ڕاپۆرتی مەیدانیی بازنەی گفتوگۆ . . . بایەخی وزە لە داڕشتنەوەی ستراتیژیەتی هاوكێشە سیاسییەكان لە ناوچەكەدا

ڕاپۆرتی مەیدانیی بازنەی گفتوگۆ  . . .  بایەخی وزە لە داڕشتنەوەی ستراتیژیەتی هاوكێشە سیاسییەكان لە ناوچەكەدا

 

 

 «بازنەی گفتوگۆ»، لە چوارچێوەی گفتوگۆی «بایەخی وزە لە داڕشتنەوەی ستراتیژیەتی هاوكێشە سیاسییەكان لە ناوچەكەدا»، ڕاپۆرتێكی مەیدانیی لە تەواوی پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆكانی هەرێمی كوردستان ئامادە كرد، كە تیایدا ڕا و بۆچوونی ژمارەیەك ئەكادیمیست و شارەزایانی جیۆلۆجی و پسپۆر لە بواری وزە وەرگیرابوو، كە بیر و بۆچوونی خۆیان لەسەر ئەم پرسە گرنگە خستە ڕوو. لێرەدا پوختەیەكی ئەم ڕاپۆرتە مەیدانییە دەخەینە ڕوو.

 

د.هلۆڤان حوسنی:

سامانی سرووشتی تەنیا كاتێك دەبێتە نیعمەت كە بەڕێوەبردنێكی حەكیمانە و دادپەروەرانەی لەپشت بێت بۆ خزمەتكردنی هاووڵاتییان

عێراق و هەرێمی كوردستان بوونەتە گۆڕەپانی ململانێی نێوان ئەمریكا و چین، ئەم كێبڕكێیە ڕاستەوخۆ بە بڕبڕەی پشتی ئابووری، واتە وزەوە بەستراوەتەوە. لە كاتێكدا چین كڕیاری سەرەكیی نەوتە، ئەمریكا چەترە دارایی و ئەمنییەكەی وڵات پێكدەهێنێت. پاراستنی ئەم هاوسەنگییە پێویستی بە «بێلایەنییەكی كارا» هەیە، چونكە هەر لادانێكی توند بەرەو جەمسەری ڕۆژهەڵات، مەترسیی سزای ئەمریكا و داڕمانی بەهای دیناری لێ دەكەوێتەوە.

سەرەڕای داهاتی ساڵانەی ١٣٠ ملیار دۆلار، عێراق گیرۆدەی «نەفرەتی سەرچاوەكان» بووە. نەبوونی ستراتیژێكی نیشتمانی و گەندەڵی، وای كردووە شاری بەسرەی «دایكی نەوت» لە سەرەتاییترین خزمەتگوزاریی وەك «ئاوی پاك» بێبەش بێت. هاوكات، هەژموونی گرووپە چەكدارە نادەوڵەتییەكان كە لە دەرەوەی یاسا دەجووڵێنەوە، بووەتە مەترسییەكی كوشندە بۆ سەر «ئاسایشی وزە». هێرشكردنە سەر كێڵگەكانی وەك «كۆرمۆر» و بۆڕییەكانی گواستنەوە، پەیامێكی نەرێنییە بۆ وەبەرهێنەرانی جیهانی و عێراق وەك ناوچەیەكی پڕ مەترسی نیشان دەدەن.

بۆ دەربازبوون لەم قەیرانە، پێویستە عێراق پشتبەستن بە تاكە سەرچاوەی داهات كەم بكاتەوە و هەموو هێزە چەكدارەكان بخاتە ژێر چەتری دەوڵەت. دەبێت چین وەك هاوبەشێكی ئابووری و ئەمریكا وەك هاوپەیمانێكی ستراتیژی بمێنێتەوە، بە بێ ئەوەی یەكێكیان بكرێتە قوربانی. تەنیا بە بەڕێوەبردنێكی حەكیمانە و چاكسازیی ڕیشەیی لە حوكمڕانیدا، سامانی سرووشتی لە سەرچاوەیەك بۆ ململانێوە دەبێتە هۆكارێك بۆ ئاوەدانی و گەشەپێدان.

