پڕۆفیسۆر هارش ڤی پانت بیرمەندی ستراتیژی بۆ گوڵان: دەرفەت هەیە بۆ ئەوەی پەیوەندییەكانی هیندستان و عێراق لە كەرتی وزەوە بەرەو تەكنەلۆژیا و ژێرخانی دیجیتاڵی پەرەیان پێ بدرێت
كاتێك باس لە داڕشتنەوەی نەخشەی جیۆپۆلیتیكی ئاسیا و گۆڕانكارییەكانی سیاسەتی دەرەوەی هیندستان لەسەر ئاستی جیهانی دەكرێت، ناوی پڕۆفیسۆر «هارش ڤی پانت» وەك یەكێك لە دیارترین و كاریگەرترین بیرمەندە ستراتیژییەكان دەردەكەوێت.
پڕۆفیسۆر پانت، كە بە قووڵی لە پرسەكانی ئاسایشی ئاسیا و هاوسەنگیی هێز دەكۆڵێتەوە، خاوەنی پڕۆژەیەكی فیكریی بەرفراوانە كە لە ڕێگەی چاپخانە هەرە بەناوبانگەكانی جیهانەوە وەك «زانكۆی ئۆكسفۆرد، كامبریج و ڕوتلێدج» بڵاو كراونەتەوە.
بۆ قسەكردن لە سەر گۆڕانكارییەكانی باڵانسی هێز لە ئاسیا و پاشەكشەی هەژموونی ئەمریكا لەم ناوچەیە، ئەم دیمانەیەمان لەگەڵ پرۆفیسۆر پانت كرد.
* لە سایەی پاشەكشەی ئەمریكا لە ئاسیا، ئایا هیندستان دەتوانێت وەك جێگرەوەیەكی ستراتیژی ڕێگری لە هەژموونی چین بكات، یان كەمبوونەوەی پشتیوانیی واشنتن، هێزە مامناوەندەكانی ناوچەكە بەرەو جەمسەری پەكین پاڵ پێوە دەنێت؟
- بێگومان ڕۆڵی جەمسەریی هیندستان لە نەخشەی هاوسەنگیی هێز لە كیشوەری ئاسیادا بەرەو هەڵكشانی بەردەوام دەچێت، بەڵام هێشتا گەیشتن بەو ئاستەی كە بتوانێت بە تەواوی بۆشایی ستراتیژیی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا پڕ بكاتەوە، ئامانجێكی دوورەدەستە. ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا بە هۆی قورسایی سەربازی و ئابوورییەكەیەوە، تا ئێستاش وەك كۆڵەكەی سەرەكی و بڕبڕەی پشتی تەواوی سیستمی ئاسایشی ناوچەی ئیندۆ-پاسفیك هەژمار دەكرێت و سەقامگیریی ناوچەكە بە ئامادەیی ئەو گرێ دراوە. لەگەڵ ئەوەشدا، نیودەلهی دەتوانێت وەك هێزێكی هاوسەنگكاری كاریگەر و یەكلاكەرەوە لە هاوكێشەكاندا دەربكەوێت، بەتایبەت لە ڕێگەی چڕكردنەوەی هەژموونی خۆی لە سنووری زەریای هیندی و پتەوكردنی هاوپەیمانییە فرەلایەنە ناوچەییەكان، وەك گرووپی چوار قۆڵی (Quad) كە هەریەكە لە ئەمریكا و ئوسترالیا و هیندستان و ژاپۆن لەخۆی دەگرێت. هەر بۆیە ڕاستە هەر جۆرە پاشەكشە، یان كەمبوونەوەیەكی ئامادەیی ئەمریكا لە ناوچەكەدا دەبێتە هۆی درووستبوونی گوشارێكی سیاسی و ئەمنیی بێوێنە لەسەر دەوڵەتانی ناوچەكە، بۆ ئەوەی ناچار بن خۆیان لەگەڵ داخوازییەكانی چین بگونجێنن، بەڵام پێناچێت ئەم وڵاتانە بە ئاسانی تەسلیمی هەژموونی ڕەهای پەكین ببن، بەڵكو لەبری ئەوە، زۆربەی دەوڵەتە مامناوەندەكان پەنا دەبەنە بەر پەیڕەوكردنی سیاسەتی «خۆپارێزیی ستراتیژ - Hedging» و ڕاگرتنی هاوسەنگییەكی ورد لە نێوان جەمسەرە ڕكابەرەكاندا، تاوەكو لەو ڕێگەیەوە سەربەخۆیی بڕیاری سیاسیی خۆیان بپارێزن و نەبنە پاشكۆی هیچ لایەكیان.
