ئەوەی بۆتە دیاری بۆ سەركەوتنەكانی هێزی پێشمەرگە یەكدەنگی لایەنە سیاسییەكانی كوردستان و خەڵكی كوردستانە بۆ پشتگیری لە پەیامی سەرۆك بارزانی بۆ یەكگرتنەوەی هێزی پێشمەرگەی كوردستان و هەنگاو هەڵگرتن بۆ ئەوەی هێزی پێشمەرگە ببێتە دامەزراوەیەكی سەربازیی نیشتمانی، لەمەش زیاتر سەردانی شاندێكی باڵا و هاوبەشی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان و كۆمەڵی ئیسلامی كوردستان بۆلای سەرۆك بارزانی لە بەرەكانی شەڕ، ئەویش هەر بە نیشانەیەكی تەبایی و یەكڕیزیی گەلەكەمان لەم قۆناخە هەستیارە دادەنرێت، بۆ قسەكردن لەسەر زەڕوورەتی یەكگرتنەوەی هێزی پێشمەرگە و سەركەوتنەكانی پێشمەرگە بەسەر تیرۆریستانی داعشدا، ئەم دیمانە تایبەتەمان لەگەڵ محەمەد رەئوف یاریدەدەری ئەمینداری گشتی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان ئەنجامداو كە بەم جۆرە وەڵامی پرسیارەكانی گوڵانی دایەوە.

* بەڕێز مسعود بارزانی سەرۆكی كوردستان ئێستا لە هەموو كاتێك زیاتر لە هەوڵدایە بۆ ئەوەی هێزی پێشمەرگەی كوردستان یەكبگرێتەوە، بۆ ئەمەش نامەیەكی ئاڕاستەی وەزارەتی پێشمەرگە كردووە بۆ ئەوەی پەلە لەم كارە بكات، چۆن سەیری ئەو بڕیارە و یەكگرتنەوەی هێزی پێشمەرگە دەكەیت؟
- بەناوی خوای بەخشندەو میهرەبان، پێش هەموو شت ئەو بارودۆخەی ئێستا كوردستانی پێدا تێدەپەڕێت، كۆمەڵێك پرس هەن دەبێت قسەی جددییان تێدابكرێت، لەمەش گرنگتر ئەوەیە ئەم قسە جددییانە بگوازرێتەوە بۆ قۆناخی كردار و جێبەجێ بكرێت، ئەوجا لەناو ئەو پرسە گرنگانەدا پرسێكی گرنگی وەك پرسی یەكگرتنەوەی پێشمەرگە، نەك هەر خواستی لایەنە سیاسییەكانە، بەڵكو خواستی هەموو خەڵكی كوردستانیشە و پێویستە كاری جددی بۆ بكرێت. ئەوەی جێگەی دڵخۆشییە ئێمە رۆژی 31ی كانوونی یەكەم، دووبارە و جارێكی دیكە وتەیەكی تازەی بەڕێز مسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستانمان لەسەر ئەم پرسە گوێ لێبوو، ئەویش تەئكیدكردنەوەی كاك مسعود بارزانی بوو لەسەر ئەو پەیامە شەش خاڵییەی ئاڕاستەی وەزیری پێشمەرگەی كردووە و پێی راگەیاندین، ئەو خاڵانەی لەو پەیامەدا هاتوون، پێشتر لەگەڵ مام جەلال بۆ یەكگرتنەوەی هێزی پێشمەرگە لەسەری رێككەوتوون، هەروەها ئێمەش وەك لایەنەكانی پێشووی ئۆپۆزسیۆن كە شەش پاكێجمان بۆ چاكسازی پێشكەش كردبوو، یەكێك لە پاكێجەكان داواكارییە بۆ یەكگرتنەوەی هێزی پێشمەرگە و كردنی بە هێزێكی نیشتمانی، بۆیە ئەگەر ئەم پەیامەی كاك مسعود بارزانی پێشتر رێككەوتنی لەسەر كرابێت، مانای ئەوەیە لە چوارچێوەی رێككەوتنی ستراتیژیی پارتی و یەكێتی بڕیاریان داوە ئەم هێزانە بكەن بە یەك هێز، بۆیە دەبوایە ئەوەندە دوایان نەخستایە. ئێستاش كە وەك زەڕوورەت جەخت لەسەر ئەم پرسە دەكرێتەوە، میللەتی كوردستان داوادەكات، ئێستا كاتی هاتووە پراكتیزە بكرێت و بكرێتە هەنگاوی كردەیی و جێبەجێ بكرێت. ئێمە لە كۆبانێوە تا خانەقین بەرەی شەڕەمان هەیە، ئەگەر ئەمڕۆ هێزی پێشمەرگە نەكەینە سوپایەكی یەكگرتووی دامەزراوەیی سەربازی، ئەی كەی ئەم هەنگاوە هەڵدەگرین؟ ئێستا پێشمەرگە شەڕی دەستەویەخەی خوێناوی لەگەڵ دوژمنێك دەكات كە ناوی لە خۆی ناوە دەوڵەتی ئیسلامی، كاری تیرۆریستی بە ناوی ئیسلامەوە دەكات، ئەم دوژمنە چەكێكی زۆر و هێزێكی گەورەی هەیە، هەتا ئێستا كەس نازانێت ئەم چەك و تەقەمەنییەی لە كوێوە بۆ دێت؟ چ وڵاتێك بۆی دەنێرێت و بە چ پارەیەكی دەكڕدرێت؟ بۆیە ئەم دوژمنەی ناوی داعشە مەترسییەكی گەورەیە بۆ سەر كوردستان و ئەمجارەش بە پشتیوانی خوا و هێزی پێشمەرگە و سەركردەكانی لە ئەنفالێكی دیكە پارێزراین، لەبەر ئەوەی تیرۆریستانی داعش بە نییەتی ئەنفال هێرشیان كردە سەر ناوچە سنورییەكانی كوردستان، بۆیە با ئەم شەڕە ببێتە زەڕوورەتی یەكگرتنەوەی پێشمەرگە و هەنگاوهەڵگرتن بۆ دروستكردنی دامەزراوەیەكی سەربازی و نیشتمانی، پێشان دەیانگوت ئەگەر نەتەوەیەك، یان گەلێك تەنانەت هۆزێكیش بیانەوێت لە ناوخۆیاندا یەكڕیز و یەكگرتوو بن، هەموو كات پێویستیان بەوە بووە شەڕێكی لاوەكیان بۆ دروست بكەن، بۆ ئەوەی یەكبگرن، ئێمە ئێستا شەڕێكی نەخوازراوی خوێناوی یەخەی گرتووین، بەڵام هەتا ئێستاش هێزەكانمان یەكیان نەگرتووە، ئەمەش عەیبەیەكی مێژووییە بۆ ئێمە، لەمەش زیاتر ئەگەر دەمانەوێت ببینە خاوەنی كیانی خۆمان، ئەوا دەبێت ئەوە بزانین دەوڵەت لەسەر بنەمای سێ هێز دروست دەبێت كە بریتین لە: (هێزی رەق، كە ئەمەیان دوو هێزە، هێزی سەربازی و هێزی ئابوورییە، هێزی سێهەمیشیان هێزی نەرمە)، لە ئێستا خەریكە بە هۆی دەرهێنانی نەوتەوە ژێرخانێك بۆ هێزی ئابووری دروست دەكەین و هەنگاوی یەكەممان هەڵگرتووە، هێزی سەربازیش كە هێزی پێشمەرگەیە لەبەر ئەوەی توانی بەرگری بكات و سەركردەكانیان توانییان شان بەشانی پێشمەرگە شەڕ بكەن و هەموو حزبە سیاسیەكانیش پشتگیری پێشمەرگە و سەركردایەتییەكەی دەكەن، میللەتیش بە یەكدەنگ داوای یەكگرتنی هێزی پێشمەرگە دەكات، ئەمانە هەمووی پێمان دەڵێن ئیدی مانایەك نەماوە بۆ بوونی دووجۆر هێزی پێشمەرگە، یان دووجۆر سەركردایەتی لە كوردستاندا. ئێمە لە كۆبوونەوەمان لەگەڵ جەنابی كاك مسعود بارزانی پشتگیریی خۆمان بۆ پەیامەكەی دەربڕی و جەختیشمان لەسەر ئەوە كردەوە كە گرنگە ئەم هەنگاوە تەنها یەكگرتنەوەی هێزەكانی 70 و 80ی یەكێتی و پارتی نەبێت و ژمارەیەكی دیكە دروست بكات، بەڵكو ئەم پرۆسەیە گرنگە بە نیشتمانیكردنی هەموو هێزی پێشمەرگە بێت، بۆ ئەوەی ببێتە دامەزراوەیەكی سەربازی نیشتمانی و ئەو هێزە ئینتمای