(*)

زۆرترین بابەت و روداو و كێشەی عێراقی نوێ بابەتی (sectarianism) تایفەگەرییە و شوڤینیەتە، مەبەستم نوێ نەك نوێ و سەردەمیانەیە مەبەستم دوای سالی ٢٠٠٣،یە كەوا لە هەندێ شت (بێجگە لە دەسەلاتەكەی) خوزگەم بەم كاتانە، چونكە عێراقی دواێ ٢٠٠٣ تا ئەمرو، باسی خۆمان دەكەین بێجگە لە سوننەی داماو و خودی گەلی عێراقی شیعەش هیچ خێرو بێرێكیان نەدی، جگە لە وێرانی، تالان، دزی، كوشتن، بڕین، تەسفیەی حساب، تایفەگەری، دژایەتی، بەرەو پاش چونەوە.
لەم وڵاتەدا هەموو شت سەروەرە یاسا نەبێ، هەموو شت دەكرێ بە یاسایی نەبێ، هەموو شت قەدری هەیە مروڤ نەبێ، هەموو شت بەهای هەیە یاسانەبێ، ئەم وڵاتە تا سەر ئێسقان تایفەگەری و وەلائیە، هیچ شتێك لە دەرەوەی مەزهەب بەهای نیە، نە قەومیەت، نە یاسا، نە دۆستایەتی، نە هاوپەیمانی، نە درواسێیەتی، نە چاكەكردن هیچ رول و قیمەتێكی نیە. ئەگەر تۆ تایفە و ئایین مەزهەبی من نەبی، بۆ نموونە تو عێراقیەكی تەواوی رەسەنی عەرەبی شیعەش بی، بەلام مادەم تایفەگەرییەكی توندرەو نی، لەسەر ئایینی من نی، ئەوا ئەفغانیەكی تایفی زۆر لەتو لەپێشتر و بەرێزترە، هەموو هەڵس و كەوتێكیان لەسەر بنەمای مەزهەب و تایفەگەرییە. گەورەترین مەترسی و كێشەی نەتەوە و تایفەكانی تری عێراق بابەتی تایفەگەرییە، كەوا عێراقی بەم روژەی گەیاند. ئەم عێراقە لەهەموو شتێك لە پلەكانی كوتاییدایە تەنها لە هەژاری، دواکەوتویی، وێرانی، پیس و پەلوسی و گەندەلی لە پلەكانی یەكەمدایە. با بە نموونەیەكی سادە دەست پێ بكەم بابەتی لەشكر كێشی توركیا بو ناو خاكی هەرێم ماوەیەكی زۆرە ئەم گڕوپە تایفی و میڵیشیاوییانە هەموو هێزو تواناو مەكینەی راگەیاندنەكانیان خستووەتە گەر هەرچی پەیجی سێبەر و فەیك و دژە كوردە خستوتە گەر تەنها بو گەورەكردن، بەنایاسیی كردن، ترساندن، ناشرین كردن، بێ دەسەلات پیشاندانی هەرێم و حكومەتی هەرێمە، كەچی نە هیچ مەترسی هەیە نە هندە هاتونەتە پێش، ئەگەر هاتبنیش ئەوە پەكەكە هۆكاری سەرەكی بوەو بە ئەنقەست وایان كردوە تا توركی فاشیست بێتە نێو خاكی هەرێم، بەلام لەم لاوە هەموو تاكێكی سادەو خوێندەوارو روشنبیری كورد و عرب و توركمان، سوننە شیعەش دەزانێ و دەبینێ كەوا ئێران نەك تەنها هاتوتە نێو خاكی عێراق بەڵكو بگرە هەموو حاكم و كاربەدەست و دەسەلاتدارانی عێراق لە بەرزتڕتن پلەو پوست تا كەمتڕینیان بویان نیە یەك كیلو ماست لە وڵاتێكی تر بە بێ رەزامەندی بچوكترین كاردبەدەستی ئێرانی بکرن، كە حوكمی تەواوی جومگەكانی عێراق دەكات، ئەمە لەبەر چی؟ چونكە تەنهاو تەنها لەبەر ئەمەیە کە ئێران لەگەڵ عێراق هاو مەزهەب و هاو تایفەن، واخەریكە ل نێو فەرمانگەكانی عێراق فەرمانبەر بە فارسی قسە بكات، خۆی فێر دەكات بوچی؟ (حباً وعطفاً للإمام و ولاية الفقيه).
ئەم نەخوشیەی تایفەگەرێتی عێراقی بەرەو نەخوشیەكی كوشندەو كوژەك بردوە، هەموو شت لەسەر بنەمای تایفەگەری دانراوە و دەروا.
تاكی خویان وا فێركردووە كە هەرچیەك روبدات هەرچی هەبێت و هەرچونێك بێت دەبێ بەرگە بگری و قبوڵی بكەی، بۆ نموونە كارەبا نیە، دەڵێن نابێ باسی كارەب بكەی چونكە ئیمام بێ كارەبا ژیاوە، بێ ئاوو ببی دەڵێن ئەوە هەر كارەساتە باسی بكەی چونكە ئیمام لە تێنویەتیدا خنكاوە، باسی خوشگوزەرانی بكەی دیسا ئەمە نابێ چونكە ئیمام بە هەژاری ژیاوە، خۆشیان مەبەستم عەمامە بەسەرەكانە لە خوشترین ژیاندان هیچ كەم کورتیان نیە، ئا ئەمە عەقلیەتی تایفەگەری ئێمەیان پێ كافرە و جنۆكەیە، ئەوان هەموو ئیش و كارو بەرنامەیان ئەوە كار لەسەر ئەمە بكەن تایەفەگەری بڵاو بكەنەوە بەهەر رێگاو باجەك بێت.
خوێنەری بەرێز ئێوە دەزانن بە گوێرەی سایتێكی جیهانی بەناو بانگ بەناوی (EQX) سیاسییەكانی عێراق ڵەكوی ١٥١ چینی سیاسی عێراق لە رێزبەندی ١٤٦ مینە واتە (٥) پلە ماوە ببن بە خراپتڕین چینی سیاسی لەم جیهانەدا.
لەلایەكی ترەوە سەركردەیەكی ئەوان واتە شیعەی تایفی هەلەیەك دەكەن سكانەدەلێكیان ئاشكرا دەبێ هەر زوو هەزاران بیانو بۆ دەبینەوە دەلێن فەیكە زیرەكی دەستكردە، بۆچی؟ چونكە شیعەییەكەی توندرەوی تایفیە، بەڵام كوردێك بچوكترین هەڵە یا گەندەلی لەسەر ئاشكرا دەبێ فەزاحەتی دەبن وا دەیشكێنن تەنانەت بە دادگایش دلیان ئاو ناخواتەوە، هەموو گەندەلی كورد ناگاتە نور زوهێرێك یا گەندەڵیەكانی مالیكی یا هادی عامری، فالح فەیاز، قەیس خەزعەلی، عماڕ حەكیم و هی تر، بەڵام بو ئەوان ئاساییە هەلەیە نەی زانی لەدەستی دەرچوو و فەیكە، بەڵام بۆ كورد تەنانەت كاریگەری دەبێ لەسەر دواكەوتن دەركەوتنی ئیمام( إمام الزمان).

 

(*)

چالاكوان