 

 

 

د. عامر عەبدوڵڵا مەجید:

نەبوونی یاسای فیدڕاڵیی نەوت و گاز، گەورەترین كەلێنی یاساییە كە عێراقی تووشی بنبەستی ئابووری و پاشەكشەی وەبەرهێنان كردووە

لە جیهانی ئەمڕۆدا، وزە تەنیا كاڵا نییە، بەڵكو بڕبڕەی پشتی سیاسەت و ئاسایشی نێودەوڵەتییە. لە كاتێكدا ئەمریكا هەژموونی دۆلار دەپارێزێت و ڕووسیاش ڕوو لە بازاڕەكانی ئاسیا دەكات، عێراق بەدەست «ئیفلیجیی ستراتیژی»یەوە دەناڵێنێت؛ چونكە تەنیا پشت بە گەرووی هورمز دەبەستێت و سوود لە پێگەی جوگرافیی هەرێمی كوردستان وەك ڕێڕەوێكی ئارام بەرەو ئەورووپا وەرناگرێت.

كێشەی بنەڕەتی، نەبوونی یاسای فیدڕاڵیی نەوت و گازە، كە وڵاتی تووشی بنبەستێكی یاسایی كردووە. ململانێی نێوان بەغدا و هەولێر لەسەر شێوازی خوێندنەوەی دەستوور و بەكارهێنانی دادگای فیدڕاڵی وەك ئامرازێكی سیاسی، وای كردووە عێراق وەك ژینگەیەكی نادڵنیا بۆ وەبەرهێنەران دەربكەوێت. تا ئەو كاتەی یاسایەكی نیشتمانیی شەفاف تێنەپەڕێندرێت، كە بەرژەوەندیی گشتی بخاتە سەرووی ململانێ حزبییەكان، سامانی سرووشتی لە بری ئاوەدانی، وەك كارتێكی فشار بۆ گەندەڵی و ململانێ دەمێنێتەوە. چارەسەری ڕاستەقینە تەنیا لە ڕێككەوتنێكی سیاسیی نیشتمانیدایە كە بەرژەوەندیی هاووڵاتیان بپارێزێت.

 

 

 

پ.د.خالید حەیدەر:

وزە لە جیهانی ئەمڕۆدا تەنیا كاڵا نییە، بەڵكو بزوێنەری سەرەكیی دەمارەكانی سیاسەتی نێودەوڵەتی و نەخشەسازیی جیۆپۆلیتیكییە

وزە لە جیهانی ئەمڕۆدا تەنیا كاڵا نییە، بەڵكو بزوێنەری سەرەكیی سیاسەتی نێودەوڵەتی و جیۆپۆلیتیكە. ناوچەی كەنداو كە ٢٠٪ی وزەی جیهان دابین دەكات، بە هۆی گەرووی هورمزەوە بووەتە شادەماری ئابووریی جیهانی. ململانێی ئەمریكا و چین لە جەوهەردا شەڕی وزەیە؛ ئەمریكا لە ڕێگەی گەمارۆی ئابوورییەوە هەوڵ دەدات تێچووی وزە بۆ چین بەرز بكاتەوە و توانای كێبڕكێی كاڵاكانی لە بازاڕەكاندا لاواز بكات.