سیاسی نەبێت، بەڵكو تەنها ئینتمای بۆ نیشتمان و نەتەوە هەبێت و خەڵكی كوردستان شاهیدی بۆ ئەو ئینتما نیشتمانییە بدەن، بۆ ئەمەش زەمینەیەكی مێژوویی هاتۆتە ئاراوە، خەڵك هێزی پێشمەرگە بە سوپای خۆی دەزانێت و بواریان بدایە خەڵك هاوشانی پێشمەرگە بەچەك بەرگری دەكرد، بۆیە پێش ئەوەی ئەم هەستە لاواز بێت، یان نائومێد بێت، گرنگە هێزی پێشمەرگە بكرێتە دامەزراوەیەكی سەربازیی نیشتمانی. دوای ئەمەش بە پشتیوانی خوا كە لەم شەڕەدا سەركەوتین و داعش نەما، جارێكی دیكە بە پێكهاتەی ئەم دامەزراوە و یاساكانی ئەم دامەزراوەیەدا بچینەوە و دەرگای بكەینەوە گەنجی ئەم وڵاتە بكرێتە سەربازی (ئەوجا بە خۆبەخشانە، یان ئیلزامییانە) گەنجەكان لەناو هێزی پێشمەرگە رێكبخەن، لەسەر ئاستی وەرگرتنی گەنجەكان لە كۆلێژە سەربازییەكان با هەنگاوی ئەوە هەڵبگرن، وەرگرتن لە كۆلێژە سەربازییەكان با بە خواست و نمرەی قوتابیە گەنجەكانی كوردستان بێت و لەسەر تەزكیەی حزبی نەبێت و لەسەر بنەمای ئەو مەرجانە بێت كە بۆ سوپایەكی هاوچەرخ پێویستە.
* بەڕێز مسعود بارزانی سەرۆكی كوردستان لەوەتەی ئەم شەڕە یەخەی گرتووین، لەبەرەكانی شەڕە و هەر لەبەرەكانی شەڕیش پێشوازی لە بەڕێزتان كرد، دیارە ئەویش وەك فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانی هەرێم هەستی بە زەڕوورەرتی ئەم یەكگرتنە كردووە، ئایا ئێوە ئەم حەزەتان لە كۆبوونەوەكە هەست پێكرد؟
- ئەوەی لەو كۆبوونەوەیە بینمان ئەوەیە، بەڕاستی ماندووبوونێكی زۆر بە كاك (مسعود بارزانی)یەوە دیار بوو،ئەمەش هی ئەوەیە كەسێك لە بەرەكانی شەڕدا بێت و خۆی سەركردایەتی بكات، ئەگەر لەو كاتەدا لەشەڕی دەستەویەخەش دوور بێت، ئەوا لەبەر نیگەرانی ئەوەی شەڕەكان لە كوێن و هەواڵی بەرەكانی شەڕ چین، هەروەها داعش چۆن هێرش دەكات و پێشمەرگە چۆن بەرگری دەكات، ئەوا مرۆڤ ماندوو دەكات و تووشی ئیرهاقی دەكات، كاك مسعود بارزانی پێی گوتین: «من بۆ پێنج شەش رۆژ هاتم بۆ بەرەكانی شەڕ، ئەوا ماوەی سێ مانگە لە بەرەكانی شەڕم»، جار جار كە وەفدێكی بیانی دێتە كوردستان بۆ پێشوازیكردنی دەگەڕێتەوە، بەڵام دوای ئەوە دەگەڕێتەوە بۆ بەرەكانی شەڕ، هۆڵی كۆبوونەوەكەمان كۆشك و تەلار نەبوو، بەڵكو ژوورێكی سەربازی بوو، لەو ژوورەدا كاك مسعود بارزانی خستنەڕوویەكی سەربازییانەی هەموو بەرەكانی شەڕی بۆ باسكردین، لەسەر نەخشەی سەربازی پێی راگەیاندین شەڕەكان چۆن كراون، چەند هەزار كیلۆمەتر لەلایەن پێشمەرگەوە ئازاد كراوە، كە زیاد لە 3400 كیلۆمەتر دووجا خاكی كوردستان ئازادكراوەتەوە، حەزیشی دەكرد ئەو شاندەی ئێمە هەر بە ناوچە تازە ئازادكراوەكاندا بگەڕێنەوە، ئێمەش هەروامان كرد و كە گەڕاینەوە بەسەر سەدی موسڵدا هاتینەوە، هەموو ئەو ناوچە