لێدوانە جیاجیاكانی ئەم دواییەی دەزگاكانی ئەمەریكا شڵەژانێكی ئاشكرای لە نێوەندە سیاسی و سەربازییەكانی كورد لە ناوچەی رۆژھەڵاتی فورات درووستكردووە.

گوتەبێژ بەناوی وەزارەتی بەرگری ئەمەریكا، جۆن كێربی، رایگەیاند: "ئەو ھێزانەی ئەمەریكا لە سووریا ئیتر بەرپرس نین لە پاراستنی نەوت لەو وڵاتە". گوتیشی: "تاكە ئەركی ئەو ھێزانە لەناوبردنی داعشە... كارمەندانی وەزارەتی بەرگری ئەمەریكا و كۆنتراكتچییەكانی ناوەوەی خۆی دەستكراوە نین لە یارمەتیدانی كۆمپانیایەكی تایبەت، كە دەیەوێت سەرچاوە نەوتییەكانی سووریا بۆ بەرژەوەندی خۆی بقۆزێتەوە، بەھەمان شێوەش بۆ كارمەندانی ئەو كۆمپانیایە و بۆ وەكیلەكانیشی".

سەرچاوەیەكی نزیك لە ھێزەكانی سووریای دیموكرات "ھەسەدە" بە "سكای نیوز"ی راگەیاند، ھێزەكانی كوردی تاكو ئێستا لە رەھەندەكانی ئەو لێدوانە بەتەواوی تێنەگەیشتوون، ئەوان نازانن، ئایا ئەمە تەنھا وەڵامی پرسیارێكی درێژبووە لە بارەی پەیوەندییەكانی نێوان ھێزەكانی ئەمەریكا و كۆمپانیا نەوتییەكانی ئەمەریكا، كە مەزندە دەكرێت لە كەرتی نەوتدا چالاك بن لە باكووری رۆژھەڵاتی سووریا، یان لێدوانەكە پەیوەست بووە بە تەواوی ستراتیجییەتی ئەمەریكا لە بارەی دۆسیەی نەوتەوە.

لێڵی ئەمەریكایی:

لەگەڵ ئەمەشدا ئەو لێدوانە روون نەبوو، ئەگەر مەبەست لێی كەمكردنەوەی رۆڵی ھێزەكانی ئەمەریكا و دەرخستنی پاراستنی نەوت لە ئەركەكانیدا بێت یان بەرفراوانكردنی ئەركەكانی بێت لە میانی دەربڕین لە ئەركە گشتگیرییەكەی ئەو ھێزانەی ئەمەریكا، كە خۆی لە شەڕكردن دژ بە تیرۆر دەبینێتەوە، وەك لە سەرچاوەكە ھاتووە.

ئەو لێدوانەی دوایی وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریكا "پێنتاگۆن" و ئەو لێڵیەی گرتوویەتیە خۆی، نواندنی نموونەیەكی ئاراستەكانی ئیدارەی نوێ ئەمەریكایە، كە وێڕای تێپەڕبوونی سێ ھەفتە بەسەر دەستبەكاربوونی لە دەسەڵاتدا، كەچی تاكو ئێستا ھیچ ھەڵوێستێكی روونی دیارنەكردووە، كە تێیدا ستراتیجییەتی سیاسی و سەربازی خۆی لە سووریا روونبكاتەوە، بە تایبەتیش لە ناوچەی رۆژھەڵاتی فورات، كە ھێزەكانی سووریای دیموكرات یەكێكە لە ھاوپەیمانە سیاسی و سەربازییە ھەرە كارامەكانی ئەمەریكا لە سووریا.

