا داوای دوورخستنەوەی بەشار ئەسەدی سەرۆکی رژێمی سووریای لە دەسەڵات نەکردووە، رایگەیاند، پێویستە چارەسەرێکی سیاسیی بۆ کێشە و قەیرانەکانی سووریا بدۆزرێتەوە.

سەرۆکی فەرەنسا هۆشداریی دایە رژێمی سووریا لەوەی ئەگەر چەکی کیمیاوی لە وڵاتەکەیدا بەکار بهێنێتەوە، ئەوا کارەساتی مرۆیی روو دەدات و لەو ئەگەرەشدا فڕۆکە جەنگییەکانی فەرەنسا بۆردومانی بنکە و بارەگاکانی رژێمی سووریا دەکات.

چەند رۆژێکە باس لەوە دەکرێت، کە رژێمی سووریا بە پاڵپشتیی رووسیا و تورکیا، ئامادەکاریی بۆ هێرشکردنە سەر گرووپەکانی ئۆپۆزیسیۆن لە شاری ئیدلیب دەکات و چەکی کیمیاویش بەکار دەهێنێت.

پێشتریش لە رۆژی 4.4.2017 فڕۆکە جەنگییەکانی سووریا بە چەکی کیمیاوی ناوچەی خان شەیخون لە پارێزگای ئیدلیبیان بۆردومان کرد و بە ھۆی بۆردومانەکەوە، 58 کەس گیانیان لەدەست دا، کە زۆرینەیان منداڵ بوون و نزیکەی 300ـی دیکەش بریندار بوون.

لە مانگی ئاداری 2011ـەوە شەڕی ناوخۆیی لە سووریا لەنێوان گرووپەکانی ئۆپۆزیسیۆن، رێکخراوە تیرۆریستییەکانی داعش و قاعیدە و رژێمی سووریا دروست بووە. بەھۆی ئەو شەڕانەوە، کە سەراپای وڵاتەکەی گرتووەتەوە، زیاتر لە پێنج ملیۆن ھاووڵاتیی لە ناوخۆی وڵاتەکە، بۆ وڵاتانی دەوروبەر و جیھان ئاوارە بوون و زیاتر لە نیو ملیۆن کەسیش گیانیان لەدەست داوە.

لەبارەی سزا ئەمریکییەکانەوە بەسەر کۆماری ئیسلامیی ئێران، ئیمانوێڵ ماکرۆن رایگەیاندووە، بارودۆخی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە هەڵچوون دایە و فەرەنسا نایەوێ ئێران لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی داببڕێندرێت.

ماکرۆن ئاماژەی بەوەش کرد، کە پێویستە کار بە رێککەوتنی ناوکیی وڵاتانی 5+1 و ئێران بکرێت و هەموو لایەک پییەوە پابەند بن.

ئەو لێدوانەی سەرۆکی فەرەنسا لە کاتێک دایە، کە سەرۆکی ئەمریکا کشانەوەی وڵاتەکەی لەو رێککەوتنە راگەیاندووە و چەندن سزاشی بەسەر ئەو وڵاتەدا سەپاندووە.

دوای کشانەوەی ئەمریکا لە رێککەوتننامەی ناوکی و سەپاندنی چەندین سزا بەسەر ئێران، دۆناڵد ترەمپ هەڕەشەی لە هەموو ئەو وڵات و لایەنانە کرد، کە یان دەبێ بچنە بەرەی ئێران یاخود پابەندی سزاکانی ئەمریکا بن بەسەر ئێران.

شەوی 8/5/2018، دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا بڕیاری کشانەوەی وڵاتەکەی لە رێککەوتنی ناوکیی ئێران و وڵاتانی پێنج + یەک، واژۆ کرد.

رێککەوتنی ناوکیی ئێران و وڵاتانی پێنج + یەک لە سەرەتای نیسانی 2015 لە شاری لۆزان لە سویسڕا واژۆ کرا، کە بەپێی ئەو رێککەوتنە ئێران دەستبەرداری دروستکردنی چەکی ناوکی دەبێت و ئەمریکاش سزاکانی لەسەر ئەو وڵاتە سووک دەکات.

وڵاتانی پێنج + یەک بریتین لە پێنج وڵاتی ئەندامی هەمیشەیی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی (ئەمریکا، فەرەنسا، رووسیا، بەریتانیا و چین) و ئەڵمانیا پێک دێت.












باسنيوز