ئازادكراوانەمان بینی، بایەخی ئەو ناوچانە ئەوەیە هەمووی لە ژێرەوە نەوتە و لەسەریشەوە زەوی كشتوكاڵین، ئەو ناوچەیە بە ناوبانگە بە دەشتی موسڵ، ئەو ناوچەیە باشترین ناوچەیە بۆ كشتوكاڵ و ئەگەر باش بەكار بهێندرێت هەموو كوردستانی پێدەژی، هەر بۆیە وەك ئەوەی كاك مسعود بارزانی بۆی باسكردین و خۆشمان لە میانەی گەڕانەوەمان بەو ناوچانەدا بینیمان، دەتوانم بڵێم تەقریبەن هەموو ناوچە كوردستانییەكان ئازاد كراوە، ئەگەر هەندێك شوێنیش مابێت، زۆر كەمە. ئەو ناوچانەشی كە تێكەڵاون لە كورد و عەرەب و توركمان و دانیشتووانە كوردەكەی كەمینەن، ئەوا لەسەر قەناعەتی حزبە سیاسەكانی تریش بوو، كە پێشمەرگە زیاتر پێشڕەوی نەكات و لە سنووری كوردستان رابوەستێت و بەرگری لە كوردستان بكات، بەڵام ئەگەر دانیشتووانی ئەو ناوچانە خۆیان بیانەوێت ناوچەكانی خۆیان ئازاد بكەن، ئەوا كوردستان هاوكارییان دەكات. ئەمەش وەك ئەركێكی عێراقی وەك ئەوەی پێشمەرگە بەشێكە لە سوپای عێراق. هەروەها لەو كۆبوونەوەیە لەگەڵ بارزانی، باسمان لەوەكرد، ئەو بڕیارەی بەڕێزیان بۆ یەكگرتنەوەی هێزی پێشمەرگە بڕیارێكی باشە و ئێمە پشتگیری لێدەكەین، گرنگە كاری لەسەر بكرێت، كاك مسعود ئەم پشتگیرییەی ئێمەی پێخۆش بوو، هەروەها جەختمان لەسەر ئەوەش كردەوە ئەم قەناعەتەی ئێستای لایەنە سیاسییەكان و خەڵكی كوردستان هەیە، با پەلە بكرێت و بچێتە قۆناخی جێبەجێكردن. لەبەر ئەوەی لە ئێستا هەموو جیهان سەیری كوردستان و پێشمەرگە دەكەن، راستە ئەوان پشتگیری و هاوكاریمان دەكەن، بەڵام لەسەر ئەرزی واقیعیش دیراسەتمان لەسەر دەكەن و سەیر دەكەن بزانن تاكوێ ئێمە كەڵكی ئەوەمان هەیە سوپایەكی هاوچەرخمان بۆ ئایندە هەبێت. هەروەها لەو سنوورە ئەوەمان بۆ دەركەوت كاتێك سەركردە خۆی لە ناو شەڕ بێت، خەڵكەكەش باش شەڕ دەكات، ئەگەر شەڕەكە سەربازی بێت و سەركردەش خۆی لەناو بەرەكانی شەڕ بێت، ئەوا شەڕەكە گەرمە و خەڵكیش بە ورە و حەماسەوە شەڕ دەكات و ئومێدی بە سەركەوتنی شەڕەكە هەیە، ئەو شەڕانەش كاك مسعود بۆی باسكردین، بوونی ئەو لەناو بەرەكانی شەڕدا، ئاكامی زۆر باشی بەدەست هێناوە، پێشمەرگە و تەنانەت خەڵكی ناوچەكەش باشتر هاتوونەتە دەست و بە ورەیەكی بەرزتر شەڕیان كردووە، لە بەرامبەریشدا دوژمن، واتە داعش و هاوكارەكانی داعش لەو ناوچەیە كە دەبینن فەرماندەی هێزی چەكداری و هەموو فەرماندە سەربازییەكان لە بەرەكانی شەڕن، ورەیان دەشكێت. بۆیە ئێمە دەستخۆشیمان لێكرد و پشتگیریمان لە هەنگاوەكەی كرد، كاك مسعودیش ئومێدێكی زۆری پێوە دیاربوو، ئاماژەی بەوەكرد ئێمە لە بەردەم مەترسییەكی راستەقینە و جددیدا بووین، بەڵام ئێستا لە ترس دەرچووین، پشت بەخوا جارێكی دیكەش ئەو ترسە بەسەر كوردستاندا نایەتەوە.