لە ئەگەری پەككەوتنی گەرووی هورمزدا، عێراق و هەرێمی كوردستان دەتوانن ببنە گرنگترین ڕێڕەوی جێگرەوە بۆ گەیاندنی وزە بۆ ئەورووپا. دوای شەڕی ڕووسیا و ئۆكراینا، ئەورووپا پێویستییەكی زۆری بە غازی جێگرەوە هەیە و هەرێمی كوردستان بەهۆی یەدەگی غازەكەیەوە دەتوانێت ڕۆڵێكی مێژوویی بگێڕێت. ئەمەش پێویستی بە یەكدەنگیی سیاسیی نێوان هەولێر و بەغدا و تێپەڕاندنی كێشە دارایی و یاساییەكان هەیە، تاوەكو متمانەی جیهانی بەدەست بهێنرێت.

بەراوردكاری لەنێوان مۆدێلی كەنداو و عێراق، نیشانمان دەدات كە وڵاتانی وەك سعودیە و ئیمارات لە ڕێگەی «هێزی نەرم» و دیدگەی ستراتیژییەوە، ئابوورییان هەمەجۆر كردووە، بەڵام عێراق سەرەڕای سامانی زۆر، بەدەست گەندەڵیی سیستماتیكەوە دەناڵێنێت. پڕۆژەی «ڕێگەی پەرەپێدان» كە بەندەری فاو بە ئەورووپا دەبەستێتەوە، دەرفەتێكی زێڕینە بۆ ئەوەی عێراق ببێتە ناوەندی بازرگانیی جیهانی، كە بێگومان بەشداریی هەرێمی كوردستان بۆ سەركەوتنی ئەم پڕۆژەیە زەروورەتێكی جیۆگرافی و ئاسایشییە.

لە كۆتاییدا، جیهان بەرەو وزەی پاك هەنگاو دەنێت. پێویستە عێراق و هەرێم لە ١٥ بۆ ٢٠ ساڵی داهاتوودا داهاتی نەوت بۆ بونیادنانی ژێرخانی كەرتەكانی كشتوكاڵ و گەشتیاری بەكار بهێنن. وزە دەبێت ببێتە خاڵی كۆكەرەوە و تەواوكاریی ئابووری لە نێوان وڵاتانی ناوچەكەدا، نەك ببێتە سەرچاوەی ململانێی سیاسی و تائیفی.

 

 

محەمەد حوسێن:

نەوت و گاز لە عێراقدا

لە نیعمەتێكی نیشتمانییەوە بووەتە نەفرەتێكی سیاسی

سامانی سرووشتی لە عێراقدا لە جیاتی گەشەپێدان، بووەتە هۆی دروستبوونی «ئابوورییەكی كرێخۆری»ی فشۆڵ كە تێیدا كەرتەكانی بەرهەمهێنان فەرامۆش كراون. نەبوونی «یاسای فیدڕاڵیی نەوت و گاز» لە ساڵی ٢٠٠٧ـەوە، گەورەترین بەربەستی یاسایی و سیاسییە كە كەرتی وزەی كردووەتە بارمتەی ململانێكانی نێوان هەولێر و بەغدا و ڕێگر بووە لە سەقامگیریی ئابووری.

لە ئاستی ناوچەییدا، عێراق لە ناوەڕاستی گرژییەكانی ئەمریكا و ئێراندایە، ئەمەش وای كردووە وەك ناوچەیەكی پڕ مەترسی بۆ وەبەرهێنان دەربكەوێت. هەرچەندە غازی سرووشتیی هەرێمی كوردستان و پڕۆژەی «ڕێگەی پەرەپێدان» دەرفەتی زێڕینن بۆ گۆڕینی عێراق بۆ پردێكی بازرگانیی نێوان كەنداو و ئەورووپا، بەڵام ئەمە پێویستی بە ژینگەیەكی ئەمنیی جێگیر و ڕێككەوتنی ستراتیژیی ناوخۆیی هەیە.

سەرەڕای داهاتی زەبەلاح، بوونی ٢٠٪ی گەل لەژێر هێڵی هەژاریدا، گەورەترین بەڵگەی شكستی كارگێڕی و باڵادەستیی گەندەڵییە. تەنیا كاتێك نەوت لە «نەفرەتەوە» دەبێتە «نیعمەت» كە عەقڵییەتی سیاسی لە دابەشكردنی دەستكەوتە حزبییەكانەوە بگۆڕدرێت بۆ بنیادنانی نیشتمان و ئابووری لە ژێر چنگی ململانێ چەكداری و سیاسییەكان ڕزگار بكرێت.

