لە ڕێككەوتننامەی ستراتیژییەوە بۆ ستراتیژیەتی ڕێككەوتننامە
عهبدولرهحمان سدیق
بۆ چارەسەركردنی هەندێك لەو بارودۆخە ناتەندروستەی كە ساڵانێكە لە ناوەندە سیاسییەكەی هەرێمدا بوونی هەیە و، زۆر جاریش حزبەكانی هەرێمی كوردستان دەخاتە نێو لێدوان و نووسین و پرسیار و وەڵامدانەوەی یەكدی لە كەناڵە جیاجیاكانی ڕاگەیاندنەوە، كە هەندێك جار وەك شەڕێكی بچووكی لابەلا، بەڵام كاریگەر خۆی وێنا دەكات، كە زۆر لە وزە و تواناكانیان لە شەڕی میدیایی نێوانیاندا بەفیڕۆ دەدات، كە دەبوایە لە خەباتی دەرەوەیان لەگەڵ بەغدا و دەر و دراوسێدا ئەو توانایەیان بە خەرج بدایە، لەبری ئەوەی لە یەك كاتدا دوو ململانێ بەڕێوە ببەن.
حزبەكانی هەرێمی كوردستان ئەمڕۆ لە گشت ڕۆژێك زیاتر پێویستییان بە پاراستنی وزە و توانای كادیر و ئەندام و لایەنگرانیان هەیە، بۆ بردنەوەی جامی پاڵەوانێتییەكی گەورە لە ناوچەكەدا، كە بنیادنان و زەمینەسازییە بۆ ئایندەی هەرێمی كوردستان، نەك ململانێ بۆ بەدەستهێنانی نازناوێكی بچووك لە كلاسیكۆی سیاسیی نێوانیان.
ئەمڕۆ گشت حزبەكانی هەرێمی كوردستان لەم جوگرافیایەدا ئەركی بەڕێوەبەرایەتی و سەركردایەتیكردنی ئەم ئەزموونەیان كەوتووەتە ئەستۆ و ناكرێت چاوپۆشی بكەن لە وردە شەڕ و كەمتەرخەمیی هەندێك لە ئەندام و لایەنگرانیان.
ئێستا ڕاستە ئێمە وەك لایەنە كوردستانییەكان پێویستە بێدەنگ نەبین لە ئاست گرفت و كەموكووڕییەكانی نێوماڵی خۆماندا، بەڵام ئەوەی زۆر پێویستترە ئەوەیە كە نابێت بە بەرچاوی نەیار و دوژمنانەوە ململانێی سیاسی بكەین، بەڵكو پێویستە گشت گرفت و شەڕ و ناكۆكی و كەموكووڕییەكانی خۆمان بخەینە سەر مێزی گفتوگۆ لە نێوماڵی خۆماندا و دواتریش دەرئەنجام و چارەسەرەكان ڕابگەیەنین.
ئەگەر دەگوترێت ڕێككەوتننامەكانی جاران كاڵ بوونەتەوە، یان نەماون، خۆ دەكرێت تۆخ بكرێنەوە، یان دروست بكرێنەوە لە ڕێگەی پێداچوونەوە و بەخۆداچوونەوە، كارێكی لەم جۆرەش لاوازیی نییە بۆ هیچ لایەنێك، چونكە جیاوازیی زۆرە لە نێوان بەخۆداچوونەوە و پاشەكشەدا، لانی كەم ئەوە ڕاستە كە بەخۆداچوونەوە پاشەكشە نییە.
لەم پێشەكییەوە دیارە كە پەیوەندی، یان ڕێككەوتننامەكانی نێوان گشت حزبەكانی هەرێمی كوردستان پێویستی بە پێداچوونەوە هەیە، بە ئاراستەی نوێكردنەوە و بەهێزكردنیان لەسەر بنەما زانستییەكانی ستراتیژیەتی ڕێككەوتن.
لەم پڕۆسەی پێداچوونەوەیەشدا گرنگە وەڵامێكی ڕوونمان هەبێت بۆ ئەم پرسیارە ساكارانە:
یەكەم: پێناسەی ڕێككەوتننامەی ستراتیژی چییە؟
دووەم: بۆچی ڕێككەوتننامەی ستراتیژی پێویستە؟
سێیەم: ڕێككەوتننامەی ستراتیژی لەسەر چ ئاستێك بێت؟
چوارەم: ئاستەنگە نێوخۆیی و هەرێمایەتییەكانی بەردەم ڕێككەوتننامەی ستراتیژی چین؟
پێنجەم: چۆن و هەتا كەی دەویسترێت ڕێككەوتننامەی ستراتیژی بەردەوام بێت؟
دیارە وەڵامی ساكاری ئەم پرسیارانە ئەوەیە كە ڕێككەوتننامەی ستراتیژی دەبێت ئامانجەكانی دیار و ڕۆشن بن، هەموو لایەنەكانی نێو ڕێككەوتننامەكە هەست بكەن كە براوەن تێیدا، چونكە هەموو ڕێككەوتننامەیەك ئەو ساتە ڕوو لە لاوازبوون دەكات، كە لایەنێك، یان زیاتری نێو ڕێككەوتننامەكە هەست بكات یەكێك لەو، یان لەوان، زیاتر دەبەنەوە و ئەوانی دیكەش زیانیان پێدەكەوێت.