* لە وەتەی ئەم شەڕە دەستی پێكردووە، پێشمەرگە لە بەرەی بەرگریكردنە لە كوردستان، ئەگەر لە رووی ئایینەوە سەیری ئەم لایەنە بكەین، ئایا دەتوانین بڵێین: بەرگری و خۆڕاگری پێشمەرگە جیهادی دیفاعە؟
- من لە وەڵامی ئەم پرسیارە وەك موفتی و عولەما قسە ناكەم، بەڵام ئەوە دەڵێم د.عەلی قەرەداغی وەك سەرۆكی هەموو زانایانی ئیسلامی لە جیهاندا فەتوای خۆی و داو قسەی خۆی كردووە، دیارە د.عەلی قەرەداغی رەمزی هەموو زانایانی ئیسلامە، بۆیە من پێموایە فەتواكەی ئەو بەسە، هەمووی دەگرێتەوە، بە قەناعەتی من بەرگری كردن لە خاكی نیشتمان مافێكە هەموو ئایینە ئاسمانییەكان بە هەموو گەلانیان بەخشیوە بۆ ئەوەی بەرگری لە خاك و كیان و بوونی خۆیان بكەن، بۆیە ئێمە دەبێت ئەم مافە شەرعییەی خۆمان پیادە بكەین، ئەمەش ئەركێكی شەرعی و ئەخلاقی و یاسایی خۆمانە، ئێمە نەهاتووین وەك داعش، یان غەیری داعش ئاڵایەكی رەش بەرز بكەینەوە و لە سەری بنووسین: (لا الە الا اللە) و لەژێر ئەم ناوە دەستبكەین بە رەشەكوژی و پاكتاوی رەگەزیی نەتەوەیەكی دیكە، كەواتە بەرگری ئێمە پیرۆزە، بەرگری پیرۆزیش ئەوەیە تۆ بەرگری لە خۆت وەك مرۆڤ و بەرگری لە خاك و نەتەوە و ئایین بكەیت، هەموو بەرگرییەكی پیرۆزیش لای خوا رەوایە، لە سەر زەوی بە هەموو یاساكان رەوایەتی پێدەدرێت، بە درێژایی مێژوو كورد بۆ یەك كاتژمێریش هێرشی نەكردۆتە سەر گەل، یان نەتەوەیەكی دیكە، هێرشی نەكردۆتە سەر خاك و نامووسی كەس و هەر بەرگری كردووە و هەموو بەرگرییەكیش رەوایە.