 

 

 

 

دكتۆر عەدنان ئەحمەد:

دیپلۆماسییەتی وزە، قەڵغانێكی نیشتمانییە و لە تانكی سەربازی كاریگەرترە

لە هاوكێشە سیاسییەكانی ئەمڕۆدا، وزە تەنیا كاڵا نییە، بەڵكو بزوێنەری ململانێ و ئاشتییە. عێراق و هەرێمی كوردستان بە یەدەگە زەبەلاحەكەیان دەتوانن لە «ناوچەیەكی كێشەدارەوە» ببنە سەنتەری «ئاسایشی وزەی جیهانی». ئەزموونی وڵاتانی كەنداو نیشانی داوە كە گۆڕینی وزە بۆ «هێزی نەرم»، قەڵغانێكی دیپلۆماسیی وایە كە بە تانك و سەرباز بەدەست نایەت؛ چونكە كاتێك جیهان پێویستی پێی بێت، ناچارە بەرگری لە سەروەری و ئاسایشت بكات.

هەرێمی كوردستان بە غازی سرووشتی دەتوانێت ببێتە جێگرەوەیەكی كاریگەر بۆ بازاڕەكانی ئەورووپا، بەو مەرجەی ژێرخانێكی بەهێز و ڕێككەوتنی ستراتیژیی هەبێت. هاوكات پڕۆژەی «ڕێگەی پەرەپێدان» و بەستنەوەی بەندەری فاو بە ئەورووپاوە، جیۆپۆلیتیكی ناوچەكە دەگۆڕێت و عێراق لە «كۆتایی ڕێگەیەك»ـەوە دەكاتە «پردێكی ستراتیژی». ئەمە ڕێگەیەكی جێگرەوەی دڵنیایە بۆ گەرووی هورمز كە ئێستا لەژێر هەڕەشەدایە.

بۆ سەركەوتنی ئەم خواستە، دەبێت «دیپلۆماسییەتی وزە» بكرێتە پێشینەی كارەكان. كاتێك بەرژەوەندیی زلهێزەكان لەگەڵ وزەی ئێمەدا تێكەڵ دەبێت، ئاسایشی نیشتمانیی ئێمە دەبێتە بەشێك لە ئاسایشی جیهانی. پێویستە وزە لە «ماددەیەكی خاو»ـەوە بگۆڕین بۆ «كارتێكی سیاسی» تا سەقامگیرییەكی هەمیشەیی بۆ نەوەكانی داهاتوو مسۆگەر بكەین.

 

 

 

د.ڕێبەر فەتاح:

وزە وەك خەنجەرێكی دوودەم وایە، دەكرێت ببێتە بزوێنەری بووژانەوە، یان ببێتە هۆكارێك بۆ تەمەڵیی ئابووری و وابەستەیی

ئاسایشی نیشتمانی ڕاستەوخۆ بەستراوەتەوە بە ئاسایشی وزە و هەمەجۆركردنی سەرچاوەكانی داهاتەوە. وڵاتانی كەنداو وەك «ئیمارات و سعوودیە» لە ڕێگەی «بینینی ٢٠٣٠»ـەوە هەنگاوی گەورەیان ناوە بۆ كەمكردنەوەی پشتبەستن بە نەوت و پەرەپێدانی كەرتەكانی گەشتیاری و پیشەسازی، بەڵام لە عێراقدا، نەوت زۆرجار لە «نیعمەت»ـەوە بووەتە «نقمەت» و هۆكارێك بۆ گەندەڵی و فەرامۆشكردنی كشتوكاڵ و پیشەسازی.

