ئەزیتا زارعی بۆ گوڵان:ئەركێكی مێژووییمان لەسەرشانە كە لەڕێگەی كارەكانمانەوە خزمەت بە كولتوور و ڕۆشنبیریی گەلەكەمان بكەین
خانمە هونەرمەند ئەزیتا زارعی خەڵكی شاری سنەی ڕۆژهەڵاتی كوردستانە، خولیای هونەریی بۆ سەردەمی گەنجی دەگەڕێتەوە. بەهۆی بارودۆخی سیاسی و كۆمەڵایەتی و ڕێگری لە چالاكیی هونەریی ئافرەتان، نەیتوانی پرۆفێشناڵانە پەرە بە توانا هونەرییەكانی بدات، بەڵام لەلای چەندین مامۆستای گەورەی ئاوازی ئێرانی دەستی بە ڕاهێنان و فێربوون كرد، ماوەی ٣٠ ساڵە نیشتەجێی وڵاتی كەنەدایە
*دەستپێكی كارە هونەرییەكانت چۆن بوو؟
-سەرەتا بە چوار گۆرانیی فارسی دەستم پێ كرد، هەرچەندە حەزم دەكرد بە زمانی كوردی دەست پێ بكەم، بەڵام بەو پێیەی لەو كاتەدا ئاوازدانەری كوردم نەدەناسی، لەگەڵ دوو ئاوازدانەری بەناوبانگی ئێران، بەڕێزان «فەرید سەعادەتمەند و حەسەن ناسری» دەستم بە كار كرد، ئەو گۆرانییە فارسییانە زیاتر گوزارشتی ژیانی خۆمن.
دواتر بڕیارم دا چەند گۆرانییەكی ناسراو دووبارە بڵێمەوە، بە هاوكاریی هونەرمەند «نەزەر زێوەیی»، سێ گۆرانیمان هەڵبژارد؛ كیژە لای دێ-ی مامۆستای نەمر عەباسی كەمەندی، زەردی خەزان و (شەرت بێ گوڵی كەس)ی مامۆستا ماملێ و دار هەژیرۆكە. پار كە هاتمەوە بۆ كوردستان، هەر سێ گۆرانییەكەمان تۆمار كرد، كە تا ئێستا دووانیان بڵاو بوونەتەوە، جگە لەمانە یەكەمین كاری تایبەت بە خۆم بە دوو گۆرانیی نوێ دەستی پێ كرد كە هونەرمەند «ئەفشین شوكری» ئەركی ئاوازدانان و ئامادەكردنی كێشاوە. پڕۆژەیەكی تریشمان لەبەردەستە كە كارێكی نەتەوەییە و لە قۆناغی سەرەتاییدایە.
*ئەی ژیانی هونەری لە كەنەدا چۆن بوو؟
-لەو ساڵانەی لە كەنەدا بووم بەرهەمم تۆمار نەكردبوو، بەڵام لە زۆر مەراسیم و كۆڕە هونەرییەكاندا بەشدار دەبووم، هەمیشە بەدوای شیعرێكی بەپێز و ئاوازدانەرێكی لێهاتوودا دەگەڕام كە بتوانێت بەپێی ستایلی دەنگی من، كارێكی ڕازاوە و شایستە بخوڵقێنێت، لە دەرەوەی وڵات پەیداكردنی ئەم دەرفەتانە كەمێك سەختە، بەتایبەت بۆ ئافرەتێك، بۆ من تەنیا گۆرانیگوتن ئامانج نەبوو، بەڵكو كوالێتی و جۆری مۆسیقاكە زۆر گرنگ بوو. بەو پێیەی دەنگی من لە جۆری ‹ئاڵتۆیە›، پێویستم بە موزیسیانێك بوو كە شارەزای ئەم جۆرە دەنگە بێت و ئاوازی گونجاوی بۆ دابنێت.
*ئەی دەربارەی شێواز و ستایلی نوێ؟
-پێشتر زیاتر كارەكانم لە چوارچێوەی مۆسیقای ڕەسەندا بوون، بەڵام ئێستا ڕووم كردووەتە شێوازی نێوان مۆدێرن و ڕەسەن، بەڵام بەو پێیەی دەنگم ‹ئاڵتۆیە›، زیاتر شێوازی ‹سۆلۆ› بە گونجاو دەزانم. دەبێت كارەكە لە دڵمەوە بێت و لەگەڵ سەلیقەی خۆمدا بگونجێت. ئاساییە هەموو كەس دەنگمی بە دڵ نەبێت، گرنگ ئەوەیە كارەكانم ناسنامەی هونەریی خۆمی پێوە بێت.
