کورد د ناڤبەرا شەڕێن ئیمپراتۆریەتان و پرسیارێن پاشەڕۆژێ دا

کورد د ناڤبەرا شەڕێن ئیمپراتۆریەتان و پرسیارێن پاشەڕۆژێ دا



ژ شەڕێ "سیهـ و نەهـ رۆژی" و هەتا خولا دانوستاندنێن ئەمریکی ـ ئێرانی، وەها دیارە کو رۆژهەڵاتا ناڤین وەک تاقیگەهەکا بەردەوامە بۆ تاقیکرنا هێزێ، بەلێ دیرۆک هەمیشە ب ڕاستیەکا تال دبێژیت: نە هەر سەرکەفتنەکا سەربازی، سەرکەفتنەکا سیاسییە.

ئەمریکا دبیت شیا بیت ب ڕێکا بۆمببارانێن ئاسمانی هندەک ژ ژێرخانێن سەربازی یێن ئێرانی لاواز بکەت، و دبیت دەستکەفتێن دانوستاندنێ یێن دەمکی ژی ب دەست ڤە ئینابن، بەلێ هێشتا نەشیایە ل رۆژهەڵاتا ناڤین سەقامگیریەکێ چێبکەت، و نەشیا بیرۆکا ئێرانی و هەژموونا وێ ژ ناڤ ببەت.

چونکی بۆمببارانا ئاسمانی بتنێ سەرکەفتنا دوماهییێ دەستەبەر ناکەت، لێ دبیت تەقینێ پاش بئێخیت، ئەزموونێن نوی یێن ژ ڤێتنامێ بگرە هەتا ئەفغانستانێ وێ چەندێ دسەلمینن کو تەکنۆلۆژیا یا سەربازی یا مەزن دبیت ئەسمانی کۆنتڕۆل بکەت، لێ ئەرد و هشیاری و دیرۆکێ ددۆڕینیت.

ئەگەر شەڕ جارەکا دی دووبارە ببیت، کەنداڤ هەمی دێ د بن مەترسییا لێدانێن ئێرانی یێن ئێکسەر یان نەئێکسەر دا بیت، شەڕێن نوی ئێدی نە بەس شەڕێن سنوورانن، بەلکو شەڕێن ئابووری، وزە، رێڕەوێن دەریایی و بازارێن جیهانی نە، هەر شێلیبوونەک ل تەنگاڤا هورمزی، واتا بلندبوونا شێتانە یا بهایێ نەفتێ و وزەیێ و هەلاوسانا جیهانییە، و جیهانا ژ روویێ ئابووری ڤە شەکەت و بێزاربووی، رەنگە خۆ لبەر پێلەکا نوی یا گرانبوونا بازاری و پشێویێ نەگریت.
لسەر ڤێ رەوشێ هاتییە گۆتن کو "ژ شێتی و دەبەنگی یە، کو تو هەمان تشت دوبارە و دوبارە بکەی و ل هیڤی یا دەرئەنجامێن جودا بی"، چونکی دوبارەکرنا کۆرانە یا هەمان کەرەستە و بەرهەڤیان، دێ هەر بەرەڤ هەمان دوماهییان چیت".

دیرۆک بخۆ نموونە یێن زەلال پێشکێش دکەت، ل سالا 1956ێ بریتانیا و فڕەنسا و ئیسرائیلێ سەرکەفتنەکا سەربازی یا ئاشکرا دژی مسرێ د شەڕێ سێقۆلی دا ب دەست ڤە ئینا، بەلێ دەرئەنجامێ سیاسی بۆ لەندەن و پاریس کارەساتبار بوو، ژ وی شەڕی و پاش دا دەستپێکا ئاڤابوونا پاشەکشێ و لاوازبوونا ئیمپراتۆریەتێن بریتانی و فڕەنسی دەستپێکر، د دەمەکی دا سەرۆک "جەمال عەبدولناسر" ژ روی یێ سومبولی و سیاسی ڤە ب هێزتر دەرکەفت، ب هەمان شێوە ئێکەتی یا سۆڤیەت ل ئەفغانستانێ، و پاشێ ئەمریکا ل وێ دەرێ، د گەلەک شەڕان دا ب سەرکەفتن، بەلێ شکەستن ئینا د بجهئینانا ئارمانجێن مەزن دا، و شەڕ ب هلوەشاندنا ئێکەتی یا سۆڤیەتی و لاوازکرنا هێزا ئیمپراتۆریەتان بخۆ ب دوماهی هات.

د ناڤەراستا ڤی دیمەنی دا، کورد وەک فاکتەرەکێ ستراتیژی یێ پێشڤەچوونێ دیار دبن، کورد ئەڤڕۆ نە بەس کێشەیەکا نەتەوەیی نە، بەلکو توخمەکێ گرنگ یێ هەڤسەنگییا جیۆپۆلیتیکی نە د ناڤبەرا تورکیا، ئێران، عێراق و سووریایێ دا، رەنگە واشنتۆن ژی تێگەهشتبیت کو هێز و سەقامگیری یا کوردا دبیت ببیتە ئێک ژ کلیلێن هەژموونا وێ یا پاشەڕۆژێ ل دەڤەرێ.

لێ پسیارا هەرە گرنگ ئەڤەیە، ئەرێ کورد د ئامادە نە؟
ئەرێ خودان دیدەکا ئێکگرتینە، دامەزراوە، ئابووری، و گۆتارەکا هەڤچەرخ و مۆدێرنن کو بشێت ڤێ گاڤا دیرۆکی بگۆهڕیت بۆ پرۆژێ دەولەتێ؟
لۆژیکێێ سیاسەتێ دبێژیت کو پشتەڤانیکرنا سەربەخۆیا کوردا ـ ئەگەر ب پێنگاڤ و قۆناغ ژی بیت ـ ل باشوورێ کوردستانێ، رۆژئاڤایێ کوردستانێ و رۆژهەڵاتێ کوردستانێ، دبیت گەلەک کەتواریتر بیت ژ بەردەوامبوونا بڕێڤەبرنا قەیرانێن ڤەکری، چونکی ئەو گەلێن خودان ئەرد، ناسنامە و ئیرادە بن قەت بزر نابن، لێ هەمیشە د زڤڕنەڤ ناڤ دیرۆکێ، هەرچەند دەم درێژ ببیت.

Top