لە ئاستی نێودەوڵەتیدا، ململانێی ئەمریكا و چین لە جەوهەردا شەڕە بۆ كۆنتڕۆڵكردنی جومگەكانی وزە. ئەمریكا بە بەكارهێنانی «دیپلۆماسییەتی بازرگانی» و گەمارۆ ئابوورییەكان، هەوڵ دەدات تێچووی بەرهەمهێنان لە چین بەرز بكاتەوە، تا توانای كێبڕكێی جیهانیی پەكین لاواز بكات. لێرەدا گەرووی هورمز وەك شادەماری ئابووریی جیهان، خاڵێكی یەكجار هەستیارە. بۆ عێراق كە زۆربەی نەوتەكەی لە باشوورەوە هەناردە دەكات، وابەستەیی بەم گەرووەوە مەترسییەكی ستراتیژییە. لێرەدا پێگەی هەرێمی كوردستان و هێڵی گواستنەوەی نەوت لە ڕێگەی توركیاوە، دەبێتە ڕێڕەوێكی جێگرەوەی یەكجار گرنگ بۆ ئاسایشی نیشتمانی و جیهانی لە كاتی هەر تەنگژەیەكدا.

بۆ ڕزگاربوون لەم گێژاوە، پێویستە عێراق و هەرێم «داهاتی نەوت» بكەنە بنەمایەك بۆ «وەبەرهێنانی بەردەوام». پێویستە لە ئابوورییەكی خاوەوە بەرەو ئابوورییەكی بەرهەمهێن هەنگاو بنێین و وزە تەنیا بۆ دابینكردنی مووچە نەبێت، بەڵكو وەك ئامرازێكی سیاسی بۆ دروستكردنی هاوپەیمانیی ستراتیژی بەكار بهێنرێت. پاراستنی هاوسەنگییە سیاسییەكان لە نێوان جەمسەرە جیهانییەكان و هەمەجۆركردنی داهات، تاكە ڕێگەی بنیادنانی پاشەڕۆژێكی گەشە بۆ نەوەكانی داهاتوو.

 

 

دكتۆر نەوزاد جومعە حەسەن:

میلیشیا و بۆشایی یاسایی، دوو ئاستەنگی كوشندەن لە بەردەم ئاسایشی ئابووریی عێراقدا

عێراق و هەرێمی كوردستان لە نێوان چەقۆی ململانێی ئەمریكا و چیندا دەجەنگن. چین كڕیاری سەرەكیی وزەیە و ئەمریكاش پارێزەری دارایی و ئەمنییە. پاراستنی «بێلایەنییەكی ئەرێنی» تاكە ڕێگەیە بۆ مانەوە لەم هاوكێشە ئاڵۆزەدا، تاوەكو نەوتەكەی بفرۆشێت و لەژێر چەتری سیستمی بانكیی جیهانییشدا بمێنێتەوە.

سەرەڕای داهاتی خەیاڵی، عێراق وەك «دەوڵەتێكی ڕەیعی» ماوەتەوە كە تێیدا سامان لەبری ئاوەدانی، بووەتە سووتەمەنیی گەندەڵی و ململانێی گرووپە دەستڕۆیشتووەكان. هەژموونی میلیشیاكان و هێرشەكانیان بۆ سەر ژێرخانی وزە (وەك كێڵگەی كۆرمۆر)، متمانەی وەبەرهێنەرانی جیهانی تێك داوە و عێراقی كردووەتە گۆڕەپانی شەڕی بەوەكالەت، كە ئەمەش ئاسایشی ئابووریی خستووەتە مەترسییەوە.

