د مێژوویا هەڤچەرخا کوردستانێ دا کارەساتا ئەنفالا بادینان وەک رەشترین لاپەرێ پرۆسەیا جینۆسایدا گەلێ کورد دهێتە نیاسین و ئەڤ هێرشە قۆناغا هەشتێ و دووماهیک زنجیرە شالاوێن ئەنفالێ بوو کو ژ لایێ ڕژێما بەعس یا عێراقێ ڤە هاتبوو ئەنجامدان دەستهەلاتا بەغدا هەمی هێز و چەکێن خۆ ئاراستەی دەڤەرا بادینان کرن دا کو دوماهی جهێت شورەش و خۆڕاگریێ ژ ناڤ ببەت د ڤێ گوتارێ دا دێ تیشکێ ئێخینە سەر لایەنێن سەربازی و مرۆڤی یێن ڤێ کارەساتا نەتەوەیی.
ستراتیژی و جێبەجێکرنا تاوانێ
پرۆسەیا ئەنفالا بادینان د ناڤبەرا ٢٥ی تەباخێ تا ٦ی ئەیلوولا سالا ١٩٨٨ێ دا برێڤەچوو و ئەڤ تاوانە ب فەرمانا ڕاستەوخۆ یا سەددام حسێن و ب سەرپەرشتیا مەیدانی یا عەلی حەسەن مەجید هاتە ئەنجامدان
هەروەها ئەڤ هێرش ب بۆردومانەکا کیمیایی یا بەرفرەهـ و دژوار بۆ سەر گوندێن بنارێ چیایێ گارە و مەتینا دەستپێکر و سوپایێ عێراقێ چەکێ کیمیایی یێ قەدەغەکری (گازا خەردەل و سێرین) دژی وەڵاتیێن سڤیل بکارئینا، دا کو ترسێ بەلاڤ بکەن و ڕێگریێ ل ڕەڤین یان خوەڤەشارتنا خەلکی د ناڤ ئەشکەفت و چیا دا بکەن
هەروەها هێرشێت هۆڤانە کارەساتێن جەرگبر ل دویف خوە هێلان کو د مێژوویا دەڤەرێ دا بێ وێنە بوون:
• کۆچبەرکرنا زۆرەملێ: ب هزارەها خێزان ژبەر ترسا چەکێ کیمیایی بەرەڤ سنوورێن باکوورێ کوردستانێ (تورکیا) و رۆژهەلاتێ کوردستانێ( ئیران ) ڕەڤین و ئەڤ کۆچبەرە ل کەمپێن شنو ، زێوێ ، ئامەد (دیاربەکر)، مووش و مێردینێ د ڕەوشەکا مرۆڤی یا گەلەک دژوار دا هاتنە نیشتەجێکرن.
• بێسەروشوێنکرن: پتر ژ ١٥٠٠ وەڵاتیێن سڤیل ژ زەلام، ژن و زارۆکان ل خاڵێن پشکنینێ و گوندان هاتنە دەستەسەرکرن. وئەڤ گرتیە دهاتنە ڤەگوهاستن بوو قەڵا نزارکێ ل دهۆکێ و پاشی بوو زیندانێن مووسڵ و بیابانێن باشوورێ عێراقێ هاتنە ڤەگوهاستن تا کۆ ئەڤرو چ ژ چارەنڤیسێ وان دیار نینە.
• ژناڤبرنا ژینگەهێ: سەدان گوندێن ئاڤەدان ب تەمامی هاتنە تەختکرن و ژێرخانەیا ئابووری و چاندنێ هاتە وێرانکرن کانی و کارێز هاتنە ژەهراویکرن و سەرو مالێت هاوولاتیان هاتە تالانکرن.
هەروەهاکارەساتا ئەنفالا بادینان بتنێ پرۆسەیەکا سەربازی نەبوو بەلکو بزاڤەکا دارشتی بوو رەشکرنا ناسنامەیا نەتەوەیی، دیمۆگرافی ، زمانێ، یا دەڤەرەکا شورەشگێر بوو
ل دەمێ ئەڤرو یادکرنا ئەنفالا بادینان ئەرکەکێ نەتەوەیی و یاسایی یە پێدڤییە دۆسیەیا نێڤدەولەتی یا ڤێ جینۆسایدێ پتر بهێتە چالاککرن و برینێن مالباتێن قوربانیان ب ڕێکا قەرەبووکرنا مادی و مەعنەوی بهێنە ساڕێژکرن .