* لە سایەی ململانێی دیموكراسییەكانی ڕۆژئاوا و جەمسەری ئۆتۆكراسیی «چین-ڕووسیا»، ئایا هیندستان بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی پەكین دەچێتە ناو هاوپەیمانییەكی دیموكراسییەوە، یان بە پەیڕەوكردنی «سەربەخۆیی ستراتیژی»، یان دیموكراسی تەنیا وەك «هێزێكی نەرم» و ئامرازێكی دیپلۆماسی بەكار دەهێنێت نەك وەك پابەندییەكی سیاسی؟
- سیاسەتی دەرەوەی هیندستان لە مێژووی هاوچەرخی خۆیدا هەمیشە لەسەر بنەمای چەمكی «سەربەخۆیی ستراتیژی» بونیاد نراوە و بە توندی خۆی لە چوارچێوەی هاوپەیمانییە ئایدیۆلۆژییە وشك و بەستووەكان بەدوور گرتووە، هەرچەندە بەها دیموكراسییەكان وەك ڕەگەزێكی دانەبڕاو لە شوناسی نیشتمانی و كولتووریی هیندستان دەمێننەوە، بەڵام ئەم بەهایانە لە كایەی دیپلۆماسیی دەرەوەدا وەك فاكتەری یەكلاكەرەوە بۆ دیاریكردنی دۆست و نەیارە نێودەوڵەتییەكان بەكار ناهێنرێن.
ئەوەی ئەمڕۆ لە ڕەفتارە سیاسییەكانی نیودەلهیدا بە ڕوونی بەدی دەكرێت، پەیڕەوكردنی ڕێبازێكی تەواو پراگماتییانە و واقیعبینانەیە (Realpolitik)، بە جۆرێك كە بەرژەوەندییە باڵا نیشتمانییەكان و پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی دەبنە پێوەری یەكەم بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ ئەكتەرە جیاوازەكانی سەر شانۆی جیهانی، نەك هاوسۆزییە ئایدیۆلۆژییەكان. بێگومان سیستمە دیموكراسییەكەی هیندستان وەك سەرچاوەیەكی گرنگی «هێزی نەرم» ڕۆڵێكی كاریگەر دەگێڕێت لە بەرزكردنەوەی پێگەی ئەو وڵاتە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا و دروستكردنی پرد لەگەڵ وڵاتانی ڕۆژئاوا، بەڵام هیچ كات ئەم پرسە نەكراوەتە بنەمایەكی پابەندكەر، یان مەرجێكی پێشوەختە بۆ داڕشتنی هاوپەیمانییە ستراتیژی و سەربازییەكان. بە واتایەكی دی، هیندستان دیموكراسی بۆ جوانكردنی وێنەی جیهانیی خۆی بەكار دێنێت، نەك وەك سنوورێك بۆ بەرتەسككردنەوەی بژاردە دیپلۆماسی و ئابوورییەكانی لەگەڵ جەمسەرە نەیارەكاندا.
* لە كتێبەكەتدا «ئەمریكا و ئیندۆ-پاسفیك»، باسی گۆڕانكارییەكانی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكات كردووە، ئێستا كە ترەمپ گەڕاوەتەوە، ئایا پەیوەندییەكانی نێوان نیودەلهی و واشنتۆن بەرەو هاوپەیمانییەكی سەربازیی فەرمی هەنگاو دەنێن، یان وەك هاوبەشییەكی كاتی دەمێننەوە كە تەنیا ترسی چین كۆیان دەكاتەوە، بەڵام بەهۆی «ئەمریكا یەكەم» و پاراستنی بازرگانییەوە لەیەك دادەبڕێن؟
- چاوەڕوان دەكرێت پەیوەندییە دووقۆڵییەكانی نێوان هەردوو وڵاتی هیندستان و ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لە داهاتوودا زیاتر بەرەو قووڵبوونەوە بچن، بەڵام سەرەڕای ئەمەش، ئەم پەیوەندییانە ناگەنە ئاستی بەستنی هاوپەیمانییەكی سەربازی و سیاسیی فەرمی، ئەو مەترسی و نیگەرانییە هاوبەشانەی كە هەردوولا بەرانبەر بە هەژموونی چین هەیانە، بەردەوام هاندەرێكی بەهێز دەبن بۆ لێكنزیكبوونەوەی زیاتری ستراتیژی، بەتایبەتی لە كەرتە گرنگەكانی وەك بەرگریی نیشتمانی و پاراستنی ئاسایشی ناوچەیی.