هاوكات، نەبوونی یاسای فیدڕاڵیی نەوت و گاز گەورەترین كەلێنی یاساییە كە ململانێی هەولێر و بەغدای قووڵتر كردووەتەوە. بۆ تێپەڕاندنی ئەم قەیرانە، عێراق پێویستی بە هەمەجۆركردنی داهات، پەسەندكردنی یاسایەكی دادپەروەرانە و كورتكردنەوەی دەستی چەكداران لە كەرتی وزە هەیە، تەنیا بەم هەنگاوانە نەوت لە «ئامرازێكی تاقمگەرییەوە» دەبێتە «پردێك بۆ ئاشتی و گەشەپێدان».

 

 

دڵگەش ئەحمەد ئابووریناس:

وزە وەك هێزێكی نەرم، هۆكارێكی گرنگە بۆ بەهێزكردنی پێگەی سیاسیی هەرێم لە جیهاندا

پرسی گۆڕانی كەشوهەوا چیتر تەنیا بابەتێكی ژینگەیی نییە، بەڵكو بووەتە چەقی بڕیارە سیاسی و ئابوورییەكان. لە كاتێكدا جیهان بەرەو وزەی نوێبووەوە هەنگاو دەنێت، هەرێمی كوردستانیش پێویستی بە نەخشەڕێگەیەكی ئابووریی هاوچەرخ و هەماهەنگیی ستراتیژی لەگەڵ بەغدا هەیە، تاوەكو لەم وەرچەرخانە جیهانییە دانەبڕێت.

وڵاتانی كەنداو مۆدێلێكی سەركەوتوویان پێشكەش كرد؛ ئەوان وزەی پاكیان وەك «هێزێكی نەرم» بۆ بەهێزكردنی پێگەی نێودەوڵەتی و ڕاكێشانی وەبەرهێنەران بەكار هێنا. هەرێمیش دەتوانێت بە وەبەرهێنان لە وزەی خۆر و هایدرۆجین، متمانەی كۆمپانیا جیهانییەكان بەدەست بهێنێت. بەڵام گەورەترین ئاستەنگ لەم ڕێگەیەدا، نەبوونی «یاسای فیدڕاڵیی نەوت و گاز»ـە. ئەم بۆشاییە یاساییە دڵەڕاوكێ لای وەبەرهێنەران دروست دەكات، بۆیە پەسەندكردنی یاسایەكی هاوچەرخ كلیلی سەركەوتنە.

گۆڕان بەرەو وزەی پاك تەنیا هەنگاوێكی تەكنیكی نییە، بەڵكو گۆڕینی فەلسەفەی حوكمڕانییە. پێویستە وزە لە سەرچاوەی ململانێوە بكرێتە ئامرازی ئاشتی، گەشەپێدان و پاراستنی مافی نەوەكانی داهاتوو. بەم دیدگە دووربینانەیەوە، هەرێمی كوردستان دەتوانێت ببێتە نموونەیەكی گەشاوەی ئابووری لە ناوچەكەدا.

 

 

ڕۆمان خەلیل:

نەبوونی یاسای فیدڕاڵیی نەوت و گاز پەیوەندییەكانی هەولێر و بەغدای تووشی ناسەقامگیری كردووە

نەبوونی یاسای فیدڕاڵیی نەوت و گاز لە عێراقدا، تەنیا كێشەیەكی ئیداری نییە، بەڵكو قەیرانێكی ستراتیژییە كە پەیوەندییەكانی نێوان هەولێر و بەغدای تووشی ناسەقامگیری كردووە. لە غیابی یاسایەكی ڕووندا، ململانێ سیاسییەكان جێگەی دەقە دەستوورییەكانیان گرتووەتەوە و ئەمەش بووەتە هۆی «شەڕی دەسەڵاتەكان» و بەفیڕۆچوونی سامانی نیشتمانی و لاوازبوونی پێگەی نێودەوڵەتیی وڵات.

