لە كۆڕبەندی عێراق لە ڕۆژهەڵاتی نوێدا لە ئامۆژگای دەوڵەتانی عەرەبی كەنداو «AGSI» عەلی تاهیر ئەلحەموود بەڕێوەبەری جێبەجێكاری «ناوەندی بەیان بۆ خوێندن و پلاندانان لە بەغدا»، بەم جۆرە باسی لە دووبارە بونیادنانەوەی دەوڵەتی عێراقی كرد:

 

 

عێراق لە ئێستادا لە بەردەم قۆناغێكی مێژوویی و هەستیاردایە، كە تێیدا كۆمەڵێك ئالنگاریی ئاڵۆز و لێكدراو بەرۆكی وڵاتەكەیان گرتووە. لە سەرووی هەموویاندا، كێشەی گرووپە چەكدارەكان وەك هەڕەشەیەكی ئەمنیی بەردەوام دەردەكەوێت، بەڵام قووڵایی تەنگژەكان تەنیا لە ڕەهەندە ئەمنییەكاندا كورت نابێتەوە، بگرە كێشە ئابووری و كۆمەڵایەتییەكان، كە مێژوویەكی درێژیان هەیە و بزوێنەری سەرەكیی خۆپیشاندانەكانی تشرینی ساڵی ٢٠١٩ بوون، تا ئێستاش وەك مۆتەكەیەك بەسەر ژیانی هاووڵاتیانەوە ماونەتەوە. نەبوونی پلانێكی ستراتیژی بۆ ڕەخساندنی هەلی كار بۆ ئەو ٧٥٠ هەزار گەنجەی ساڵانە دێنە ناو بازاڕی كارەوە، ئاماژەیەكی ڕوونە بۆ شكستی حكومەتە یەك لە دوای یەكەكانی عێراق لە دابینكردنی سەقامگیرییەكی درێژخایەن.

لە لایەكی دیكەوە، گۆڕانكاری و چاكسازی لە سیستمی سیاسی و ئابووریی عێراقدا، تەنیا لە ڕێگەی فشارە دەرەكی و ناوخۆییەكانەوە ئەگەری ڕوودانیان هەیە. هیچ دەسەڵاتێك بە ویستی خۆی دەستبەرداری ئیمتیازاتەكانی نابێت، مەگەر ئەوەی بكەوێتە ژێر كاریگەریی ئەو هۆكارانەی كە ناچاری دەكەن، هەرچەندە ئەم فشارانە بۆ گۆڕانكاری پێویستن، بەڵام مەترسیی ئەوەیان لێدەكرێت، بببنە هۆی تێكچوونی زیاتری بارودۆخەكە، ئەگەر بە ژیری مامەڵەیان لەگەڵدا نەكرێت.

لە ڕەهەندی نێودەوڵەتیدا، پەیوەندییەكانی نێوان عێراق و ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا بە جۆرێك لە لێكتێنەگەیشتن تێپەڕ دەبێت بۆ تێگەیشتن لە عێراقێكی ڕاستەقینە، پێویستە جیهان و بەتایبەت ئەمریكا، ڕێز لە پێكهاتە كولتووری و ئایینییە قووڵەكانی وەك «مەرجەعییەت» لە نەجەف بگرن. مەرجەعییەت وەك هێزێكی میانڕەو و نیشتمانی، هەمیشە هەوڵی پاراستنی یەكپارچەیی و سەقامگیریی داوە، كە ئەمەش بە تەواوی جیاوازە لەو ئاراستە و ئەجێندانەی كە ئێران لە ڕێگەی گرووپە چەكدارەكانەوە لە عێراقدا دەیسەپێنێت. لێرەدا پێویستە جیاكاری لەنێوان ناسنامەی سەربەخۆیی عێراق و هەژموونی وڵاتانی دراوسێدا بكرێت، عێراق نابێت تەنیا وەك پاشكۆیەكی هەرێمی وێنا بكرێت، بەڵكو دەبێت وەك دەوڵەتێكی خاوەن سەروەری و كولتوورێكی دەوڵەمەند مامەڵەی لەگەڵدا بكرێت.

لە كۆتاییدا، گەورەترین بەربەست لە بەردەم گەشەسەندنی عێراق، پەككەوتنی سیستمی دارایی و بانكییە. دوای زیاتر لە دوو دەیە لە گۆڕانكارییە سیاسییەكان، هێشتا عێراق خاوەنی سیستمێكی بانكیی مۆدێرن نییە و دامەزراوە داراییە نێودەوڵەتییەكان ئامادەیی ڕاستەقینەیان تێدا نییە. نەبوونی گەشتی ئاسمانیی ڕاستەوخۆ و پەیوەندییە ئابوورییە پتەوەكان لەگەڵ جیهانی دەرەوە، نیشانەی پشتگوێخستنی عێراقە لە لایەن ئەكتەرە كاریگەرەكانەوە، بۆیە گەیشتن بە عێراقێكی سەقامگیر، پێویستی بە تێكهەڵكێشبوونی ئابووریی ڕاستەقینە و تێگەیشتنێكی قووڵتر هەیە لەو واقیعە كۆمەڵایەتییەی كە وڵاتەكەی لەسەر بونیاد نراوە.