سەردانی بەڕێز نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی، بڕگەیەکی بەرچاوە لە پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی هەرێم لەگەڵ ئیمارات بەتایبەتی و دەوڵەتانی کەنداو بەگشتی، بەتایبەتی لەبەر ڕۆشنایی گۆڕانکارییە جیۆپۆلیتیکییەکانی ئەم دواییەی ناوچەکە. ئەم سەردانە هەڵگری گرنگییەکی بەرچاوی سیاسی و ئابوورییە، هەوڵەکانی هەردوولا بۆ پتەوکردنی هاوبەشی خۆیان و چەسپاندنی ئامادەیی خۆیان لە هاوسەنگی هێزی ناوچەییدا ئاشکرا دەکات.

      ئەم سەردانە لە کاتێکدایە کە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە گشتی و ناوچەی کەنداو بە تایبەتی شایەتی گۆڕانکاری خێران، لەوانە دابەزینی نفوزی ئەمریکا و پەرەسەندنی ڕکابەریی ئێران و تورکیا لە ناوچەکەدا، بەتایبەتی دوای گۆڕانکارییە ناوچەییەکانی ئەم دواییە، لەدەستدانی نفوزی ئێران لە هیلالی شیعی و هەڕەشەکانی ئەمریکا بۆ لێدانی ئێران. لەو چوارچێوەیەدا هەرێمی کوردستان هەوڵدەدات تۆڕێکی هاوسەنگ لە پەیوەندییەکانی دەرەوە دروست بکات کە خزمەت بە بەرژەوەندییە ستراتیژییەکانی بکات و بوونی خۆی وەک ئەکتەرێکی نیمچە سەربەخۆ بەرز بکاتەوە. لای خۆیەوە ئیمارات سیاسەتێکی کارا لە دەرەوە پەیڕەو دەکات و بەدوای پێگەیەکی نوێدا دەگەڕێت لە بوارەکانی پەیوەندی جیۆپۆلەتیکی بەتایبەت عێراق و کوردستان.

یەکەم: ڕەهەندی سیاسی پەیوەندی نێوان دەوڵەتانی کەنداو و هەرێمی کوردستانی عێراق

پتەوکردنی پەیوەندییەکانی نێوان هەرێم و وڵاتانی کەنداو، بەتایبەتی ئیمارات، چەند کاریگەرییەکی هەیە:

پشتیوانی سیاسی ناڕاستەوخۆ بۆ پێگە و سەرکردایەتی هەرێم لە گۆڕەپانی عێراقدا.

هەوڵێک بۆ دروستکردنی هاوسەنگی لە پەیوەندییەکانی ناوچەکە لەگەڵ زلهێزەکانی ناوچەکە، دوور لە پشتبەستنی تەواو بە ئێران یان تورکیە.

کردنەوەی کەناڵەکان بۆ هاوکاری ئەمنی و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، بەتایبەت لە ژێر ڕۆشنایی ئەزموونی مەیدانی هەرێم لە ڕووبەڕووبوونەوەی داعش.

دووەم: ڕەهەندی ئابووری و وەبەرهێنان

ئیمارات ئارەزووی هەمەچەشنکردنی وەبەرهێنانە دەرەکییەکانی دەکات، کوردستانیش بەهۆی سەقامگیری ڕێژەیی و سیاسەتە ئابوورییە هاندەرەکانییەوە ژینگەیەکی گونجاوە.

بوارەکانی هاوکاری بریتین لە:

§      وزە، بەتایبەت نەوت و گاز.

§      ژێرخانی و ئاوەدانکردنەوە.

§      گەشتیاری و وەبەرهێنانی خانووبەرە.