لەلایەكی دیكەشەوە، كۆمەڵێك جیاوازیی قووڵ لە سیاسەتە بازرگانی و ئابوورییەكاندا دەمێننەوە، كە زۆربەیان لەژێر كاریگەریی ستراتیژیی «ئەمریكا لەپێشینەیە»دا سەر هەڵدەدەن و دەبنە كۆسپ لە بەردەم یەكگرتنی تەواوەتی، بۆیە دەتوانین بڵێین ئەم هاوبەشییە بە شێوازێكی «ستراتیژیی بەرژەوەندیخوازانە» دەمێنێتەوە، بە جۆرێك كە لە هەندێك بواری تایبەتدا هاوكاریی تەواو دەبینرێت، بەڵام لە هەندێك پرسی دیكەی وەك بازرگانیدا، گرژی و ساردی لە نێوانیاندا بەردەوام دەبێت.
* هیندستان لە ڕێگەی چوارچێوەی كاری هاوكاریی هیندستان، ئیسرائیل، ئەمریكا، ئیمارات «I2U2» و ڕێڕەوی ئابووریی هیندستان، ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەوروپا «IMEC» بووەتە جەمسەرێكی كاریگەر لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. لە نێو ئاڵۆزییەكاندا، هیندستان چۆن هاوسەنگی لە نێوان پەیوەندییە ئاسایشییە قووڵەكانی لەگەڵ ئیسرائیل و بەرژەوەندییە گرنگەكانی وزە و كاروبارە دوورمەوداكانی لەگەڵ جیهانی عەرەبی و ئێراندا دەپارێزێت؟
- هیندستان بە لێهاتووییەكی بێ وێنە و ورد توانیویەتی پارسەنگیی پەیوەندییەكانی لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا ڕابگرێت، ئەویش لە ڕێگەی پەیڕەوكردنی سیاسەتێك كە خۆی لە هاوپەیمانییە جەمسەربەندەكان و كێبڕكێی «بردنەوە و دۆڕان» بەدوور دەگرێت. كارلێك و جموجووڵەكانی هیندستان لە ناوچەكەدا، زیاتر لەسەر بنەمای ڕەچاوكردنی بەرژەوەندیی ئابووری و نەخشەڕێی سیاسیی دوورمەودا بنیاد نراون، نەك لەسەر بنەمای پابەندبوون بە ڕێبازە فیكرییەكان و لایەنگریی بیروباوەڕە سیاسییەكان.
هیندستان توانیویەتی پەیوەندییە ئاسایشییە قووڵەكانی لەگەڵ ئیسرائیل بە شێوەیەك ڕێك بخات، كە هاوتەریب و هاوشانی هاوبەشییە ئابوورییە گەورەكانی بێت لەگەڵ وڵاتانی عەرەبیی كەنداو و پاراستنی پەیوەندییە بەردەوامەكانی لەگەڵ ئێراندا. هەرچەندە بەهۆی زیادبوونی ئاڵۆزی و ناسەقامگیرییەكانی ناوچەكە، پاراستنی ئەم جۆرە هاوسەنگییە لە داهاتوودا بەرەو سەختی و ئاڵۆزیی زیاتر دەچێت، بەڵام جەختكردنەوەی بەردەوامی هیندستان لەسەر پرەنسیپی «نەرمی نواندنی سیاسی» و «دەستوەرنەدان لە كاروباری ناوخۆی وڵاتان»، دەرفەت و مەودایەكی فراوانتری پێ دەبەخشێت، بۆ ئەوەی لە نێوان بەرژەوەندییە دژبەیەكەكاندا بە ژیری مانۆڕ بكات و پارێزگاری لە پێگەی خۆی بكات.
