هاوکێشەی نوێی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست: بۆچی هەرێم بووەتە چەقی دیپلۆماسییەت؟
(لە پەراوێزی نامەكەی ترامپ بۆ نێچیروان بارزانی)
هەر چاودێرێکی وردی سیاسەتی نێودەوڵەتی دەزانێت کە نەخشەی هێز لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بە خێرایی لە داڕشتنەوەدایە. لەم نێوەندەدا، هەرێمی کوردستان لە پەراوێزی مێژووەوە هاتووەتە نێو چەقی گەمە سیاسییەکانەوە و وەک ئەکتەرێکی کاریگەر و جێی متمانە دەبینرێت. پرسیارە جەوهەرییەکە ئەوەیە: نهێنیی ئەم پێگە نوێیەی هەرێم چییە و بۆچی پایتەختە گەورەکانی جیهان و ناوچەکە، لە واشنتنەوە تا تاران و ئەنقەرە، بە بایەخەوە سەیری هەولێر دەکەن؟
ئەم گرنگیپێدانە لە بۆشاییەوە نەهاتووە. لە کاتێکدا ناوچەکە بەهۆی ململانێی تائیفی و ئایدیۆلۆژییەوە دەسوتێت، هەرێمی کوردستان وەک دوورگەیەکی سەقامگیر دەرکەوتووە کە سیاسەتێکی پراگماتی و هاوسەنگی گرتووەتەبەر. سەرکردایەتیی سیاسیی هەرێم، بەتایبەتی لە دەیەی ڕابردوودا، توانیویەتی بیسەلمێنێت کە دەتوانێت لە یەک کاتدا هاوپەیمانی ڕۆژئاوا بێت لە شەڕی دژی تیرۆر، دراوسێیەکی ئارام بێت بۆ تورکیا و ئێران، و پردێکی پەیوەندی بێت لەنێوان هێزە ناکۆکەکانی ناوخۆی عێراقدا. ئەم توانایە بۆ دروستکردنی هاوسەنگی لەنێوان بەرژەوەندییە دژبەیەکەکاندا، هەرێمی کوردستانی کردووەتە "یاریزانێکی پێویست" کە ناتوانرێت پشتگوێ بخرێت.
ڕوانگەی سیاسیی هەرێم لەسەر دوو بنەمای سەرەکی وەستاوە: یەکەم، ڕەتکردنەوەی توندوتیژی وەک ئامرازێک بۆ گەیشتن بە ئامانجە سیاسییەکان؛ دووەم، باوەڕبوون بە دیالۆگ و چارەسەری دیپلۆماسی. لە کاتێکدا زۆرێک لە هێزەکانی ناوچەکە زمانی چەک و ململانێی سەربازی بەکاردەهێنن، هەرێم هەمیشە جەختی لەسەر مێزی گفتوگۆ کردووەتەوە. ئەمە وایکردووە کە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە چاوی ڕێزەوە سەیری بکات و وەک لایەنێکی پێگەیشتوو و بەرپرس مامەڵەی لەگەڵدا بکات.
لە کۆتاییدا، گۆڕانکارییە جیۆپۆلەتیکییەکان و پێویستیی زلهێزەکان بە هاوبەشێکی جێگیر و عەقڵانی لە دڵی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی پڕ لە ئاژاوەدا، پێگەی هەرێمی کوردستانیان بەهێزتر کردووە. هەرێم چیتر تەنها قوربانیی مێژوو نییە، بەڵکو بووەتە یەکێک لە داڕێژەرانی داهاتوو. ئەم ڕۆڵە نوێیە، سەرمایەیەکی ستراتیژیی گەورەیە کە دەبێت بە ژیری و یەکڕیزیی ناوخۆیی بپارێزرێت و بۆ بەدەستهێنانی دەستکەوتی زیاتر بۆ دۆزی ڕەوای گەلی کوردستان بەکاربهێنرێت.

سەنار شێرۆكی