ئەحمەد شەرع سەرۆکی حکوومەتی راگوزەری ئێستای ئەم وڵاتە ئاماژە بە سوریایەکی عەرەبی دەکات نەک فرەپێکهاتە، ئەمە لە کاتێکدایە سوریا وڵاتێکی فرەپێکهاتەیە بریتیە لە (کورد، عەرەب، ئەرمەن، سریانی، تورکمان، چەرکەسی، ئاشوری و ئێزدی) هەروەها لە ئاین و مەزهەبی جیاواز وەک(سوننە، شیعە، عەلەوی، دروز، مەسیحی، ئیسماعیلی)؛

ئەمەش نیشانەی ئەوەیە کە کۆماری داهاتووی سوریا وەک شەرع و دارودەستەکەی ئاماژەیان پێداوە بە «کۆمارێکی عەرەبی»، رێک پێچەوانەی سروشتی دیموگرافی ئەم وڵاتەیە کە فرەڕەنگە و، تەنها عەرەب لەم وڵاتەدا ناژیت و هەر لەو کاتەوە کە ئەحمەد شەرع رایگەیاند دەبێت ناوی سوریا، کۆماری عەرەبی سوریا بێت، من ئەوکات لە ناو محازەری زانکۆدا لەسەر ئەم بابەتە گفتووگۆمان کرد و گوتم: ئەمە هەرەشە و مەترسیەکی گەورەیە بۆ سەر پێکهاتەکان بەگشتی و گەلی کوردیش لە رۆژئاوای کوردستان بەتایبەتی و ئایندەی کورد بە باش نابینم و بۆچوونی من ئەمە بوو کە نابێت ناوی ئێستای سوریا «الجمهوریة العربیة السورية» بێت لەبەر ئەوەی دەلالەت لە سوریایەکی عەرەبی دەکات و بەس؛

چونکە کاتێک ناوی سوریا بە کۆمارێکی عەرەبی دەهێنرێت ئەمە بەو مانایەیە کە مافی ڕەوای کەمە نەتەوەکانی تر لەسەروی هەموشیانەوە کورد، وەک چۆن لەسەردەمی حافز ئەسەد و بەشار ئەسەدی کوڕی بۆ ماوەی چەندین دەیە ئامادە نەبوون بچوکترین ماف بە کورد و کەمینەکانی تر بە ڕەوا بزانن و بە ئاگر و ئاسن ڕووبەڕوویان بونەوە.

ئێستاش دەتوانم بڵێم هەمان شتە دەسەڵاتی سوریا لە ڕووی فورمەوە گۆڕانکاری بەسەردا هاتووە نەک بەسەر عەقلی سیاسییەوە، هەتاکو ئەقلێکی سیاسی لەم جورە زاڵ بێت بەسەر حوکمرانی سوریادا ئاسان نیە بنەماکانی دیموکراسیەت لە دەستوری ئەم وڵاتەدا جێگیر بکرێت، و ئەگەریش بکرێت تەنها وەک مرەکەبی سەر کاغەز دەمێنێتەوە وەکو ئەوەی عێراق جێ بە جێ ناکرێت.

جێگەی سەرسورمانە دوای رۆخانی ئەسەد کەسی وەک شەرع ئەم دەرفەتەی پێ بدرێ لەلایەی دەوڵەتە زڵهێزەکانەوە کە جڵەوی دەسەڵاتی سوریا بگرێتە دەست کە هەر خۆشیان باگراوەندی شەرع دەزانن لە کوێیە و هەڵگری چ جورە ئایدولۆژیایەکە! ئایدیایەک کە سەرچاوەکەی بیری توندئاژوویە!

بۆیە من دۆخی سیاسی کورد لە رۆژئاوای کوردستان بە ئەرێنی نابینم چونکە کورد پێکهاتەیەکی دیموکراسیخواز و ئاشتیخوازە و دژی بیری توندڕەوییە، واتە ئێستا نۆخبەی سیاسی دەسەڵاتی سوریا لە گەڵ ستراتیژ و سیاسەتی سەرکردایەتی سیاسی کورد لە سوریا یەک ناگرنەوە؛ لێرەدا پێویستە سەرکردایەتی کورد پێش هەموو شتەک ماڵی کورد رێک بخاتەوە لەم بەشەی کوردستاندا بە یەکدەنگ و یەکهەڵوێستی رووبەڕووی تەحەددیاتەکان ببنەوە تاکو بتوانن مافە ڕەواکانی خۆیان لە دەستوری سوریادا بچەسپێن؛

بەڵام دیسانیش دەبێت لەسەر ئاستی دەرەکیش سەرکردایەتی ڕۆژئاوای کوردستان بەشێوەیەکی باش مەنتقی هاوکێشە سیاسییەکان لەسەر ئاستی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بخوێننەوە، بۆ ئەوەی نەخشە رێگایەکیان دەست کەوێت و بتوانن مامەڵە لەگەڵ پێشهاتە سیاسییەکاندا بکەن.

کورد لە رۆژئاوای کوردستان وەک چۆن کورد لە باشور و باکور و رۆژهەڵاتی کوردستان پێکهاتەیەکی نەتەوەیی سەرەکین، جیاوازیان هەیە لەگەڵ پێکهاتەکانی تری ئەم دەوڵەتانە، چونکە کورد خاوەن دۆزێکی ڕەوایە و ڵاپەرەکانی مێژووی سیاسی ناوچەکە بەڵگەی حاشاهەڵنەگرن لەسەر ئەم ڕاستیە.

لە کۆتاییدا هیچ دەوڵەتێک لەم دەوڵەتانەی کە هاوسنوری کوردستانن سەقامگیری و ئارامی بە خۆیانەوە نابینن گەر پرسی کورد بەهەند وەرنەگرن و، هەر لە وتەکانی هێژا «سەرۆک بارزانی» لە پەیوەندیەکی تەلەفونیدا لەگەڵ شەرع ڕوون و ئاشکرایە کەجەخت دەکاتەوە لەپێناو بنیاتنابی دەوڵەت لە سوریادا دەوڵەتێکی نیشتمانی بێت و هەموو پێکهاتە و لایەنەکان بگرێتەوە بەشداربن لە پڕۆسەی سیاسی سوریادا، ئەمەش ئەوە دەگەینێت کە سەرۆک بارزانی بۆ ئەوەی سوریا بەگشتی لە ناو ناسەقامگیری و فەوزادا نقوم نەبێت داوای هەماهەنگی و راوێژ دەکات لەپێناو بەرژەوەندی گشت لایەن و پێکهاتەکانی ئەم وڵاتەدا.