پرۆژە بچووکەکان: لە پێویستییەکی فەرامۆشکراوەوە بۆ بڕبڕەی پشتی ئابووریی هەرێم
پرۆژەی بچووکی بازرگانی بریتییە لە کاری تایبەتی کە بە سەرمایە و ژمارەی کارمەندی کەمتر لە کۆمپانیا گەورەکان بەڕێوەدەچێت. ئەم پرۆژانە زۆربەی کات لە چوارچێوەی بازاڕی ناوخۆیی یان هەرێمیدا کار دەکەن و دەکرێت شێوەی دوکان، ناوەندێکی خزمەتگوزاری، یان کارگەیەکی بەرهەمهێنانی بچووک وەربگرن. پێناسەی ئەم جۆرە کارانە لە وڵاتێکەوە بۆ وڵاتێکی تر دەگۆڕێت، بەڵام بە گشتی پشت بە ژمارەی کەمتر لە کارمەندان، داهاتی ساڵانەی کەمتر، و جۆری چالاکییەکە دەبەستێت.
گرنگیدان بە پرۆژە بچووکەکان لە سیاسەتی ئابووریدا دەرفەتی گەورە بۆ پێشخستنی ئابووری و پتەوکردنی ژێرخانی هەر وڵات و ناوچەیەک دەڕەخسێنێت. هۆکاری سەرەکی ئەوەیە کە ئەم پرۆژانە بە بەراورد بە پرۆژە گەورەکان، پێویستیان بە سەرمایەی کەمترە، خێراتر دەکەونە کار و زووتر بەرهەمەکانیان دەخەنە بازاڕەوە. هەر بۆیەش لە دنیای ئەمڕۆدا، پرۆژەی بچووک بە بزوێنەری سەرەکی (داینەمۆ)ی گەشەی ئابووری دادەنرێت.
لە زۆربەی وڵاتە پێشکەوتووەکان کە خاوەنی ئابووری بەهێزن، پرۆژە بچووکەکان گرنگییەکی ستراتیژییان پێدەدرێت و وەک بڕبڕەی پشتی ئابوورییان سەیر دەکرێن. تەنانەت لە هەندێک شوێن، دامەزراوەی تایبەت هەن کە چاودێری وردی ئەم پرۆژانە دەکەن تا بە تەواوی جێگیر دەبن و توانای بەرهەمهێنانیان بەهێز دەبێت. سوودێکی تری ئەم پرۆژانە ئەوەیە کە سەرمایەی تێدا بەگەڕخراو زووتر سووڕی خۆی تەواو دەکات و بەرهەم دەدات، ئەمەش وا دەکات خاوەنکارەکان هەست بە دڵنیایی زیاتر بکەن لە سەرکەوتنی کارەکانیان.
جگە لەمانە، پرۆژە بچووکەکان ڕۆڵێکی یەکجار مەزن دەگێڕن لە کەمکردنەوەی ڕێژەی بێکاری. دەرفەت بۆ دەرچووانی زانکۆ و پەیمانگاکان دەڕەخسێنن کە لە ڕێگەی پسپۆڕی و شارەزایی خۆیانەوە پرۆژەی تایبەت دابمەزرێنن. بەمەش، هەم خۆیان دەبنە خاوەنکار و هەمیش دەتوانن هەلی کار بۆ کەسانی دیکە بڕەخسێنن، کە ئەمە بارگرانی سەرشانی حکومەت کەمدەکاتەوە. بۆیە لە زۆر وڵات، بایەخی پرۆژەی بچووک هیچی کەمتر نییە لە پرۆژە ستراتیژییە گەورەکان.
لەبەر ڕۆشنایی ئەم ڕاستییانە، بوون و پەرەپێدانی پرۆژەی بچووک لە هەرێمی کوردستان پێویستییەکی هەنووکەیی و گرنگە. پێویستە دامەزراوە خۆجێییەکانی حکومەت بە بەرنامەیەکی زانستی و داڕێژراو گرنگی بەم کەرتە بدەن. دەستەی وەبەرهێنان دەتوانێت ڕۆڵێکی کارا ببینێت لە ڕێگەی کارئاسانی بۆ گەنجان و لاوان، تەنانەت ئەگەر بە پێدانی قەرزی بچووکیش بێت (وەک ئەوەی پێشتر هەبوو). ئەگەر ئامانجمان بووژاندنەوەی ئابووری ناوچەکەمان بێت، دەبێت بە زووترین کات ئاوڕێکی جیددی لەم بابەتە بدرێتەوە، چونکە بەبێ گرنگیدان بە پرۆژەی بچووک، گەشەپێدانی ئابووری ناوخۆیی کارێکی ئاستەم دەبێت.
لە سەردەمی ئێستادا، پرۆژە بچووکەکان لە سەرانسەری جیهاندا جێگەی بایەخن، بەهۆی کاریگەری بەرچاویان لەسەر زیادکردنی بەرهەمهێنان، داهێنانی هەلی کار، بەشداری لە گەشەی گشتی ئابووری، بەرزکردنەوەی داهاتی نەتەوەیی و پشتگیریکردنی بەرهەمی ناوخۆیی. ئەم گرنگییە بەتایبەت لە وڵاتانی تازەپێگەیشتوودا زیاتر دەردەکەوێت، چونکە پێویستیان بە دەستی کاری زۆر و تەکنەلۆجیای ئاڵۆز نییە، هەروەها دەتوانن لە هەموو ناوچەیەک دابمەزرێن و ببنە هۆکارێک بۆ دابەشکردنێکی دادپەروەرانەتری داهات.
لە کۆتاییدا، هەرێمی کوردستان ئێستا زیاتر لە هەر کاتێکی تر پێویستی بەوەیە کە گرنگیدان بە پرۆژە بچووکەکان بخاتە پێشینەی کارەکانییەوە. ئەمە بەتایبەت گرنگە کاتێک دەبینین حکومەتی ناوەندی لە ڕێگەی فشاری یاسایی و سیاسییەوە هەوڵی لاوازکردنی پێگەی ئابووری هەرێم دەدات و ئاستەنگ بۆ کۆمپانیا گەورەکان دروست دەکات. پەرەپێدانی پرۆژە بچووکەکان نەک تەنها وەڵامێکە بۆ ئەم تەحەدیانە، بەڵکو دەبێتە کۆڵەکەیەکی سەرەکی بۆ بنیاتنانی ئابوورییەکی خۆڕاگر و گەشەسەندوو لە هەرێمی کوردستان.
لقد أرسلت

کامەران ابراھیم شێروانی