ئەو لێدوانانەی سەرۆكی ئەمەریكا جۆ بایدن داویەتی و تێیدا دەستنیشانی كارە بەراییەكانی ئیدارەكەی كردووە، ھیچ بڕگەیەك یان ئاماژەیەكی بە سووریا یان ناوچەی رۆژھەڵاتی فورات نەكردووە. ھەروەھا روونكردنەوەكانی وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا، ئەنتۆنی بلینكن لە بارەی پابەندبوونی وڵاتەكەی بە بڕیاری نەتەوە یەكگرتووەكان ژمارە 2254 وەك ئامرازێك بۆ چارەسەركردنی پرسی سووریا، تەنھا لە فۆرمێك دەچوو بۆ پابەندبوون سیاسی و پرۆتۆكۆڵی، زیاتر لەوەی روونكردنەوە بێت لەسەر نیازی ئیدارەی ئەمەریكا لەسەر ئەوەی دەیەوێت ئەنجامی بدات یان پەیڕەوی بكات لە دۆسیەی سووریا.

نیگەرانی كورد:

لەبەرامبەر ئەم ھەڵوێستەدا، نیگەرانی كورد لە سووریا دووجایە، چونكە ھێزەكانی سووریای دیموكرات و بەڕێوەبەرایەتی خۆسەر بەبێ چەتری پاراستنێكی روونی ئەمەریكایی ھەڕەشەیان دەكەوێتەسەر. كوردی سووریا لەو بڕوایەدانە، ئەو دەزگا مەدەنی و سەربازی و ئەمنیانەن، كە لە توركیا و رژێمی سووریایان دەپارێزێت.

كوردی سووریا زۆر ئومێدیان بە ئیدارەی نوێی ئەمەریكا ھەبوو، بەتایبەتی سەركردە سەرەكییەكانیان رەخنەیەكی زۆریان ئاراستەی ئیدارەی پێشووی ئەمەریكا كردبوو، بە ھۆی دەستبەرداربوونی لە كورد و رێگادانی بە توركیا بۆ ئەوەی ئۆپەراسیۆنی سەربازی لە كۆتاییەكانی ساڵی 2019 لە دژیان ئەنجامبدات و بووە ھۆی دەربەدەربوونی بەسەدان ھەزار كوردی سووریا لە ناوچە كورد نشینەكانی سووریا.

ئەو لێدوانانە لەگەڵ ئەو لێدوانە رەخنەگرە فراوانەی خودی بایدن ئاراستەی ھاوتا توركییەكەی، رەجەب تەیب ئەردۆغان كرد لە میانی ھەڵەمەتەكەی لە ھەڵبژاردنەكاندا، كە بەڵێنی كەمكردنەوەی ھەژموونی و سنوورداركردنی دەسەڵاتەكەی دا، كوردی سووریا، بە پشتوانیان دانا بۆ ھەڵوێستیان لە رووبەڕووبوونەوەی توركیا، بەڵام ئەو سێ ھەفتەیەی یەكەم لە دەسەڵاتی ئیدارە نوێ ھیچ رێچكەیەكی بەو ئاراستەوە بەخۆیەوە نەبینی، گەرچی پێچەوانەكەشی نەبووە.

ناڕوونی لە ھەڵوێستی ئیدارەی ئەمەریكا ھانی وەزارەتی دەرەوەی توركیای دا داوا لە ویلایەتە یەكگرتووەكان بكات پشتیوانییەكانی بۆ چەكدارانی كورد رابگرێت. گوتەبێژ بەناوی سەرۆكایەتی توركیا، ئیبراھیم كاڵن لە راگەیاندراوێكی فەرمیدا گوتی: "توركیا دەوادەكات و بەپێویستی دەزانێت ویلایەتە یەكگرتووەكان پشتیوانی خۆی بۆ چەكدارانی رۆژھەڵاتی فورات راگرێت"، جەختیشیكردەوە لە مەترسی وڵاتەكەی لەگەیشتنی ئەو چەكانەی ئەمەریكا لەدەستی ھێزەكانی پاراستنی گەڵ بە پارتی كرێكارانی كوردستان.