* ئێمە كۆمەڵگەیەكین زۆربەی زۆری موسڵمانە، لە هەمانكاتیشدا تیرۆریستانی داعش ئەو هەموو كارە دڕندانە و وەحشیگەرییانە لە ژێر ناوی خوا و قوڕئاندا كردووە، ئایا تاچەند بۆ ئێستای كۆمەڵگەی ئێمە هۆشیاركردنەوە گرنگە؟
- من بۆ مێژوو ئەمە دەڵێم، گەلی كورد پەتایەكی هەیە، هەتا ئەو پەتایە نەپەڕێنێت، رزگاری نابێت، پێشەوا قازی محەمەد زۆر جوان ئەم پەتایەی دەستنیشانكردووە و لە وەسێتنامەكەیدا سێ جار ئاماژەی پێكردووە و گووتویەتی: (كێشەی گەورەی كورد ئەوەیە لە دەوری سەركردەكانی خۆی كۆنابنەوە، ئەگەر سەركردەشی بۆ دروست بوو، پشتی بەردەدەن و بەردەبنە خۆیان)، ئەوجا من لێرەوە وەڵامی پرسیارەكەتان دەدەمەوە، تۆ باسی ئایینت كرد، من دەڵێم د.عەلی قەرەداغی كە سەرۆكی هەموو زانایانی ئیسلامی جیهانە لەسەر هێرشی داعش بۆ سەر كوردستان فەتوایەكی بەجورئەتی داوە، بۆیە دەبوو هەرچی مەلای ئەم كوردستانە هەیە لێكدانەوەی بۆ ئەم فەتوایە بكردایە، بە ئایەت و فەرموودە و مەقاسدی شەریعە هەموو لایەنەكانی روونبكردایەتەوە بۆ خەڵك، بەڵام یەك مەلا باسی ناكات، ئەمە بۆ بەرەكانی شەڕی هێزی پێشمەرگەی هەروایە، من راشكاوانە دەڵێم، كاك مسعود بارزانی ماوەی سێ مانگە لە بەرەكانی شەڕە، باشە بێجگە لە راگەیاندنی پارتی، كێ هات چوار جار لەسەر مەیدانیبوونی كاك مسعود بارزانی لە شەڕەكاندا قسە بكات؟ دەبینن كەس نایكات، بۆیە هەر سەركردەیەك هەڵبكەوێت، ئەوجا سەركردەیەكی سیاسی بیت، یان سەربازی، یان ئایینی، ئەوی دیكە خۆی لێ بێدەنگ دەكات و لە دەوری كۆنابنەوە، ئەمەش نەخۆشییە لەناو كورد، هەتا ئەم نەخۆشییە نەپەڕێنین، ناگەینە هیچ ئاكامێك. سەبارەت بە ئاڵای داعش، من زۆر جار گوتوومە، ئەمە یەكەم جار نییە ئەم ئاڵا رەشە هەڵدەكرێت و (لا الە الا اللە)ی لەسەر دەنووسرێت و خەڵك و گەنجی پێهەڵدەخەڵەتێندرێت، دروشمی (لا الە الا اللە) دروشمێكی پیرۆز و گەورەیە و بنەمای هەموو پرانسیپەكانی ئیسلامیشە، بۆیە دەیانەوێت خەڵك و گەنجی پێهەڵخەڵەتێنن، بەرزكردنەوەشی زۆر ئاسانە، پەڕۆیە و لەسەری دەنووسێت و تەواو، بەڵام خەڵك و گەنجی ئەم وڵاتە پێویستە بزانن، كە یەكەم ئامانجی (لا الە الا اللە) بریتیە لە پاراستنی كەرامەتی مرۆڤ، چۆن دەبێت لە ژێر وشەی (لا الە الا اللە) كەرامەت و نامووس و ئایندەی گەلێك دەستدرێژی بكرێتەسەر، ئەمە چۆن دەبێت؟ بۆیە داعش و غەیرە داعش و بەو كوردانەشی لەوێن، ئەوەی دەیكەن لە 100% موخالیفی وشەی (لا الە الا اللە)یە، هەر بۆ نموونە، لە سەرەتای مەككەدا سوورەتی (الكافرون) هاتووە، كۆتایی ئەم سوورەتە بریتییە لە (لكم دینكم و لي دین)، ئەمە گەورەترین دەرگای ئازادی ئایین و بیر و باوەڕە، لە مەدینە سوورەتێك هاتووە (أفأنت تكره الناس حتى يكونوا مؤمنين) لەم ئایەتەدا پەروەردگار بیری پێغەمبەر(د.