کوردستان لە نێوان قەیران و دەرفەت: داهاتووی ستراتیژی ناوچهكه
کوژرانی خامهنئی، ئەمە تەنها کوژرانی تاکە کەسێک نییە، بەڵکو دەکرێت شکستی سەرەکی بۆ بنەمای سیستمی کۆماری ئیسلامی ئێران بێت.
لە ڕوانگەی ئهكادیمی و ستراتیژی، ئەم رووداوە دەکرێت ببێتە خاڵی وەرچەرخانی مێژوویی کە کاریگەرییەکانی لە شەش ئاستی بنەڕەتی دەبینرێت:
یەکەم: ئاستی بنەمای دەسەڵات — قەیرانی مشروعیەت و پڕکردنەوەی بۆشایی دەسەڵات
لە سیستمی سیاسی ئێران، ڕێبەری باڵا تەنها سەرۆکی سیاسی نییە، بەڵکو:
سەرکردەی هێزە چەکدارەکانە
بڕیاردەری کۆتایی لە سیاسەتی دەرەوەیە
سەرچاوەی مشروعیەتی ئایدیۆلۆژیکی سیستەمە
کوژرانی دەکرێت ببێتە:
قەیرانی مشروعیەت (Legitimacy Crisis)
واتە:
سیستەم دەسەڵاتی ئایدیۆلۆژیکی خۆی دەدۆزێتەوە.
پەیوەندی نێوان دەسەڵات و گەل لاواز دەبێت.
ئەمە زۆر گرنگە، چونکە سیستمی ئێران زیاتر لەسەر “کەس” بنیات نراوە نەک “دامەزراوە”.
دووەم: ئاستی دامەزراوەیی — کێ دەسەڵات دەگرێتە دەست؟
لە کاتی بۆشایی دەسەڵات، سێ هێزی سەرەکی هەیە:
1. سوپای پاسداران (IRGC)
سوپای پاسداران:
هێزی سەرەکی سهربازییە
هێزی ئابووری گەورەیە
هێزی سیاسی کاریگەری هەیە
ئەگەری زۆر هەیە کە سوپا دەسەڵات بگرێته دەست.
2. دامەزراوە ئایینیەکان
لهوانەیە هەوڵ بدەن سیستەم بپارێزن.
3. ناڕەزایەتی ناوخۆ
گرووپەکانی ناڕەزایەتی دەتوانن هەوڵی گۆڕان بدەن.
سێیەم: ئاستی ستراتیژی ناوچەیی — گۆڕانی هاوسەنگی هێز
کوژرانی ڕێبەری ئێران دوو ئەگەری ستراتیژی هەیە:
ئەگەری یەکەم: توندبوونی سیاسەت
ئێران دەکرێت:
هێرش بۆ ئیسرائیل زیاد بکات
هێرش بۆ بنکەکانی ئهمریكا لە ناوچەكه زیاد بکات
ئەمە دەکرێت شهڕ فراوان بکات.
ئەگەری دووەم: لاوازبوونی ناوخۆیی
ئەگەر قەیرانی ناوخۆیی زیاد بێت، ئێران دەکرێت:
سیاسەتی دەرەوە کەم بکات.
سەرنج بدات بە قەیرانی ناوخۆ.
چوارەم: ئاستی ستراتیژی جیهانی — دەستپێکردنی قۆناغی نوێ
ئەم رووداوە دەکرێت ببێتە:
گۆڕانی سیستمی جیهانی
وڵاتانی وەک:
( ڕوسیا , چین ) دەکرێت هەوڵ بدەن:
نفووزی خۆیان زیاد بکەن.
دژایەتی نفووزی ئەمریکا بکەن.
ئەمە مانای گۆڕانی هاوسەنگی جیهانییە.
پێنجەم: ئاستی ئابووری — قەیرانی وزە و ئابووری جیهانی
ئێران یەکێکە لە گرنگترین وڵاتانی نهوت.
قەیرانی سیاسی دەکرێت ببێتە هۆی:
زیادبوونی نرخی نهوت
قەیرانی ئابووری جیهانی
لاوازبوونی بازرگانی ناوچەیی
شەشەم: کاریگەری تایبەتی لەسەر عێراق و کوردستان.
عێراق و هەرێمی کوردستان دەبن بە ناوچەی ستراتیژی بههۆی ئهم خاڵانه:
شوێنی نێوان ئێران و هێزەکانی ئەمریکا.
شوێنی پەیوەندی ستراتیژی.
لهم نێوهندهدا ههولێر دهتوانێت ببێتە ناوەندی دیپلۆماسی.
ببێتە ناوەندی ستراتیژی.
بە تایبەتی کاتێک هێزە جیهانیەکان بۆ شوێنی ئارام دەگەڕێن.
حەوتەم: سێ سناریۆی قوڵ بۆ داهاتوو
سناریۆی یەکەم: دەسەڵاتگرتنی سوپای پاسداران
ئەمە دەکرێت ببێتە:
( سیستمی سهربازی , توندبوونی سیاسەت)
سناریۆی دووەم: قەیرانی ناوخۆیی و لاوازبوونی سیستەم
ئەمە دەکرێت ببێتە: ( ناڕەزایەتی ناوخۆ, گۆڕانی سیاسی )
سناریۆی سێیەم: پاراستنی سیستەم
دامەزراوەکان دەکرێت:( ڕێبەرێکی نوێ هەڵبژێرن , سیستەم بپارێزن )
کۆتایی: خاڵی وەرچەرخانی مێژوویی و بنەمای سیستمی نوێ.
کوژرانی ڕێبەری ئێران: دەستپێکردنی قۆناغی نوێ لە ناوچەكه, گۆڕانی هاوسەنگی هێز, زیادبوونی مهترسی شهڕ, گۆڕانی سیستمی ناوچەیی و جیهانی.
ئەمە دەکرێت ببێتە یەکێک لە گرنگترین خاڵەکانی وەرچەرخانی سیستمی جیهانی لە سەدەی 21.

ئـــهحــمــهد گـــلــی