* ئایا دەكرێت تا ساڵی 2030، هیندستان وەك «هێزی سێیەم» و جێگرەوەی هەژموونی ڕووسیا و چین لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دەربكەوێت، ئایا ئەم وڵاتە ئامادەیە لە تەنیا بەكاربەرێكی وزە و هەناردەكارێكی هێزی كارەوە، ببێتە دابینكەری ئاسایشی ناوچەیی و بنیادنەری ژێرخانی تەكنەلۆژیای زۆر پێشكەوتوو؟
- لە ئێستادا، هێشتا زۆر پێشوەختەیە و ورد نییە كە هیندستان وەك «هێزێكی سێیەمی» تەواو و سەربەخۆ لە كێبڕكێیەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا پێناسە بكرێت. هەرچەندە ئامادەیی و كاریگەرییەكانی ئەم وڵاتە لە ناوچەكەدا بە خێرایی لە فراوانبووندایە، بەتایبەتی لە كەرتە گرنگەكانی وەك ئابووری، بازرگانی و پەرەپێدانی تەكنەلۆژی، بەڵام هیندستان هێشتا لەو پێگەیەدا نییە كە بتوانێت ڕۆڵی دابینكەرێكی سەرەكیی ئاسایش و سەقامگیریی سەربازی بگێڕێت.
ئەوەی ئێمە لەم قۆناغەدا تێبینی دەكەین، پەرەسەندنێكی قۆناغ بە قۆناغ و ژیرانەیە، بە جۆرێك كە هیندستان خەریكە دەبێتە هاوبەشێكی بایەخدار و جێی متمانە لە بوارەكانی گەیاندن، پەرەپێدانی ژێرخان و هاوكارییە دیجیتاڵییەكاندا، ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت كە ڕۆڵی هیندستان زیاتر لە چوارچێوەی هاوبەشییەكی بنیاتنەردا دەبینرێتەوە، نەك وەك جەمسەرێكی دژبەر، یان هاوسەنگكەرێكی جیۆپۆلیتیكی كە بیەوێت بە شێوەیەكی ڕاستەوخۆ ڕكابەریی هەژموونی هێزە گەورەكانی دیكە بكات.
* لە پرەنسیپی «هێز و ئامانجدا»، باسی نوێبوونەوەی سیاسەتی دەرەوەی هیندستانت كردووە. ئایا «نارێندرا مۆدی سەرۆك وەزیرانی هیندستان» تا چەند سەركەوتوو بووە لە بەكارهێنانی گەشەی ئابووری و هێزی نەرم بۆ چەسپاندنی ڕێبەرایەتی «باشووری جیهانی»؟ ئایا ئەم پێشەنگایەتییە بووەتە هۆی چاكسازیی ڕاستەقینەی دامەزراوەیی لە ئاستی جیهاندا؟
- سەرۆك وەزیران «نارێندرا مۆدی» ڕۆڵێكی كاریگەر و بەرچاوی گێڕاوە لە بەرزكردنەوەی ئاست و پێگەی جیهانیی هیندستاندا، بە جۆرێك كە توانیویەتی وڵاتەكەی وەك دەنگێكی پێشەنگ و نوێنەرێكی ڕاستەقینەی بەرژەوەندییەكانی وڵاتانی «باشووری جیهانی» لەسەر سەكۆ نێودەوڵەتییەكان جێگیر بكات. گەشەی ئابووریی بەردەوام و چالاكییە دیپلۆماسییە هەمەلایەنەكانی هیندستان، بوونەتە هۆی زیاتر ناساندنی هێزی ئەم وڵاتە و فراوانبوونی مەودای كاریگەرییەكانی لەسەر بڕیارە سیاسییەكان لە ئاستی نێودەوڵەتیدا.
لەگەڵ ئەم سەركەوتنانەشدا، گۆڕینی ئەم ڕێبەرایەتییە سیاسییە بۆ چاكسازییەكی بەرجەستە و كرداری لە ناو دامەزراوە نێودەوڵەتییەكاندا، هێشتا وەك تەحەددییەكی گەورە و ئاڵۆز لەبەردەم نیودەلهیدا ماوەتەوە. ئەم سستییەش بە هۆی ئەوەیە كە پێكهاتەكانی ئێستای حوكمڕانیی جیهانی، بە جۆرێك داڕێژراون كە بەرگرییەكی توند بەرانبەر بە گۆڕانكارییە خێرا و بنەڕەتییەكان دەكەن، بۆیە هەر پێشكەوتنێك لەم ئاراستەیەدا، تەنیا بە شێوەیەكی زۆر سنووردار و پلە بە پلە لە واقیعی سیاسیی جیهاندا بەدی دەكرێت.