خ) دەخاتەوە، بەوەی كاتێك ئیسلام دەبێتە دەوڵەت و هێزی دەبێت، نەبادا پێغەمبەر(د.خ) و هاوەڵەكانی بچن خەڵك بە زۆر ئیسلام بكەن، بۆیە خوای پەروەردگار دەیانوەستێنێت. ئیتر ئەم كۆمەڵكوژییەی داعش و پێش ئەویش قاعیدە، لە كوێی ئایینی ئیسلامدایە؟ ئەمە شەڕی دەسەڵاتە، تائێستاش كەس نازانێت مەرجەعی ئەم داعشە كێیە، ئەوەی لەسەر ئەرز تێكەڵەیە دیارە ئەوە كۆنە بەعسی و كۆنە قاعیدە و كۆنە موستەشار و سەلەفی جیهادی قیتالی تەكفیری جۆراوجۆر و هەروەها ئەو عەرەبە هەلپەرستانەن كە پێشتر ئاماژەمان پێكردن، كە خۆیان بە برای كورد دەزانی و لە پڕ خیانەتیان كرد، بەڵام هەموو ئەمانە بەبێ دەزگای هەواڵگری و پیلانی وڵاتان نابێت و ناكرێت، پرسیار ئەوەیە هێزێك مەرجەعەكەی دیار نەبێت و هەموو ئەقڵێك هەست بەوە بكات، ئەگەر وەك قارچكیش هەڵتۆقێت و بەنزینیش بكات بە ئاگرەكەدا، هێزێكی بۆ دروست نابێت، شەڕی عێراق و ئێران و بیست دەوڵەت بكات، بۆیە لە مێژوودا شتی وانەبووە و نەبوونی مەرجەعی داعشیش، نیشانەی پرسیار دروست دەكات.
* ئەو تاوانەی رەشەكوژییەی داعش دەیكەن، تاچەند ئایینی ئیسلام رەتیدەكاتەوە؟
- لە قسەكانی پێشتریشم ئاماژەم بەوە كرد، جارێ ئەو تاوانەی داعش بە ناوی ئیسلامەوە دژ بە كریستیانەكان دەیكەن، راستەوخۆ دژ بە قوڕئان خۆیەتی، ئەمە بۆ ئێزیدیش راستە، ئێزیدییەكان وەك خۆیان دەڵێن 59 جار پەلامار دراون بۆ ئەوەی پاكتاوی ئایینی بكرێن و نەهێڵدرێن، بەڵام مێژوو سەلماندوویەتی هەر بیر و باوەڕێك بوو بە ئایین و كۆمەڵێك شوێنكەوتووی هەبن و بڕوایان پێی هەبێت، كۆتایی پێ نایەت، بۆیە كە دەڵێم دژی قوڕئان خۆیەتی، واتە ئەمە باشترین رەتكردنەوەیە بۆ بیركردنەوەی داعشییانە و ئەوەی ئەوان دەیكەین، بۆ ئەوەی زیاتر ئەمە روون بكەمەوە، بۆ ئەوەی خەڵكی موسڵمانی ئەم وڵاتە تێبگات، شەڕی بە ناوی ئایین شەڕێكی نەزۆكە، هەروەها شەڕی دژ بە ئاینیش هەر نەزۆكە، لەگەڵ ئایین شەڕ ناكرێت، بەڵكو دەبێت لەگەڵ ئایین پێكبێیت، هەتا كوێی ئەو ئایینە ماقووڵ بوو سوودی لێوەردەگریت، ئێمە دەڵێین ئیسلام هەمووی ماقووڵە، بەڵام ئەوە ئێمەین ناماقووڵین و نازانین جوان مامەڵەی لەگەڵدا بكەین، ئازادی ئایینەكان خوا خۆی داویەتی، لەسەردەمی حەزرەتی عومەر (خ.ل) سوپای ئیسلام دەگاتە نەهاوەند، دێنەوە پێی دەڵێن لەوێ گەلێكی زۆر هەن، بەڵام پەیامی ئاسمانییان نیيە و تێكەڵەیە، تیاشیاندایە كە بڕوای بە تەوحید هەیە، چییان لێ بكەین؟ حەزرەتی عومەر (خ.ل) لە وەڵامدا پێیان دەڵێت: (عاملوهم معاملة اهل كتاب) ئینجا با سەیر بكەین ئەقڵی عومەر (خ.