دیپلۆماسییەتی کارا و پاراستنی سەروەریی کورد لە ڕۆژئاوا

دیپلۆماسییەتی کارا و پاراستنی سەروەریی کورد لە ڕۆژئاوا

 

لە مێژووی هاوچەرخی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورددا، هەڵوێستە ستراتیژییەکانی سەرۆک مەسعود بارزانی وەک پارێزەری قەوارە نەتەوەییەکان دەردەکەون. لە کاتێکدا دۆخی ڕۆژئاوای کوردستان بەرەو ئاڵۆزییەکی مەترسیدار دەڕۆیشت و مەرجی ڕادەستکردنی چەک بەسەر کورددا دەسەپێنرا، جوڵە دیپلۆماسییەکانی بارزانی هاوسەنگیی هێزی گۆڕی. ئەم سەرکردەیە توانی لایەنە نێودەوڵەتییەکان بهێنێتە سەر خەت و دۆخی ڕۆژئاوا لە پاشەکشێوە بۆ دۆخێکی پڕ دەستکەوت بگۆڕێت.

سەرۆک بارزانی بە فشارە سیاسییەکانی، ئەحمەد شەرعی ناچار کرد مل بۆ ڕێککەوتنێک بدات کە تێیدا ئیدارەی جەزیرە و کۆبانێ لەلایەن دامەزراوە خۆسەرەکان و ئاسایشەوە بەڕێوەببرێن. ئەمەش نەک تەنها کۆتایی بە خۆسەپێنیی سوپای سوریا هێنا، بەڵکو هێزەکانی ناچار کرد تا ناوچەی شەددادی و دێرزوور پاشەکشێ بکەن.

ئەم ڕۆڵە نەتەوەییە، درێژکراوەی ئەو مێژووەیە کە لە ساڵی ٢٠١٤ بە ناردنی پێشمەرگە بۆ کۆبانێ دەستی پێکرد. بارزانی بە ڕوونی بە جیهانی وت کە زوڵم لە کورد قبوڵکراو نییە. ئەم جۆرە لە سەرکردایەتیکردن دەیسەلمێنێت کە پاراستنی ناسنامەی نەتەوەیی پێویستی بە تێگەیشتنێکی قووڵ لە هاوکێشە جیهانییەکان و ئیرادەیەکی پۆڵایین هەیە بۆ گۆڕینی هەرەشەکان بۆ دەرفەتی سیاسی.

Dîplomasiya bi bandor û parastina hebûna Kurd li Rojava
Di dîroka hemdem a tevgera rizgariya Kurd de, helwestên stratejîk ên Serok Mesûd Barzaniyê wekî parêzvanê nasname û saziyên neteweyî têne zanîn. Di demekê de ku rewşa li Rojavayê Kurdistanê xirabtir dibû û şert û merc li ser Kurdan dihatin ferzkirin ku çekan radest bikin, gavên dîplomatîk ên Barzaniyê hevsengiya hêzê guherand. Ev rêberî karîbû civaka navneteweyî bîne cem hev û rewşa li Rojava ji paşveçûnê biguhezîne qonaxek tijî destkeftiyan.

Di bin zexta wî ya siyasî de, Serok Barzaniyê Ehmed Şerhî neçar kir ku bi peymanek razî bibe ku tê de rêveberiya Cezîre û Kobaniyê dê ji hêla saziyên xweser û ewlehiyê ve were rêvebirin. Ev ne tenê dawî li xweferzkirina artêşa Sûriyeyê anî, lê di heman demê de hêzên wê neçar kir ku vekişin Şedadiyê û Dêrzûrê.

Ev rola neteweyî berdewamiya dîroka ku di sala 2014an de bi şandina hêzên Pêşmerge bo Kobaniyê dest pê kir e. Barzaniyê bi eşkere nîşanî cîhanê da ku zordariya li ser Kurdan nayê qebûlkirin. Rêbertiyek wisa îspat dike ku parastina nasnameya neteweyî têgihîştinek kor a hevkêşeyên gerdûnî û îradeyek çînî hewce dike ku gefan veguherîne derfetên siyasî.

Top