سەرۆكێ حزبا ئوومە یا عێراقی رەخنە ل حكوومەتا نووری مالكی گرتن و راگەهاند كو نەشیایە خزمەتگوزارییان بۆ وەلاتیێن عێراقی دابین بكەت و پێدڤییە مالكی بریارەكا وێرەك بدەت ب دەست ژ كاركێشانا خۆ ژ پوستێ سەرۆك وەزیران و حكوومەتا خۆ ب هەلوەشینیت و حكوومەتەكا تەكنوكرات یا بەروەخت بهێتە پێكئینان و یاسایەكا نوو یا هەلبژارتنان بهێتە دەركرن بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنێن پێشوەخت ل عیراقێ.

میسال ئالوسی بۆ ئاژانسا كوردستان یا دەنگوباسان (ئاكانیوز) دیاركر، پشتی وان خونیشاندانێن ل چەندان پارێزگەهێن عیراقی ل هەیامێن بووری هاتینە كرن و پارێزگەرێن بەسرا و بابل دەست ژ كارێ خۆ كێشان ل دووڤ داخوازییا نووری مالكی و فشارا خونیشاندەران، یا سەیر د ڤێ چەندێ دا ئەوە كو حكوومەت پارێزگەران و جڤاتێن پارێزگەهان بەرپرسیار دبینیت ژ كێماسیێن د خزمەتكارییاندا.

ئالوسی گوت، ئەو خونیشاندانە نەیێن پارتێن سیاسی بوون، لێ یێن وەلاتییان بوون و ڤان خونیشاندانان د بەری مە پارتێن سیاسی راكر و نابیت چ سیاسییەك بێژیت وی سەركێشییا وان خونیشاندانان دكر.

ب دیتنا ئالوسی حكوومەتا مالكی یا بەرپرسیارە ژ هەبوونا ئاریشەیێن كارەبێ و خزمەتگوزارییان و كەرەستەیێن ئەرزاقێ و ئەڤ چەندە نە د كڤانێ بەرپرسیارەتیێن پارێزگەران و جڤاتێن پارێزگەهانە و گوت، پێدڤییە لسەر حكوومەتێ دەست ژ كاری بكێشیت و خۆ ب هەلوەشینیت ژ بەركو حكوومەتەكا نە سەركەفتییە و بەردەوامی دانا نەسەركەفتنا حكوومەتا بەرێ یا چوار سالییا مالكی یە.

تەكەز كر، دڤێت ل شوینا وێ حكوومەتەكا تەكنوكرات بهێتە پێكئینان و ئاساییە دووبارە ب سەرۆكایەتییا مالكی بخۆ بیت یانژی كەسایەتییەكێ دی بهێتە راسپاردن و یاسایەكا نوی بۆ هەلبژارتنان ل دویڤ لیستەیا ڤەكرییا دروست بهێتە دانان و یاسایا پارتان ژی بهێتە دەركرن.

سەرۆكێ پارتا ئوومە یا عێراقی حێبەتییا خۆ دەربری ژ نەمانا هندەك دەنگێن داخوازا چاكسازیێ دكرن و گوت، كا ئەو دەنگێن بلند یێن داخوازا چاكسازیێ و گوهورینان دكرن وەكو تارق ئەلهاشمی، هەموو یێن بێ دەنگ بووین ژ بەر پوست و دەرمالەیێن خۆ و ئەو راستڤەكرن و كێمكرنێن ل موچەیێن هەرسێ سەرۆكایەتییان هاتینە كرن فێلبازییەكە دهێتە كرن لسەر تورەییا جادەیا عیراقی.

لدویف بوچوونا میسال ئالوسی داخوازا حكوومەتێ بۆ ئەنجامدانا هەلبژاردنێن پێشوەخت بۆ جڤاتێن پارێزگەهان ل عیراقێ رەڤینە ژ بەرپرسیارەتیێ و پێدڤییە هەلبژاردنێن گشتی یێن پێشوەخت بهێنە كرن و ئەڤ چەندە نە كارەكێ نوویە د كار و سیستەمێ دیموكراسیدا و گەلەك دەولەتان پەرلەمان و حكوومەتێن خۆ یێن هەلوەشاندین و هەلبژارتنێن پێشوەخت یێن ئەنجامداین.

مەحموود عوسمان ئەندامێ جڤاتا نوینەرێن عێراقی ژ لیستەیا هەڤپەیمانییا كوردستانی ل 5 ڤێ مەهێ (نیسان/ئەپریل) بۆ دەزگەهێن راگەهاندنێ دیاركربوو، داخوازیێن لێپرسینێ دناڤبەرا لیستەیێن سیاسی و ناكوكیێن دناڤبەرا واندا دیاردكەت كو شاشییە بهێتە گوتن حكوومەتا نها یا هەڤپشكییا نیشتمانییە.

تەكەز ژی كربوو، باشترە حكوومەتەكا زوورینەیی لدویف ئەنجامێن هەلبژاردنان هەبیت ئانكو زوورینەیا سیاسی و ئوپۆزوسیون د جڤاتا نوینەراندا هەبیت و نەبوونا ئۆپوزوسیونێ ئێك ژ سەدەمێن كو دبیت هەلوەشاندنا حكوومەتێ نێزیك بكەت، زێدەباری نە رێككەفتنێ لسەر جڤاتا نیشتمانی بۆ سیاسەتێن ستراتیژی و گرفتێن دەستنیشانكرنا وەزیرێن ئەمنی ژ سەدەمێن دن یێن ڤێ چەندێ نە.

ژ لایێ خوڤە كەمال ساعدی ئەندامێ جڤاتا نوینەرێن عێراقی ژ لیستەیا دەولەتا یاسایێ د داخویانییەكێدا بۆ دەزگەهێن راگەهاندنێ ب دویر زانی حكوومەتا نها یا نووری مالكی بهێتە هەلوەشاندن و گوتبوو، پێكئینانا حكوومەتەكا زوورینەیی جهێ دلخوشییا مەیە، لێ بجهئینانا ڤێ چەندێ د قوناخا نها دا یا دویرە، تەكەز ژی كربوو ئەگەر حكوومەتەكا زوورینەیی هەبا دا ژ چەندان گرفتان رزگاربین كو ژ ئەنجامێ حكوومەتا هەڤپشكییا نیشتمانی پەیدابووین.

پشتی ئەنجامدانا هەلبژاردنێن گشتی ل عێراقی ل 7 ئادار/مارسا 2010 ژ سەرجەمێ 325 كورسیێن جڤاتا نوینەران لیستەیا عیراقیە 91 كورسی بدەستڤەئینان و لیستەیا دەولەتا یاسایێ 89 كورسی ، ژ بەركو ڤان هەردوو لیستەیێن مەزن نكارین حكوومەتێ پێكبینن، عێراق كەفتە د گرفتەكا سیاسیدا بۆ هەیاما 8 مەهان، ل تشرینا دووێ/نوڤێمبەرا 2010 لدویف دەستپێشخەرییا مەسعود بارزانی سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، هەموو لیستەیێن سیاسی یێن عێراقی ل هەولێرێ كومبوون و رێكەفتن كو حكوومەتەكا هەڤپشكییا نیشتمانی ب سەرۆكاتییا نوری ئەلمالكی بهێتە پێكئینان.