* هاوبەشیی مێژوویی هیندستان و ڕووسیا، بە هۆی جەنگی ئۆكرانیا و سزاكانی ئەمریكاوە ڕووبەڕووی فشارێكی بێوێنە بووەتەوە. ئایا لە ساڵی ٢٠٢٦دا، پەیوەندییە «تایبەت و ناوازەكە» لەگەڵ مۆسكۆ بەردەوام دەبێت، یان پشتبەستنی بەرگری و تەكنەلۆژیا بە یەكجاری بەرەو لای ڕۆژئاوا وەردەچەرخێت؟
- پەیوەندییەكانی نێوان هیندستان و ڕووسیا لە ئێستادا بە قۆناغێكی هەستیار و پڕ لە فشاردا تێدەپەڕن، بەڵام سەرەڕای هەموو ئاستەنگەكان، هێشتا بایەخ و پێگەی خۆیان لە سیاسەتی دەرەوەی هیندستاندا پاراستووە، ئەو بەستەرە مێژووییە دێرینانە و هاوكارییە قووڵانەی لە بواری بەرگری و پیشەسازیی سەربازیدا لە نێوانیاندا هەیە، وەك كۆڵەكەیەكی سەرەكی بۆ مانەوە و بەردەوامیی ئەم هاوبەشییە كار دەكەن. هاوتەریب لەگەڵ ئەمەشدا، هیندستان بە شێوەیەكی بەرچاو خەریكی قووڵكردنەوە و فراوانكردنی ئاستی پەیوەندییەكانیەتی لەگەڵ ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا و هاوبەشە جیاوازەكانی دیكەی ڕۆژئاوا. ئەوەی ئێمە لەم گۆڕانكارییانەدا دەیبینین، وەرچەرخانێكی یەكجاری و توند نییە لە جەمسەرێكەوە بۆ جەمسەرێكی دیكە، بەڵكو پەیڕەوكردنی ستراتیژییەكی زیرەكانەیە بۆ «هەمەجۆركردنی هاوبەشییە ستراتیژییەكان». ئەم هەنگاوە ڕێگە بە هیندستان دەدات كە ئاستی پشتبەستنی خۆی بە مۆسكۆ لە هەندێك بواری هەستیاردا كەم بكاتەوە، بەبێ ئەوەی پێویست بكات بە تەواوی دەستبەرداری پەیوەندییە مێژوویی و ستراتیژییە دێرینەكانی ببێت.
* هیندستان یەكێكە لە گەورەترین كڕیارانی نەوتی خاوی عێراق، ئایا لە چوارچێوەی دیدگەی نەخشەڕێگەی 25 ساڵەی «Amrit Kaal»ی سەرۆك وەزیران مۆدی، پلانێكی كۆنكرێتی هەیە بۆ هەمەجۆركردنی پەیوەندییەكان لە دەرەوەی كەرتی وزە، وەك هاوكاریی بەرگری، پەرەپێدانی ژێرخانی دیجیتاڵی و وەبەرهێنانی پیشەسازی لەگەڵ بەغدا؟
- دەرفەتێكی زۆر و فراوان لە بەردەم هەردوو وڵاتی هیندستان و عێراقدا هەیە بۆ ئەوەی پەیوەندییە دووقۆڵییەكانیان لە بازنەی تەسك و كورتخایەنی كەرتی وزە دەربهێنن و بەرە و ئاسۆیەكی گشتگیرتر پەرەی پێ بدەن. تواناكانی هیندستان لە بوارەكانی بنیادنانی ژێرخانی دیجیتاڵی، گەشەپێدانی تەكنەلۆژیا، بەهێزكردنی توانای مرۆیی و هاوكارییە جۆراوجۆرەكانی گەشەپێدان، دەتوانن وەك بزوێنەرێكی سەرەكی بۆ نوێكردنەوەی كەرتی خزمەتگوزاری و پیشەسازیی عێراق ڕۆڵێكی كاریگەر بگێڕن، بەڵام دەبێت ئەوەش بزانین كە خێرایی و سەركەوتنی ئەم هەوڵانە بۆ هەمەجۆركردنی ڕەهەندەكانی هاوكاری، بە شێوەیەكی بنەڕەتی بەستراوەتەوە بە ڕادەی چەسپاندنی سەقامگیریی سیاسی و ئاسایشی ناوخۆیی لە عێراقدا. تەنیا لە ڕێگەی ڕەخساندنی ژینگەیەكی گونجاو و سەقامگیری یاسایی بۆ وەبەرهێنەرە هیندییەكانەوە، عێراق دەتوانێت ببێتە ناوەندێكی گرنگ بۆ دروستكردنی هاوبەشیی ستراتیژی و دوورمەودا، كە تێیدا سوودی ئابووری و تەكنەلۆژی بۆ هەردوولا مسۆگەر بكرێت.