نیگەرانی كورد لە ھەفتەی رابردوو زیادیكرد، كاتێك تەنگژەیەكی سیاسی و ئەمنی لەنێوان ھێزەكانی سووریای دیموكرات و ھێزەكانی رژێمی سووریا روویدا، ھەر یەكێك لەو دوو لایەنە ناوچەكانی ئەوی دیكەیان لە ژێر دەسەڵاتی خۆیان ئابڵوقە دا لە شارەكانی حەلەب، حەسەكە و قامشلۆ.

لە كاتی ئەو تەنگژەیەدا ھێزەكانی رووسیا وەك ناوەندگیر خۆی تێقۆرتاند، تەنانە فشاری خستە سەر رژێمی سووریاش، كەچی ویلایەتە یەكگرتووەكان ھیچ ھەڵوێستێكی نەبوو، چاودێرانی كوردیش ئەمەیان وا لێكدایەوە، كەوا ئەمەریكا حەزی لە رووبەڕووبوونەوە لەگەڵ رژێمی سووریا نییە.

لێڵی لە پەیوەندیەكانی كورد و ئەمەریكادا لە میانی چەند ھەفتەی رابردوودا ھاوكاتە لەگەڵ زیادبوونی ھێرشەكانی رێكخراوی داعش لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی ھێزەكانی سووریای دیموكرات.

ناوەندی ئەنجوومەنی سیاسەتەكانی دەرەوەی ئەمەریكا لە راپۆرتێكی درێژدا، باسی لەو بابەتانە كردووە، كە دەستنیشانی چوارچێوەی ستراتیجییەتی ئەمەریكا لە سووریا دەكات، لەوانەش رۆژھەڵاتی سووریا، ئەو راپۆرتە كە "ستیڤن كۆك" نووسیویەتی، دەڵێت: "چوونی ئەمەریكا بۆ ناو دۆسیەی سووریا، بەتایبەتی لە رۆژھەڵاتی فورات، لەوانەیە كاتێكی درێژی پێویست بێت، بەھۆی ئاڵۆزییەكانی ململانێیەكە و كات و سەرچاوەكانی كە لەوانەیە پێویستبن بۆ ئیدارەی نوێی بایدن"

گوتیشی: "ویلایەتە یەكگرتووەكان بایەخ بە كارەساتی مرۆڤی لە سووریا دەدات و دەیەوێت كۆتایی بە حوكمی ئەسەد بێنێت، ھەوڵیش دەدات بۆ لاوازكردنی ھەوڵەكانی ئێران لە بەھێزكردنی ھەژموونی لە لوبنان و سووریا و رووبەڕووبوونەوەی ھەژموونی زیادبووی مۆسكۆ لە ناوچەكەدا و ھەر لە سووریاوە دەستپێدەكات. لەگەڵ ئەوەشدا درووستكەرانی سیاسەتی ئەمەریكا، نە ئیرادە و نە پشتیوانی سیاسی ناوخۆییان ھەیە بۆ وەبەرھێنانی سەرچاوە سەربازی و داراییەكان بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەو ئاڵنگاریانەی لە سوویا ھەنە".

بەردەوام بوو و گوتی: "بۆیە، ئەگەر ھەڵچوونێكی راستەوخۆ نەبێت بۆ شەڕ، كە ئەمەریكاییەكان بكاتە ئامانج، یان ھەڕەشەیەكی گەورە لە لایەن كۆمەڵە توندڕەوەكانەوە نەبێت، وا پێدەچێت ویلایەتە یەكگرتووەكان لە سووریا بە ھێزێكی كەم دەمێننەوە و بەردەوام دەبێت لە بەكارھێنانی سزاكان بۆ بێبەشكردنی رژێمی سووریا لە یارمەتییە داراییەكان و قازانجەكانی دووبارە ئاوه‌دانكردنەوە و بەكارھێنانی ھەردووكیشیان وەك ئامرازێكی فشار بۆ گەیشتن بە چارەسەرێكی سیاسی مەزندەكراو، ھەرچەندە ئەم سیاسەتە تاكو ئێستا ھیچ ئەنجامێكی خواستراوی نەبووە.

سەرچاوە: "سكای نیوز"
k24 -