(*)

لە سەردەمێکدا دەژین کە تەکنەلۆژیا تەنها ئامراز نییە، بەڵکو بووەتە بەشێکی دانەبڕاو لە بڕیارە ڕۆژانەکانمان. "ژیری دەستکرد" (Artificial Intelligence) چیتر تەنها خەیاڵێکی ناو فیلمە زانستییەکان نییە، بەڵکو شۆڕشێکی ڕاستەقینەیە کە هەموو کایەکانی ژیانی مرۆڤایەتی لە بنچینەوە دەگۆڕێت. ئەم تەکنەلۆژیایە کە هەوڵدەدات هاوشێوەی مێشکی مرۆڤ بیربکاتەوە و بڕیار بدات، دەرگایەکی نوێی بەڕووی شارستانییەتدا کردووەتەوە.
سود و گۆڕانکارییە ئەرێنییەکانی:
ژیری دەستکرد کۆمەڵێک خزمەتگوزاری بێوێنەی پێشکەش بە مرۆڤایەتی کردووە. لە کەرتی تەندروستیدا، توانای دەستنیشانکردنی وردی نەخۆشییەکان و شیکردنەوەی تاقیگەکان لە چەند چرکەیەکدا، ژیانی ملیۆنان کەسی ڕزگار کردووە. لە لایەکی ترەوە، لە بواری پەروەردە و فێربووندا، ژیری دەستکرد ژینگەیەکی وای ڕەخساندووە کە پڕۆگرامی خوێندن بەپێی ئاستی زیرەکی و خێرایی تێگەیشتنی هەر تاکێک دابڕێژرێتەوە. هەروەها لە بواری کار و پیشەسازیدا، بووەتە هۆی زیادبوونی بەرهەم و کەمکردنەوەی تێچوو، بەو پێیەی دەتوانێت کارە قورس و دووبارەبووەکان بە وردی و خێراییەکی زۆر ئەنجام بدات.
کۆسپ و مەترسییەکان ژری دەستکرد چین:
سەرەڕای سودە زۆرەکانی، ئەم شۆڕشە بێ مەترسی نییە. گەورەترین نیگەرانی ئەوەیە کە ژیری دەستکرد ببێتە هۆی لەدەستدانی هەلی کار بۆ زۆرێک لە مرۆڤەکان، بەتایبەت ئەو پیشانەی کە پێویستیان بە کاری دەستی یان تەکنیکی سادە هەیە. جگە لەوەش، کێشەی پاراستنی نهێنی و داتا کەسییەکان مەترسییەکی گەورەیە، چونکە ئەم سیستمە پێویستی بە بڕێکی زۆر لە زانیاری هەیە بۆ کارکردن. هەروەها بڵاوبوونەوەی زانیاری چەواشەکار و "دیپ فەیک" (Deepfake) دەتوانێت ڕاستییەکان بشێوێنێت و کاریگەری نەرێنی لەسەر کۆمەڵگە هەبێت.
لەکۆتاییدا دەتوانین بڵێین
ژیری دەستکرد وەک شمشێرێکی دووسەر وایە؛ دەتوانێت ببێتە گەورەترین هاوکاری مرۆڤ بۆ گەیشتن بە خۆشگوزەرانی، یان ببێتە هۆکارێک بۆ تێکدانی هاوسەنگییە کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکان. کلیلی سەرکەوتن لەم قۆناغەدا تەنها بەکارهێنانی ئەم تەکنەلۆژیایە نییە، بەڵکو داڕشتنی یاسای توند و بەکارهێنانیەتی بە شێوەیەکی ئەخلاقی و بەرپرسیارانە، تا دڵنیابین لەوەی کە ئامێرەکان لە خزمەتی مرۆڤدا دەمێننەوە، نەک بەپێچەوانەوە.
بەهیواین لەگەڵ کارا بوونەوەی پەرلەمانی کوردستان فراکسیۆنە بەڕێزەکان کار بکەن بۆ دەرچوونی یاسای تایبەت بەو بوارەو ڕێگری کردن لە زیاد بوونی دەرهاوێشتە خراپەکانی بەکارهێنانی زیرەکی دەستکرد.

(*)

ئەندازیار