ڕەوان عەدنان بۆ گوڵان:موزیكی كوردی هەستەكان زۆر بە ڕاستی دەگوازێتەوە
هونەرمەند ڕەوان عەدنان جەمال، ژەنیار، لە دایكبووی هەولێرە و دەرچووی پەیمانگە و كۆلێژی هونەرە جوانەكانە، لە ساڵی 2000ـەوە دەستی بەكاری هونەری كردووە و تا ئێستا بەردەوامە لە خزمەتكردن بە موزیك و هونەری كوردی.
ئەو پێی وایە نوێكاری پێویستە لە ئاراستەی كەلتوور و گەڕانەوەی ڕەسەن بێت و دەكرێ نوێ و مۆدێرن بین، بەبێ ئەوەی ناسنامەی موزیكی كوردی بشێوێنین.
*گرنگترین ئەو خەسڵەت و تایبەتمەندییانە چین كە ناسنامەی ڕەسەنی موزیكی كوردی پێك دەهێنن؟
-بە ڕای من گرنگترین خەسڵەتەكان بریتین لە یەكەم: پەیوەندی بە خاك و كەلتوورەوە، موزیكی كوردی بەشێوەیەكی بەرچاو پەیوەندییەكی قووڵی هەیە بە ژیان، كەلتوور و مێژووی كوردەوە، گۆرانییەكان زۆرجار خاوەن بابەتە نیشتمانپەروەرییەكان، ئازادیخوازی و خەباتی گەلن. دووەم: دەنگ و سەدای دەنگی گۆرانیبێژان لە موزیكی كوردیدا زۆرجار هەست و سۆزێكی ڕاستەوخۆ لەگەڵ دڵدا دروست دەكات، گۆرانیبێژ بە دەنگی تایبەتی خۆی ڕوونكردنەوەی ئەو هەست و خەیاڵانە دەكات، كە لە ناو گەلەكەدایە.
*موزیكی كوردی سەرەڕای هەبوونی خاڵی هاوبەش،چ جیاوازییەكی بنەڕەتیی لەگەڵ موزیكی گەلانی دراوسێ وەك فارس، تورك و عەرەب هەیە؟ ئەو ڕۆحە كوردییە لە كوێی ئاوازەكاندا خۆی دەبینێتەوە؟
-موزیكی كوردی زۆرتر لە موزیكی هەر گەلێكی دیكەی ناوچەكە هەستی ئازاری دڵ، شەڕ، خەبات و خۆپارێزی پێشان دەدات، لە كاتێكدا موزیكی عەرەبی و فارسی زۆرجار تەواو دەچنە گۆرانیی خەیاڵ و مەعنەوییات، موزیكی كوردی هەستەكان زۆر بە ڕاستی دەگوازێتەوە و خەڵكی خۆی تێدا دەبینێتەوە، ئەو ڕۆحە كوردییەش خۆی لە دەنگی گۆرانیبێژاندا دەبینێتەوە، چونكە دەنگەكانیان پڕە لە زەوی، هەستێكی ڕاستەقینە، ئازار،خۆشەویستی و پەیوەندی بە گەلەوە.
*گەورەترین ئاستەنگ و مەترسییەكانی بەردەم پاراستنی فۆلكلۆر و كەلەپووری موزیكی كوردی لەم سەردەمەدا چین، ئایا تەكنەلۆجیا و جیهانگیری هەڕەشەن یان دەرفەت؟
-زۆر لە گۆرانییە فۆلكلۆرەكان تەنیا بە یادی گۆرانیبێژان ماون و بە فۆرمی فۆرماڵ و ئەكادیمی نەنووسراون، كە مەترسییەكی گەورەیە بۆ لەدەستچوون. تەكنەلۆجیا ڕێگەی ئەنجامدانی بەڵگەبەست و ئەرشیڤكردنی گۆرانییەكانی فۆلكلۆری بە فۆرمی ڕەقەمی (دیجیتاڵی) دروست كردووە. بەهۆی یوتیوب، ساوندكلاود و سۆشیال میدیا، هەڵگرتنی موزیكی فۆلكلۆری گرنگییەكی گەورەیە و دەسەڵاتی بە خەڵك داوە بۆ بڵاوبوونەوە و بەخشین.