ل) چواردە سەدە پێش ئێستا گوتوویەتی مامەڵەی ئەهلی كتابیان لەگەڵ بكەن، ئەمە پێمان دەڵێت: بیركردنەوەی حەزرەتی عومەر( خ.ل) چەند لە ئەقڵی كابرایەكی داعشییانە جیاواز بووە، پرسیار ئەوەیە چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەهلی كتاب دەكرێت؟ بێگومان لە ئیسلامدا مامەڵەی ئەهلی كتاب وەك موسڵمان دەكرێت، هەروەها لە دەستووری مەدینە كە پێغەمبەر (د.خ) نووسیویەتی (الیهود امة مع المؤمنین)،(الیهود امة مع المسلمین)، چونكە قورئان دەفەرموێت: (قل یا اهل كتاب تعالوا الی كلمة سوا بیننا او بینكم) لەمەدا باسی تەوحید دەكات، پرسیار ئەوەیە ئایا داعش تۆ ئەم قەتڵوعام و پاكتاوی رەگەزییەت لە كوێ هێناوە؟ قورئان لەگەڵت نییە، لۆژیكی خەلیفەكانی یەكەم و دووەم و سێهەمت لەگەڵ نییە، مقاسدی شەریعەت لەگەڵ نییە، بۆیە دەبێت موسڵمانان لەم راستییانە تێبگەن. دوو مانگ لەمەوبەر سیمینارێكمان هەبوو لە زانكۆی سلێمانی، مامۆستایەكی زانكۆ پرسیارێكی لێكردم و گوتی: دەڵێن لە هەر كوێیەك كریستیان و جوولەكە و ئایینی دیكە هەبێت، ئاشتی هەیە، بەڵام لە هەر شوێنێك ئیسلام هەبێت، ئاشتی نییە؟ لە وەڵامدا پێمگوت: باسەكە باسی ئایینەكان و ئیسلام و كریستیان و جوولەكە نییە، بەڵام هەر وەڵامت دەدەمەوە، با خەڵكی تریش لێی تێبگەن، و گوتم: رۆمان 300 شەڕی مەسیحییەتی كرد، پاشان پێكهات لە گەڵیان و ئەو ئەوروپای ئەمڕۆ لەدوای ئەو پێكهاتنەیە، یەهوودییەت چوار هەزار ساڵ وەك ئایین شەڕی كراوە، هەر لەم عێراقەوە شای بابلییەكان چوو وڵاتەكەی داگیركردوون، ئەوانەی نەكوژراون ماوەیەكی زۆر بردوونی بۆ بابل و پاشتر پەرتەوازەی كردوون، هەر چوار پێنج خێزانی بۆ شوێنێكی ناردوون، هەربۆیە كە جوولەكە لە جیهاندا پژاوە، ئەوە لە دوای شەڕی بابلییەكان ئەوەیان بەسەر هات، بەڵام دوای 4000 ساڵ گەیشتنە ئەو قەناعەتەی جوولەكە تەواو نابێت، چوونە هەر شوێنێك بازاڕی ئەو وڵاتەیان داگیركردووە، بۆیە ناچار بوون لە شوێنێكدا كۆیان بكەنەوە، یەكەمجار ویستیان لە وڵاتێكی ئەوروپی كۆیان بكەنەوە، پاشان هێنایانن بۆ فەلەستین، ئێستاش دەبێت لەگەڵ ئیسلام پێكبێن، رێز لە شەریعەتەكەی بگێرێت وەك لە دەستوورەكانماندا نووسیوومانە، مامەڵەیەكی جوانی لەگەڵ بكرێت، بۆ ئەوەی هەم موسڵمانەكە بیر بكاتەوە بە جوانی دینەكەی خۆی پیادە بكات و لەم تیرۆر و توندڕەوییە دوور بكەوێتەوە، هەمیش ئەوەی خۆی بە موسڵمان نازانێت، بە بیروبۆچوونی خۆیدا بچێتەوە، مەبەستم ئەوەیە ئێزیدی وەك ئایین تەنها یەك كەسیشی بمێنێت، دروست دەبێتەوە و لەناو ناچێت. بۆیە ئەگەر داعش دەیەویت ئێزدی پاكتاو بكات، ئەوا ئەوەی بۆ ناچێتە سەر و خاوەنی بۆ دروست دەبێتەوە.