يةكەم دانيشتنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق (پەرلەمان)

يةكەم دانيشتنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق (پەرلەمان)


يةكەم دانيشتنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق (پەرلەمان) دوای هەڵبژاردنە گشتییەکان، ڕێکارێکی دەستووری و یاسایی وردی هەیە کە لە دەستووری عێراق و پەیڕەوی ناوخۆی پەرلەماندا دیاریکراوە.
لێرەدا قۆناغە یاساییەکان بە کورتی ڕوون دەکەینەوە:
١. بانگهێشتکردن بۆ دانیشتن
دوای ئەوەی دادگای باڵای فیدراڵی ئەنجامی کۆتایی هەڵبژاردنەکان پەسەند دەکات، سەرۆک کۆمار لە ماوەی ١٥ ڕۆژدا مەرسومێکی کۆماری دەردەکات بۆ بانگهێشتکردنی ئەندامە نوێیەکان بۆ یەکەم کۆبوونەوە. ئەگەر سەرۆک کۆمار بانگهێشتیان نەکات، پەرلەمان لە ڕۆژی ١٦یەمدا خۆبەخۆ کۆدەبێتەوە.
٢. سەرۆکایەتی کردنی دانیشتنەکە
یەکەم دانیشتن بە سەرۆکایەتی بە تەمەنترین ئەندام (رئيس السن) بەڕێوەدەچێت. ئەرکی ئەم سەرۆکە تەنها بەڕێوەبردنی ڕێکارە سەرەتاییەکانە و ناتوانێت بڕیاری سیاسی یان یاسایی گرنگ بدات جگە لەو ئەرکانەی بۆی دیاریکراوە.
٣. سوێندی دەستووری
هەموو ئەندامە هەڵبژێردراوەکان دەبێت لەبەردەم پەرلەماندا سوێندی یاسایی بخۆن. بەبێ خواردنی ئەم سوێندە، کەسەکە وەک "پەرلەمانتار" ناناسرێت و مافی دەنگدان و بەشداریی لە بڕیارەکانی نییە.
٤. هەڵبژاردنی دەستەی سەرۆکایەتی
لە هەمان دانیشتنی یەکەمدا، پێویستە پەرلەمانتاران بە دەنگدانی نهێنی و ڕاستەوخۆ ئەمانە هەڵبژێرن:
سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران.
جێگری یەکەم.
جێگری دووەم.
بۆ سەرکەوتنی هەر کاندیدێک، پێویستی بە بەدەستهێنانی زۆرینەی ڕەهای دەنگی ئەندامان هەیە (نیوە کۆی گشتی + ١، واتە ١٦٥ دەنگ لە کۆی ٣٢٩ ئەندام).
٥. گەورەترین کوتلەی پەرلەمانی (الكتلة النيابية الأكثر عدداً)
بەپێی ماددەی ٧٦ لە دەستوور، لەم دانیشتنەدا یان دوای هەڵبژاردنی سەرۆکی پەرلەمان، پێویستە گەورەترین کوتلە دیاری بکرێت. ئەم کوتلەیە ئەرکی کاندیدکردنی کەسێک بۆ پۆستی سەرۆک وەزیران دەگرێتە ئەستۆ.
تێبینییەکی گرنگ: زۆر جار بەهۆی ڕێکنەکەوتنی لایەنە سیاسییەکان لەسەر پۆستەکان، دانیشتنی یەکەم بە "کراوەیی" (الجلسة المفتوحة) دەمایەوە، بەڵام دادگای فیدراڵی لە ساڵانی دواییدا بڕیاریدا کە ئەمە نادەستوورییە و دەبێت پڕۆسەکە لە کاتە یاساییەکانی خۆیدا تەواو بکرێت.

Top