*چی پێویستە بۆ پاڵپشتی لە ئافرەتانی هونەرمەند؟
-پێویستمان بە شۆڕشێكی فەرهەنگی هەیە، مۆسیقا دەبێت ببێتە بەشێك لە پڕۆگرامی قوتابخانەكان، حكومەت دەبێت بودجەی تایبەت بۆ ئەو بەهرەمەندانە تەرخان بكات كە كێشەی داراییان هەیە. جاران خوێندن و گۆرانی بۆ ئافرەتان وەك ‹عەیب› دەبینرا و هەر ئافرەتێك بهاتایەتە پێش، دەبوو باجێكی قورس بدات، ئێستاش لە زۆر شوێن ڕێگری هەیە. پاراستنی ژینگەیەكی تەندروست و سەلامەتیش بۆ كاركردنی ئافرەتان پێویستە، زۆر خۆشحاڵم كە ئەمڕۆ وەك كچێكی كورد لە كەنەداوە هاتوومەتەوە بۆ كوردستان و لێرە خەریكی كارە هونەرییەكانمم.
*بوونی ئافرەت لە كایەكانی هونەردا چۆن دەبینی؟
-بەخۆشحاڵییەوە زیادی كردووە، بەڵام لێرەدا كوالێتی لە چەندایەتی گرنگترە. گرنگ نییە ژمارەی گۆرانیبێژە ئافرەتەكان زۆر بێت، بەڵكو چی پێشكەش دەكەن؟ ئایا كارەكانیان هونەرییە یان تەنیا بۆ سەرگەرمكردنە؟ من گەشبینم كە هونەرمەندی پڕۆفێشناڵمان هەیە. پێویستە ئاماژە بەوە بكەم توانا و كوالێتی مۆسیقای ئافرەتانی ڕۆژاوا، كە بە بڕوای من زۆر زۆر بەهێزتر بووە لە چاو ئافرەتانی ڕۆژهەڵات و باشوور. ئەوان هاتن لە ڕوویەكی جیاوازەوە لایەنی ژنبوونیان لەناو مۆسیقاكانیاندا پیشان دا، بەتایبەت لەم چەند ساڵەی دواییدا كە بەڕاستی ستایلیان زۆر جوان و سەرنجڕاكێش بووە. ئەوان هاتن و وردەكارانە ئەزموونی ژنانی ڕۆژاوایان هێنایە ناو مۆسیقاكەیان و ڕووە ڕاستەقینەكەی ژنبوونیان بە كۆمەڵگە نیشان دا.
*قوتابخانەی مۆسیقای فارسی چ كاریگەرییەكی لەسەرت هەبووە؟
-هەر لە منداڵییەوە لەژێر كاریگەریی مۆسیقای فارسیدا بووم و دەنگی هونەرمەندانی وەك «شەجەریان، پەریسا، مەرزییە و بەنان» ڕێگەی هونەرییان نیشان دام. لە ناو هونەری كوردیشدا، مامۆستایان «عەلی مەردان و تاهیر تۆفیق،هەروەها ناسر ڕەزازی و نەجمەدینی غوڵامی،عەدنان كەریم،زەكەریا و بەهجەت یەحیا» قوتابخانەی من بوون. لەناو دەنگی ژناندا، زۆر سەرسامم بە دەنگی «كیژان ئیبراهیم خەیات» كە خاوەن ستایلێكی تایبەتە.هەروەها ستایلی گۆرانیگوتنی كوردانی باكوور و ڕۆژاوا، بەتایبەت دەنگی پڕ لە هەستی «ئاینور دۆغان، شەهریڤانا كوردی» هەمیشە بۆ من وەك سەرچاوەی ئیلهام بوون. لەناو پیاوانیشدا «جوان حاجۆ و دكتۆر شوان» كاریگەریی قووڵیان لەسەر من هەبووە، هونەر شتێكی تەواو سەلیقەییە و مرۆڤ دەبێت لەناو ئەم هەموو دەنگانەدا ڕێگە و ناسنامەی خۆی بدۆزێتەوە.
هەر كەسێك بڕیار دەدات بێتە بەردەم كامێرا، بەرپرسیارییەتییەكی گەورەی دەكەوێتە سەر شان، دەبێت بە بەرپرسیارییەتییەوە كار بكات، چونكە دەكرێت ببێتە نموونە بۆ كۆمەڵگە، ئەگەر ئەو كارەی پێشكەشی دەكات شیاو نەبێت، كاریگەرییەكی خراپی دەبێت و لەبری چاكسازی، زیان دەگەیەنێت.
ڕاستە ئێمە لە دنیایەكی ئازاددا دەژین و ئاساییە هەر كەسێك هەستەكانی خۆی دەرببڕێت، بەڵام كاتێك كارێك دێتە ناو میدیا و بڵاو دەبێتەوە، ئیتر ئەو كەسە تەنیا نوێنەرایەتی خۆی ناكات، بەڵكوو دەبێتە موڵكی كۆمەڵگە. ئێمە وەك كورد كە ڕووبەڕووی ئەو هەموو مەحروومییەت و بێبەشییە بووینەتەوە، ئەركێكی مێژووییمان لەسەر شانە كە لە ڕێگەی كارەكانمانەوە خزمەت بە كولتوور و ڕۆشنبیریی گەلەكەمان بكەین.