* سەقامگیریی سیاسی و ئاسایشی عێراق بۆ سیستمی وزە و ئاسایشی نیشتمانیی هیندستان چەندە بایەخدارە، بەتایبەت لەگەڵ دەستپێكی پڕۆژەی «ڕێگەی گەشەپێدان»؟ ئایا نیودەلهی خۆی بە هاوبەش و خاوەن بەرژەوەندی لە پڕۆژەكانی بەستنەوەی ژێرخانی عێراقدا دەبینێت؟
- بۆ وڵاتێكی وەك هیندستان، پاراستنی سەقامگیریی سیاسی و ئاسایشی ناوخۆیی عێراق بایەخێكی یەكجار گەورە و ستراتیژیی هەیە، چونكە ئەم سەقامگیرییە ڕاستەوخۆ كار دەكاتە سەر مسۆگەركردنی ئاسایشی وزە و پاراستنی بەرژەوەندییە فراوانەكانی نیودەلهی لە تەواوی ناوچەكەدا. پڕۆژە و دەستپێشخەرییە نوێیەكانی وەك «ڕێگەی گەشەپێدان» ئاسۆیەكی نوێ و ئومێدبەخش بۆ بەستنەوەی ژێرخانەكان و هێنانەدیی تەواوكاریی ئابووری لە نێوان وڵاتانی ناوچەكەدا دەڕەخسێنن.
هیندستان بە بایەخەوە دەڕوانێتە ئەم جۆرە پڕۆژانە و خۆی وەك هاوبەشێكی خاوەن بەرژەوەندی لەم پڕۆسەیەدا دەبینێت، بەو هیوایەی بتوانێت لە ڕێگەیەوە پێگەی ئابووری و بازرگانیی خۆی بەهێزتر بكات، بەڵام لەگەڵ هەموو ئەمانەشدا، بەردەوامیی دۆخی ناسەقامگیری و ئاڵۆزییە ئەمنییەكان لە ناوچەكەدا، هەمیشە وەك بەربەستێكی سەرەكی و كۆسپێكی قورس لەبەردەم هەوڵەكانی هیندستاندا دەمێننەوە و ڕێگر دەبن لەوەی ئەم وڵاتە بە شێوەیەكی قووڵتر و بەرفراوانتر وەبەرهێنان لە پڕۆژە ستراتیژییەكانی عێراقدا بكات.
* ئایا هیندستان لە ئێستادا ٢٠٢٦چەند لە كورسیی هەمیشەیی ئەنجومەنی ئاسایش نزیك بووەتەوە؟ ئایا ئیدارەی ترەمپ لە دروشم تێدەپەڕێت و بە كردەیی پشتگیریی هیندستان دەكات بۆ گەیشتن بە لووتكەی بڕیاردانی جیهانی؟
- هیندستان بە شێوەیەكی بەرچاو هەوڵەكانی چڕ كردووەتەوە بۆ چەسپاندنی پێگەی خۆی وەك كاندیدێكی سەرەكی و شایستە بۆ بەدەستهێنانی كورسییەكی هەمیشەیی لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەكگرتووەكان، لەم ڕێگەیەشدا پشتیوانییەكی نێودەوڵەتیی فراوانی مسۆگەر كردووە، بەڵام سەرەڕای ئەم پێشكەوتنانە، هێشتا چەندین بەربەست و كۆسپی بنیادی لە بەردەم پڕۆسەی چاكسازیكردن لە پێكهاتەی ئەنجومەنەكەدا ماونەتەوە، كە ڕێگرن لە گەیشتن بەو ئامانجە. هەرچەندە زلهێزە جیهانییەكان و لە سەروویانەوە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لە لێدوانە فەرمییەكانیاندا پشتیوانیی خۆیان بۆ داواكارییەكانی نیودەلهی دەربڕیوە، بەڵام گۆڕینی ئەم پشتیوانییە زارەكییانە بۆ هەنگاوی كردەیی و ڕاستەقینە، پێویستی بە سازانێكی گشتگیر و كۆدەنگییەكی نێودەوڵەتی هەیە، كە بە هۆی بەرژەوەندییە سیاسییە جیاوازەكان و ئاڵۆزییەكانی ئێستای جیهانەوە، ئێستا بەدیهێنانی وەك كارێكی زۆر دژوار و ئەستەم ماوەتەوە.