كاریگەرییە هەرە مەترسیدارەكەی ئەم بۆشاییە، پاشەكشەی متمانەی كۆمپانیا نەوتییە جیهانییەكانە (IOCs). وەبەرهێنەران پێویستییان بە شەرعییەتی یاسایی و دڵنیایی هەیە بۆ پاراستنی گرێبەستەكانیان، بەڵام ناكۆكییەكانی نێوان ناوەند و هەرێم وای كردووە، عێراق نەك وەك دەوڵەت، بەڵكو وەك «كۆمەڵێك جەمسەری سیاسیی دژبەیەك» دەربكەوێت. ئەمەش وەبەرهێنانی بیانیی پەك خستووە و ناوبانگی بازاڕی عێراقی لەكەدار كردووە.

جێگەی داخە وڵاتێكی خاوەن یەدەگی مەزنی وەك عێراق، شكستی هێنابێت لە ڕێكخستنی یاسایی سامانی خۆیدا. هەموو ڕێككەوتنێكی ئێستا تەنیا چارەسەرێكی كاتییە و بە گۆڕانی هاوسەنگییە سیاسییەكان تێك دەچێتەوە. تەنیا دەركردنی یاسایەكی تۆكمە و دادپەروەرانە دەتوانێت نەوت لە «مایەی ململانێ»وە بگۆڕێت بۆ بزوێنەری ئاوەدانی و خۆشگوزەرانی بۆ هەموو هاووڵاتییان و نەوەكانی داهاتوو.

 

 

 

نەوزاد مەجید هەمەوەند:

گازی سرووشتی كوردستان دەرفەتێكی زێڕینە تا هەرێم ببێتە دابینكەرێكی ستراتیژی بۆ ئەورووپا

لە جیهانی ئەمڕۆدا، وزە بزوێنەری سەرەكیی سیاسەت و ئاسایشە. بۆ عێراق و هەرێمی كوردستان، كە ٩٥٪ی داهاتیان پشت بە نەوت دەبەستێت، وابەستەیی ٩٨٪ی هەناردەی عێراق بە گەرووی هورمز «هەڕەشەیەكی بوونی» و مەترسیدارە. هەر بۆیە، دۆزینەوەی ڕێڕەوی جێگرەوە لە ڕێگەی توركیا و سووریاوە، زەروورەتێكی ئاسایشی نیشتمانییە، نەك تەنیا بژاردەیەكی ئابووری.

ململانێی یاسایی و سیاسیی نێوان هەولێر و بەغدا، شانبەشانی نەبوونی یاسای فیدڕاڵیی نەوت و گاز، متمانەی كۆمپانیا جیهانییەكانی لاواز كردووە. سزادانی ئابووریی هەرێم و بەكارهێنانی دۆسیەی نەوت وەك ئامرازی فشار، پێگەی عێراقی وەك دەوڵەتێكی جێگیر لە بازاڕی جیهانیدا لەكەدار كردووە.

لە كاتێكدا جیهان بەرەو وزەی پاك دەچێت، «گازی سرووشتی» وەك پردی پەڕینەوە گرنگییەكی مێژوویی پەیدا كردووە. هەرێمی كوردستان لەم بوارەدا پێشەنگە؛ ئەگەر كێشەكان لەگەڵ بەغدا چارەسەر بكرێن و ژێرخانی گواستنەوە پەرەی پێ بدرێت، هەرێم دەتوانێت ببێتە دابینكەرێكی ستراتیژی بۆ بازاڕەكانی ئەورووپا. كۆتاییهێنان بەم قەیرانە تەنیا بە هەمەجۆركردنی ڕێگەكانی هەناردە، پەسەندكردنی یاسایەكی تۆكمە و وەبەرهێنانی چڕ لە كەرتی گازدا دەكرێت، تاوەكو وزە لە «مایەی ململانێ»وە ببێتە «بزوێنەری ئاوەدانی» بۆ نەوەكانی داهاتوو.

ڕاپۆرتی مەیدانیی بازنەی گفتوگۆ  . . .  بایەخی وزە لە داڕشتنەوەی ستراتیژیەتی هاوكێشە سیاسییەكان لە ناوچەكەدا
Top