نوێترین توێژینەوەی زانستی سەبارەت بە هۆكاری دەستەڕاستیی مرۆڤەكان، كەنزیكەی 90%ی مرۆڤەكان دەستـە ڕاستن، بڵاو كراویەوە و هۆكارەكانیش خرانە ڕوو، كە نزیكەی ٩٠٪ ی مرۆڤەكان لە هەموو كولتوورەكاندا دەستی ڕاست بەكار دەهێنن، بەڵام هیچ پرایمـەیتێكی دیكە لەسەر ئاستی بەكۆمەڵ ئەم ئاستەی نییە، توێژەران داتای ٢٠٢٥ تاكی لە مەیمون و ئەیپەكان وەرگرت و ٤١ جۆری جیاوازی پرایمیتیان بەكار هێنا، دواتر بە مۆدێلی (Bayesian) شیكردنەوەی داتاكان كرا بە چەندین تیۆری كۆن لە بەكارهێنانی (ئامراز، خۆراك، ژینگە، ئاستی كۆمەڵایەتی...)یان تاقیكردەوە، هیچ‌كامێكیان بە تەنیا نەیانتوانی ڕوونكردنەوەیەكی ڕوون بدەن، بەڵام كاتێك دوو فاكتەری سەرەكی زیادكران «قەبارەی مێشك (brain size) و ڕێكردن لەسەرپێ، (بەكارهێنانی intermembral index ڕێژەی درێژی دەست بە قاچ»، مرۆڤ وەك جۆرێكی پێشكەوتووی ئەیپەكان چیتر لە دەرەوەی پێشبینیی نەما و هۆكارەكان ڕوون بونەوە واتە ڕێكردنی سەرپێ و گەورەبوونی مێشك سەرەكیترین هۆكارن بۆ دەستبەكاربوونی بەهێزی مرۆڤ. ڕێكردنی سەرپێ دەستی ئازاد كرد بۆ بەكارهێنانی ئامراز و ئاماژە و كارە وردەكان. گەورەبوونی مێشكیش ڕێگەی دا بە ڕێكخستنەوەی نیــوەگۆی مێشك (hemispheric specialization) كە ئەم بەشەی مێشك بەكارهێنانی دەستی ڕاست بەهێزتر دەكات.