هەناردەکردنی نەوت لە هەرێمی کوردستانەوە لە ڕێگەی بەندەری جەیهانی تورکیاوە بابةتى مشتوومرِى سةرؤكى هةريَمى كوردستان و سةرؤك وةزيرانى عيَراق بوو ئةوةش سةرةراى ئةوةى لة ريَطةى سؤمؤ هةناردة دةكريَت بةلَام مةغزاى خؤى هةية کە دەبیتە هۆکاری گەشەکردن و بەرزکردنەوەی ئابووری ناوخۆیی و فیدراڵی، هەروەها دەبیتە هۆکاری درووست بوونی سەقامگیری سیاسی. لە ساڵی 2013ەوە هەرێم لە بنیاتنانی تۆڕێکی سەربەخۆی گواستنەوەی نەوت کە کێڵگە نەوتییەکانی بە تورکیاوە ببەستێتەوە، سەرکەوتوو بووە هةروةها سەرچاوەیەکی دارایی گرنگ بۆ دابینکردنی دارایی خزمەتگوزارییە گشتییەکان و پەرەپێدانی ژێرخانی ئابووری بووە. بەڵام ڕاگرتنی ئەم هەناردەکردنە دوای بڕیارێکی ناوبژیوانی نێودەوڵەتی لە ساڵی ٢٠٢٣ کاریگەریی نەرێنی لەسەر هەردوو هەرێم و عێراق هەبووة، ئێمەش تیشک دەخەینە سەر پێویستی بەپەلەی دەستپێکردنەوەی هەناردەکردنی نەوت بەهۆی ئەو گرینگییەی کە هەناردەکردنی نەوت بۆ هەرێمی کوردستان و عێراق هەیەتی .

نەوت نزیکەی 80%ی داهاتی هەرێم پێکدەهێنێت، نزیکەی 450,000 بەرمیل لە ڕۆژێکدا لە ڕێگەی تورکیاوە هەناردە دەکرا، ئەمەش مووچەی فەرمانبەران و بودجە بۆ کەرتی تەندرووستی و پەروەردە مسۆگەر کردبوو. لە هەمان کاتدا وەستانی هەناردەکردن نەوت و غاز، قەیرانێکی دارایی توندی لێکەوتووەتەوە، ئەمەش ڕەنگدانەوەی لەسەر ئابووری هەرێمدا هەبوو.

دەستپێکردنەوەی هەناردەکردن داهاتی فیدراڵی زیاد دەکات بەتایبەتیی کە عێراق دووەم گەورەترین بەرهەمهێنەری ئۆپێکە. هەروەها زیادکردنی کۆی بەرهەمهێنان پێگەی عێراق لە بازاڕی جیهانیدا بەرز دەکاتەوە، بەتایبەتیی لەگەڵ زیادبوونی خواست لەسەر وزە.

هەروەها لە ڕووی سیاسی و ستراتیژیش گرینگە لەوانەش دەبیتە هۆکاری: بەرزکردنەوەی هاوکاری نێوان بەغدا و هەولێر:

ڕێککەوتنی هاوبەشی هەناردەکردنی نەوت دەتوانێت ببێتە هۆکارەک بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان هەروەها دابەشکردنی سەرچاوە و دەسەڵاتە دەستوورییەکان، بە هاوبەشی دەبیتە هۆکارەک بۆ ئەوەی پێگەی عێراق بە گشتی و هەرێمی کوردستان بە تایبەتیی وەکوو ناوەندەکی ئابووری بۆ هەناردەکردنی نەوت بە هێزتر بکات.

سەرەڕای سوودەکانی هەناردەکردنی نەوت، ئاستەنگەکان هەر ماون، لةوانةش ناکۆکی یاسایی نێوان بەغدا و هەرێم لەسەر بەڕێوەبردنی سەرچاوەکان، و پێویستی چاککردنەوەی تەکنیکی و ئەمنی. بەڵام ئەگەری سەرکەوتن لە هەناردە کردنی نەوت بە ئیرادەیەکی سیاسی بە میکانیزمەکی نەرم و دادپەروەری لە دابەشکردنی داهات دةبيتة هؤكارى ئةوةى لة رووى نيَودةولةتييةوة ثالَثشتى بكريَت.

هەناردەکردنی نەوتی کوردستان لە ڕێگەی تورکییەوە تەنیا بژاردەیەکی ئابووری نییە، بەڵکوو هەنگاوێکە بەرەو سەقامگیری عێراق. هاوکاریی نێوان حکومەتی عێراق و حکومەتی هەرێمی کوردستان، وێڕای دەستەبەرکردنی مافى هەموو لایەنەکان، وا دەکات وڵات بتوانێت سامانی نەوت وةكوو بزوێنەری گەشەپێدان و یەکڕیزی بة كار بهيَنريَت، نەک سەرچاوەیةك بؤ ململانێ و طوشار خستنة هةريَم.