ئاڵوگۆڕی ئابووری لە نێوان هەولێر و ئەبوزەبی لە ساڵی 2007 دەستیپێکرد، وەبەرهێنانی ئیماراتی لە کەرتی وزەی هەرێمی کوردستان. ئیمارات یەکەم وڵاتی جیهان بوو کە دەستی بە کارەکانی کرد لە کێڵگە نەوتی و گازییەکانی ناوچەکەدا. لەو چوارچێوەیەدا کۆمپانیای داناغازی ئیماراتی لە ئێستادا ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە بەرهەمهێنانی غاز لە کێڵگەی کۆرمۆر کە گەورەترین کێڵگەی غازە لە هەرێمی کوردستان کە دەکەوێتە ناوچەی چەمچەماڵ لە پارێزگای سلێمانی.

سێ یەم: ڕەهەندی کولتووری و مرۆیی پەیوەندییەکان

ئاماژە بۆ خواستی ئیماراتییەک بۆ فراوانکردنی دەسەڵاتی نەرمی خۆی لە کوردستان لە ڕێگەی پشتیوانی لە پرۆژە مرۆییەکان و پەروەردە و میدیاکانەوە هەیە. هەروەها ڕەنگە هاوکاری لە بوارەکانی گەشەپێدانی کۆمەڵگا و ئاڵوگۆڕی کولتووریدا هەبێت، کە پەیوەندییە جەماوەرییەکان شانبەشانی پەیوەندییە فەرمییەکان بەهێزتر دەکات.

چوارەم: تەحەددیاتی بەردەم پەیوەندی نێوان دەوڵەتانی کەنداو و هەرێمی کوردستان

سەرەڕای ئەرێنییەکان، چەندین تەحەدا سەرهەڵدەدەن:.

§      دابەشبوونی سیاسی ناوخۆیی, بوونی ناکۆکی نێوان پارتە گەورەکانی کوردستان وەک پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان، توانای هەرێم بۆ داڕشتنی سیاسەتی دەرەکی یەکگرتوو بەرامبەر دەوڵەتانی کەنداو لاواز دەکات.

§      شەرعیەتی سیاسی و دەستووری, هەر جۆرە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی کەنداو لەگەڵ هەرێم دەتوانێت پرسیار لەسەر شەرعیەتی ئەو جۆرە پەیوەندییە لە چوارچێوەی فیدراڵی عێراقدا دروست بکات، بەتایبەتی ئەگەر بەبێ هەماهەنگی لەگەڵ بەغدا ڕووبدات. بویە حکومەتی فیدراڵی عێراق ڕەخنەی هەیە سەبارەت بە جموجۆڵە دەرەکییەکانی هەرێم.

§      هەستیاری پەیوەندی لەگەڵ ئێران و تورکیا و ئەگەری هەر نزیکبوونەوەیەک لەگەڵ کەنداو کاریگەری لەسەر پەیوەندییەکانی هەرێم لەگەڵ ئەوان هەبێت.

§      پێویستی گۆڕینی پەیوەندییەکان لە چوارچێوەی ڕەمزییەوە بۆ هاوبەشی دامەزراوەیی تۆکمە.

        لەکۆتاییدا, سەردانەکەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ ئیمارات، هەنگاوێکی ستراتیژییە بۆ پتەوکردنی پەیوەندییەکانی هەرێم لەگەڵ دەوڵەتانی کەنداو و کردنەوەی ئاسۆی نوێ بۆ هاریکاریی سیاسی و ئابووری و کولتووری. به ڵام سەڕکەوتنی ئەو پەیوەندیانه بەنده به ئیرادەی هەڕدوولا بۆ زاڵبوون بەسەر ئاستەنگەکان و بەدیهێنانی هاوسەنگی له نێوان هیوا و واقیعی سیاسی ئاڵۆز له عێراقدا. ئەم سەردانە نوێنەرایەتی مۆدێلێک دەکات بۆ ئەوەی کە دەتوانێت سەرەتای گۆڕانکارییەکی نەوعی بێت لە پەیوەندییەکانی لایەنە نا – دەوڵەتییەکان(non-state) لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەگەڵ زلهێزەکانی کەنداو کە لە هەڵکشاندان.