جا بۆ دەربازبوون لەو حاڵەتەی كە هەر كاتێك هەر لایەنێك هەستی كرد، ئامانجەكانی لەو كاتەدا دێنە دی كە لەگەڵ لایەنێك، یان زیاتردا ڕێكبكەوێت و ئەو كات هاوپەیمانیی سیاسی بكات، هەر كاتێكیش زیان بەر ئامانجەكانی بكەوێت، بیر لە هەمواركردن، یان هەڵوەشاندنەوەی ئەو هاوپەیمانییە بكاتەوە، گرنگە بەشداربووانی نێو هەر ڕێككەوتنێكی ستراتیژی ئاگایان لەم خاڵە سەرەكییانەی لای خوارەوە بێت:
یەكەم: نەهێڵن پێشبڕكێ سیاسییە ئاساییەكەی نێوانیان بگۆڕدرێت بۆ ململانێی توند، چونكە ململانێ وەك حاڵەتێكی توندتر لە پێشبڕكێ، زۆرجار سەر دەكێشێت بۆ پەنابردنە بەر كاردانەوەی ناڕۆشن و نەخوازراو.
دووەم: لە مەسەلە هەستیارەكاندا پێكەوە وەك یەك تیم كار بكەن، كەسیان بێ ئاگاداریی ئەوی دیكەیان هەنگاو نەنێت، چونكە تیمەكانی سەركەوتن بە چیاكانیشدا زۆرجار خۆیان پێكەوە دەبەستنەوە و پێكەوە هەنگاو دەنێن، یان هەموویان سەردەكەون، یان بە كەوتنی هەر یەكێكیان هەموویان دەكەون.
سێیەم: پێكەوە میكانیزم و ڕێوشوێنە سیاسی و سەرمایە ئابووری و دەرامەتە مرۆییەكانیان بخەنە خزمەت ئامانجەكانی ڕێككەوتنی ستراتیژییەوە، ئەگەرنا بێ سەرمایەی یەكسان ناكرێت قازانجی یەكسان هەبێت، مەگەر بە ڕەزامەندیی نێوان خۆیان و لەبەر زۆر بەرژەوەندیی باڵاتر چاوپۆشی لەم خاڵە بكرێت.
چوارەم: دابەشكردنی ڕۆڵ و ئەركەكان و میكانیزمە جیاوازەكان لە خزمەتی جێبەجێكردنی یەك ئامانجدا بێت.
پێنجەم: ڕازیبوون بە كەسێك، یان كەسانێك، یان دەستەیەكی داوەری و ناوبژیوانی بۆ یەكلاكردنەوەی تێگەیشتنی جیاواز، یان لێكدانەوەی جیاوازیی هەر بڕگەیەك، یان هەر كارێكی كێشە لەسەر لەنێوان لایەنەكانی ڕێككەوتننامەكەدا.
شەشەم: ئاگاداربوونی بەردەوام و هەستیارانە لە مەسەلەی متمانە، چونكە كاڵبوونەوەی متمانە سەرەتای لاوازبوونی هەر كارێكی دەستەجەمعی و هاوپەیمانییەكی سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتییە.
حەوتەم: ستراتیژیەتی ڕێككەوتن فێرمان دەكات كە ڕێككەوتننامەی ستراتیژی پێویستە ڕەزامەندی و متمانە و بڕوای زۆرینەی ئاست و ئەندامانی لایەنەكانی نێو ڕێككەوتننامەكەی بەدەست هێنابێت، چونكە ئەوە ئاستەكانی ناوەڕاست و خوارەوەن كە جێبەجێكردنی ڕێنمایی و قسەكانی سەرەوەی خۆیانیان دەكەوێتە ئەستۆ.
جا با لەپێناوی بەرژەوەندیی باڵای گەل و نیشتمانمان لە ڕێككەوتننامەی ستراتیژییەوە بۆ ستراتیژیەتی ڕێككەوتننامە هەنگاو بنێین، بۆ ئەوەی قۆناغی كێشە كۆنەكانی ڕابردوومان تێپەڕێنین و نەوەی تازە و گەل و جەماوەریشمان دڵشاد بكەین.
