کوردستان دەبێت پێش ڕووداوەکان بجوڵێت
ئـــهحــمــهد گـــلــی
لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا شتەکان تەنها بە هەواڵی ڕۆژانە نەپێورێن, چونکە پشت هەر هەواڵێک، جوڵەیەکی سیاسی و سەربازی هەیە کە دەتوانێت ئاراستەی ڕووداوەکانی داهاتوو بگۆڕێت.
هۆشدارییە نوێکانی ئەمریکا بۆ هاووڵاتییەکانی لە عێراق و هەولێر، زیادبوونی ئاگادارییە ئەمنییەکان، جوڵەی هێز و تەقینەوەی هەڵوێستەکان لە نێوان ئەمریکا و ئێران، لەگەڵ ئەو گۆڕانکارییە سەربازییەی لە ناوچەکەدا دەبینرێت، هەموویان یەک پەیام دەگەیەنن: ناوچەکە به قۆناغێکی ئاڵۆز و نائارامدا تێدەپەڕێت.
بەڵام پرسیاری سەرەکی ئەوەیە: ئەم ئاڵۆزییە بەرەو کوێ دەچێت؟
شەڕێک کە سنووری نییە
کێشەی نێوان ئەمریکا و ئێران تەنها کێشەی دوو وڵات نییە, هەر هەنگاوێکی سەربازی لە نێوانیان دەتوانێت زنجیرەیەک لە کاردانەوە دروست بکات, لە کەنداو و کەناری ئێرانەوە تا عێراق، سوریا، لوبنان و ناوچەکانی دیکە.
ئەگەر شەڕەکە فراوانتر ببێت، هێرش بۆ ژێرخانی هەستیار، بنکە سەربازییەکان، کەرتی وزە و ڕێگاکانی گواستنەوەی نەوت و گاز، دەتوانێت شەڕەکە لە سنووری هێرش و وەڵامدانەوە تێپەڕێنێت و بیکاتە قەیرانێکی گەورەی ناوچەیی.
بۆیە ئەوەی ئێستا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ڕوودەدات، تەنها شەڕی مووشەک و فڕۆکە نییە, شەڕی ئیرادە، فشار، هەژمونە.
هەولێر؛ لە دەرەوەی بازنەی مەترسی نییە
لە ناو ئەم وێنە ئاڵۆزەدا، پرسیاری کوردستان زۆر گرنگە.
هەولێر لە ساڵانی ڕابردوودا بووەتە ناوەندێکی گرنگ بۆ پەیوەندییە سیاسی و ئەمنییەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانانی, ئەمە لە یەک لایەنەوە بۆ کوردستان گرنگییەکی ستراتیژی دروست دەکات, بەڵام لە لایەکی دیکەوە، ئەگەر شەڕەکە فراوانتر ببێت، ئەو گرنگییە دەتوانێت مەترسییەکی زیاتریشی لەگەڵ خۆی بهێنێت.
بۆیە نابێت کوردستان تهماشاکەرێکی بێدەنگی ئەم ڕووداوانە بێت.
پێویستە هەولێر لە ئێستا لەگەڵ هەموو لایەنە پەیوەندیدارەکاندا پەیوەندییە سیاسی و دیپلۆماسییەکانی چالاکتر بکات و هەموو هەوڵێک بخاتەگەڕ بۆ ئەوەی خاکی کوردستان نەبێتە مەیدانی تۆڵەسەندنەوەی هیچ لایەنێک.
مەترسییە گەورەکە چییە؟
مەترسییە گەورەکە تەنها ئەوە نییە کە مووشەکێک بگاتە هەولێر یان بنکەیەکی سەربازی بکەوێتە ژێر هێرش.
مەترسییە گەورەکە ئەوەیە کوردستان ببێتە بەشێک لە شەڕێک کە خۆی بڕیاری دەستپێکردنی نەداوە.
کوردستان لە ناوچەیەکی پڕ لە ناکۆکییدایه, لە یەک لاوە ئێران، لە لایەکی دیکەوە تورکیا، لە لایەکی ترەوە ئەمریکا و هاوپەیمانانی، و لە ناو عێراقیشدا هێز و گرووپە سیاسی و چەکدارە جیاوازەکان.
لەم بارودۆخهدا، هەر هەڵەیەکی بچووک لە هەڵسەنگاندن دەتوانێت باجی گەورەی هەبێت.
کوردستان پێویستی بە ترس نییە, پێویستی بە ئامادەییە,
ئەمە بانگەشەی ترساندن نییە, بەڵکو بانگەشەی هۆشیارییە.
لە سیاسهتدا، ئەوەی پێشتر ڕووداوەکان دەبینێت، توانای خۆپاراستنی زیاتری هەیە.
کوردستان پێویستە لە ئێستا هەموو سناریۆکان بخاتە بەردەم خۆی:
ئەگەر شەڕ فراوان بوو، چی دەکەین؟
ئەگەر هێرشەکان گەیشتنە عێراق، چۆن خاکی خۆمان دەپارێزین؟
ئەگەر هەڕەشەکان ئاراستەی هەولێر کران، چۆن بەرگری و پاراستنی مەدەنی بەهێز دەکەین؟
و گرنگتر لە هەموویان, چۆن لە شەڕی نێوان هێزە گەورەکاندا، کوردستان نەبێتە قوربانییەکی بێدەنگ؟
ئەم پرسیارانە پێویستیان بە وەڵامی ئەمڕۆ هەیە، نە سبەی.
دهبێت کوردستان ئێستا لهههمووكات هۆشیارتر بێت
ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە قۆناغێکی نوێدایە, ڕەنگە شەڕ فراوانتر ببێت، ڕەنگە دیپلۆماسی بتوانێت لە کاتی خۆیدا ڕێگری لە تەقینەوەیەکی گەورە بکات, بەڵام ئەوەی ناتوانرێت پشتگوێ بخرێت، گۆڕانی هاوکێشەی هێزی ناوچەکەیه.
کوردستان لە ناو ئەم گۆڕانکارییەدا شوێنێکی گرنگی هەیە.
بۆیە ئەمڕۆ کاتی ترس نییە, کاتی هۆشیارییە.
کاتی پەنابردن بۆ هەواڵی پشتڕاستنەکراو نییە, کاتی زانیاریی دروست و هەڵسەنگاندنی وردە.
کاتی ئەوە نییە کە کوردستان تەنها چاوەڕوانی بێت بزانێت داهاتوو چی لێ دەکات, بەڵکو کاتی ئەوەیە خۆی بۆ هەموو ئەگەرهكان ئامادە بکات.
چونکە لە ناو قەیراندا، ئەوەی سەرکەوتوو دەبێت ئەو لایەنە نییە کە تەنها زۆرترین هێزی هەیە, بەڵکو ئەوەیە کە زووتر لە هەمووان داهاتوو دەبینێت، هەموو ئەگەرهكان هەڵدەسەنگێنێت و پێش ئەوەی ڕووداوەکان ناچاری بکەن، خۆی بۆیان ئامادە دەکات.
کوردستان نابێت چاوەڕێی داهاتوو بێت, دەبێت بۆ داهاتوو ئامادە بێت.
