«پارتی و بەرگریکردن لە بنەمای دیموکراسی زۆرینە»

«پارتی و بەرگریکردن لە بنەمای دیموکراسی زۆرینە»

 

 

پێویستە ئەم ڕەوشە سیاسیە لە چوارچێوەیەکی فراوانتر لێکبدرێتەوە، نەک تەنها وەک ململانێی ئێستا، بەڵکوو وەک درێژەیەکی لۆجیکی بەردەوامیی سیاسیی پارتی کە چەندین بنەمای بەهێزی هەیە.

ــ هەڵبژاردن وەک بنەمای سەرەکیی دیموکراسی:
سەرەتاییترین و بەهێزترین بەڵگە لای پارتی ئەوەیە، کە لە هەموو سیستەمە پەرلەمانییەکانی دیموکراسیدا لە بەریتانیا و کەنەدا بگرە تاوەکو زۆربەی وڵاتانی ئەورووپا نۆرمی سیاسی وایە حزبی زۆرینە یەکەم دەرفەت بۆ دامەزراندنی حکومەت وەردەگرێت. ئەگەر پارتی زۆرترین کورسی بەدەستهێنابێت، ئەوا داواکردنی لێی بۆ وازهێنان لە بەشێکی بەرچاوی دەسەڵاتی خۆی تەنها لەبەر ئەوەی دوو یان سێ لایەنی بچووکتر یەکیانگرتووە لە ڕاستیدا لادانێکە لە بنەمای "زۆرینەی دیموکراسی" ئەمە نەک تەنها بابەتێکی حزبی، بەڵکو پرسیارێکیشە سەبارەت بە پاراستنی بنەمای سیستەمی هەڵبژاردن.

ــ بەردەوامیی کارگێڕی وەک هێمنی سەقامگیری:
هەرێمی کوردستان لە ناوچەیەکی زۆر ئاڵۆز و ناجێگیردا هەڵدەکشێت نزیکی ئێران، تورکیا و عێراقی بەغدا، هەر سێیان هەرکام هەستیارییەکی سیاسیی خۆیان هەیە. پارتی بە ڕابردووی دەیان ساڵەی بەڕێوەبردنی پەیوەندی دەرەوە، دۆسیەی ئاسایش و هاوکاریی نێودەوڵەتی (بەتایبەتی لەگەڵ ئەمریکا)، شێوازێکی جێگیر و ناسراوی هەیە بۆ بەڕێوەبردنی ئەم پەیوەندییانە. گۆڕانێکی ناکاو لەم بنەمایە، لە کاتێکدا ناوچەکە خۆی خەریکی گۆڕانکارییە گەورەکانە وەک (دۆخی سوریا و کاریگەرییەکانی سەر ئێران)، لەوانەیە مەترسی زیاتر لەسەر هەرێم دروست بکات نەک چارەسەر!.

ــ کێشەی هاوپەیمانیەتیی ناهاوشێوە:
خاڵێکی زیاتر گرنگ، ئەوەیە هاوپەیمانیەتیی یەکێتی و نەوەی نوێ، هاوپەیمانیەتیەکی سروشتی نییە لە ڕووی بیرۆکەییەوە. نەوەی نوێ لە بنەڕەتدا لە دژی سیستەمی هەردوو حزبی گەورە دەرکەوت، بەرنامەکەی لەسەر "لابردنی هەردووکیان" بونیاد نرابوو. ئەوەی ئێستا ئەم بزووتنەوەیە بۆتە هاوپەیمانی یەکێتی، پرسیارێکی جددی سەبارەت بە جێگیریی ئەم هاوپەیمانیەتییە دروست دەکات: ئایا ئەمە هاوپەیمانیەتییەکی بەردەوامە بۆ بەڕێوەبردنی حکومەت، یان تەنها ئامرازێکی کاتی بۆ چەمانەوەی پارتییە؟ ئەگەر دووەمیان بێت، ئەوا پارتی مافی هەیە گۆمانی لێ بێت لە بەردەوامیی ئەم هاوپەیمانیەتییە لە ماوەی خولێکی تەواودا.

ــ ئەزموون و کارامەیی لە بەڕێوەبردنی دۆسیە ئاڵۆزەکان:
پرسی نەوت و گاز، دابەشکردنی بودجەی فیدراڵی لەگەڵ بەغدا، مووچەی فەرمانبەران و دۆسیەی پێشمەرگە هەریەکەیان پێویستیان بە ئەزموونێکی قووڵی دیپلۆماسی و کارگێڕی هەیە؛ پارتی لە ماوەی ئەم دواییانەدا سەرکەوتووانە توانیویەتی پەیوەندی لەگەڵ حکومەتی فیدراڵی نوێ ڕێکبخات، بۆ نموونە: (دانوستانی لەگەڵ سەرۆکوەزیرانی عێراق و بەرزکردنەوەی ئاستی پەیوەندییەکان لەگەڵ ئەمریکا). ئەم جۆرە دۆسیانە پێویستیان بە ڕابردوویەکی سەلمێندراو هەیە، نەک تاقیکردنەوەیەکی نوێ.

ــ مەترسی درێژخایەن لەسەر کارایی سیستەمی سیاسی:
لە کۆتاییدا، پێویستە ئاماژە بەوە بدرێت کە ئەگەر ئەم شێوازە کۆکردنەوەی چەند لایەنی بچووک بۆ کۆنترۆڵکردنی زۆرینەی دەنگدار ببێتە نۆرمی سیاسیی نوێی هەرێمی کوردستان، ئەوا لە هەر خولێکی داهاتوودا هەر حزبێک زۆرینەی دەنگ بە دەستبهێنێت، لە مەترسیی هەمان دۆخدا دەبێت؛ ئەمە دەتوانێت لە درێژخایەندا هاندەری سیاسییان کەم بکاتەوە بۆ ئەوەی خزمەتی ڕاستەقینە بکەن بۆ دەستهێنانی دەنگی زیاتر، چونکە بەهەرحاڵ لەوانەیە لایەنە بچووکەکان کۆببنەوە بۆ سنووردارکردنیان دوای هەڵبژاردن. لەم چوارچێوەیەوە، هەڵوێستی پارتی دەتوانرێت بخرێتە ژێر ناونیشانی: "بەرگریکردن لە بنەمای دیموکراسیی زۆرینە و بەردەوامیی کارگێڕی جێگیر لە کاتێکی هەستیاری هەرێمیدا" نەک تەنها بەرژەوەندیی حزبی سیاسی.

Top