*بۆ پاراستنی تایبەتمەندییەكانی موزیكی كوردی چ هەنگاوێكی كرداری پێویستە بنرێت، ئایا ئەركی هونەرمەندانە بە تەنیا، یان پێویستی بە دامەزراوەی فەرمی و پشتیوانیی جەماوەری هەیە؟
-گۆرانییە فۆلكلۆرییەكان دەبێت بە شێوەی دیجیتاڵ، نووسراو و ڕەسەن بەڵگە بكرێن لە ڕووی دەق، دەنگ، سەرچاوە، شێوەی بیستن و بەرهەمهێنان. پاراستنی موزیكی ڕەسەنی كوردی ئەركی تاكەكەس یان تاكە لایەنێك نییە، هونەرمەند و كۆمەڵگە و تەكنەلۆجیا پێویستە بە هاوكاریی یەكتر بەرەوپێشی ببەن. ئەگەر پشتیوانی فەرمی و چاكسازی فەرهەنگی نەبێت، هەوڵی تاكە هونەرمەند كەمە بۆ گەڕاندنەوەی كەلەپووری كوردی.
*ئایا ئاراستەی گشتیی هونەرمەندان لە بەرهەمە نوێیەكاندا بەرەو كوێیە؟
-زۆربەی بەرهەمە نوێیەكان هەوڵ دەدەن ڕەنگ و شێوەی بازاڕی بگرن وەك پاپ، ڕاپ، ئەلێكترۆنیك، بۆ ڕاكێشانی سەرنجی بینەر و گوێگری نوێ. پشتیوانی لە هونەرمەندانێك كە بەرەو ڕوونكردنەوەی ناسنامەی موزیكی كوردی دەچن، زۆر پێویستە.
*ئایا زیاتر پشت بە كەلەپوور و ئاوازی ڕەسەن دەبەستن، یان ڕاستییەكەی كاریگەریی ستایلی مۆدێرن و بیانی زاڵترە؟
-كاریگەریی ستایلی مودێرن و بیانی لەسەر موزیكی كوردی زاڵتر بووە، پلاتفۆرمە نوێیەكانی وەك تیكتۆك، یوتیوب، ئینستاگرام، هەموو ئەمانە ڕۆڵیان هەیە. پرسی نوێگەری لە موزیكدا، هەمیشە جێی مشتومڕە.
*چۆن دەكرێت هاوسەنگییەك لە نێوان نوێكاری و داهێنان لەلایەك، پاراستنی ڕەسەنایەتی لەلایەكی دی ڕابگیرێت، ئایا دەكرێت مۆدێرن بین بەبێ ئەوەی ناسنامەی موزیكی خۆمان لە دەست بدەین؟
-هەر نوێكارییەك پێویستە سەبارەت بە كەلتوور و گەڕانەوەی ڕەسەن بێت، نەك نوێكارییەكی ڕووكەش، دەكرێ نوێ و مودێرن بین بەبێ ئەوەی ناسنامەی موزیكی كوردی لەناوببەین. نوێكاری نابێت بە بەهای پارچەكردنی ڕەسەنایەتی بێت، بەڵكو دەبێت بە ئاراستەی بەرزكردنەوەی ئەو ڕەگەزەی پێشوو بێت.
*ئەگەر بتەوێ یەك مەقام یان ڕیتمی دیاریكراوی كوردی هەڵبژێریت، كە پێت وابێت دەبێت ببێتە بناغەیەك بۆ داهاتووی موزیكی كوردی تا تایبەتمەندییەكەی ون نەبێت، كامە هەڵدەبژێریت و بۆچی؟
-هەڵبژاردنی مەقامی «حوسێنی» لەگەڵ ڕیتمی هەشت بە شەش، یەكێكە لە مەقامە سەرەكییەكان لە موزیكی كوردی، بەتایبەتی لە گۆرانیی فۆلكلۆریی نەتەوەیی و ژینگەیی. وەك گۆرانیی «قالەیمەران»، «دڵ دڵ». جگە لەمە، ئەم ڕیتمە شێوەیەكی فەرمی گەورەترین ڕیتمی تایبەتی موزیكی هەڵپەڕكێی كوردییە. دووەم، بەكارهاتووە لە گۆرانیی ئەشق، ڕزگاری، نیشتمانپەروەری و تەنانەت مرۆیی. سێیەم خاڵ ئەوەیە شێوەی گەیاندن و هەنگاوەكانی گۆرانیی كوردی، زۆرجار لەسەر ئەم ڕیتمە دەبینرێ و دەكرێت بكرێتە بناغە بۆ نووسینی گۆرانییە نوێیەكان بەشێوەی كوردی، بەشێوەیەكی شاد یان سۆزداری.
