دەنگۆی کشانەوەی هیزەکانی ئەمریکا بۆتە سەر دێری هەندێ کەناڵی هەواڵ و رۆژنامە، دەشێ بپرسین ئایا عێراق دوای کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا دەتوانێت ئارامی و هێوری بەخۆوە ببینێ؟، هەڵبەتە کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا داواکاری هەموو عێراقییەکانە، بەڵام کەی؟ بێگومان دەبێ لە کات و ساتێک بێت کە حکومەتی عێراقی سوپایەکی بەهێزی لە پێکهاتەکانی هەبێت، سوپایەک کە ئینتمای بۆ گەڵ و وڵات بێ، و بەهێز بێت بۆ ئەوەی ئامادە بێت بۆ هەموو ئەگەرەکان، بەڵام بەم حاڵەی ئیستای عێراق مەحاڵە حکومەت بتوانێت دەسەڵاتی بسەپێنێت بەسەر ئەو هەموو میللیشیانەی بوونیان هەیە و کە ئەجندای دەرەکی پەیرەو دەکەن، و تەنانەت هەر یەک لەو میللیشیانە خۆی بۆ خۆی حکومەتێکە، ئەمە لە لایەک لە لایەکی دیکەوە تاوەکو ئیستا داعش کۆتایی پێ نەهاتووە لە هەندێ شوێن بوونیان بەهێز و ئەگەر لە هەندێ ناوچە بوونی هێزی پێشمەرگەی کوردستان نەبێت زۆر شوێن کۆنترۆڵ دەکەن، بەهەمان شێوە بوونی هێزەکانی ئەمریکاش بەربەستێکی دیکەیە بۆ بڵاو نەبوونەوە و هێرشی داعش، بەداخەوە تاوەکو ئیستا عێراق نەی توانیوە هێزێکی سەربازی نیشتمانی پێک بهێنێت بۆ بەرگریکردن، بەڵکو تاوەکو ئەم ساتانە بۆ پرۆسەی بە عارەبکردنی ناوچە کورد نشینەکانی کەرکوک بەکار دێن.

کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لەم کات و ساتە ئەگەری گرژی زۆری لێدەکەوێتە لە نێوان میللیشیەکان و کوردستان بەتایبەتی بێ یەک و دوو دەبێتە ئامانجی میللیشییەکان و بەردەوامی درۆکانیان و دژایەتی ئەزموونی دیموکراسی و زیاتر  ئاڵۆزی پەیوەندییەکانی لەگەڵ بەغدا، ئەگەری هەیە کورد زەرەر مەند بێت لەو پرۆسەیە، ئەگەری هەیە پاڵپشتی سەربازیی ئەمریکا بۆ هێزی پێشمەرگەی کوردستان کۆتایی پێ بێت، جا چ لەڕێگەی مەشق و ڕاهێنانەوە بێت یان چاکسازی، هەروەها هەروەک ئاماژەمان پێکرد پەرەسەندنی کاریگەریی ئەو  لایانە چەکدارانەی کە پاڵپشتی دەرکیان هەیە دوای کشانەوەکاردانەوەی نەرێنی بۆ هەرێمی کوردستان زۆر تر دەبێت. هەروەها کێشە هەڵپەسراوەکانی  نێوان بەغدا و هەولێر، هەر لە گرفتی مووچە و بودجە و پێشمەرگە و داهات و هەناردە کردنی نەوت و برگەی ١٤٠ ی دەستوور ، ئەگەری هەیە بەغدا زیاتر توند تر بێت و دژایەتی زیاتر بکات.

سوننەکانیش لەو ئاڵۆزییە بێ بەش نابن، تەنانەت شیعەکانیش بێ بەش نابن لە گرفت و ناکۆکی بەو پێیەی هەریەکەو سەر بەلایەنێکن، جگە لەوەش ناکۆکی زیاتر لە هەزار ساڵەی نێوان شیعەو سوننە قولتر دەبێتەوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەش هاوران بۆ دژایەتی کورد.

سەرۆک وەزیران محەمەد شیاع سودانی لە نێوان دوو جەمسەرە وەک دەڵێن لە نێوان دوو بەرد داشە، ئەو لەگەڵ ئەوەیە لەسەردەمی ئەو ئەمریکییەکان لە عێراق بکشێنەوە و بەسەرکەوتنی هەژمار دەکات و دەنگی هاووڵاتیان لە پرۆسەی هەڵبژاردن بەدەست دێنێت ئەوە بە مەزندەی خۆی، لە لایەکی دیکەوە کشانەوە ئەمریکیان هەمدیس ئەگەری ئاژاوەو ئاڵۆزی لێدەکەوێتەوە، و داعش زیاتر دەردەکەوێت و کۆنترۆڵی هەندێ ناوچە دەکات، ئەمەش دەبێتە شکەست بۆی و دەنگی پێویست بەدەست ناهێنیت سەرەڕای داژایەتکردنی لە لایەن هاوپەیمانی شیعە کە ئەوان هێنایە سەر دەسەڵات.

ئەوەی کە زیاتر ئارەزوومەندە کەوا ئەمریکا بکشێتەوە میللیشیەکانی شیعەن، بۆ ئەوەی بتوانن ئەو فەرمانەی لە لایەنە دەرکیەکان پێیان دەکات بە ئاسانی جێ بەجێ بکەن، نەک هەر ئەوە بەڵکو ئەو قین و رقەی لە دڵیانە بەرامبەر کوردستان کە لە هەستی شۆفێنی سەرچاوە وەردەکرێت، هێرش بکەنە سەر کوردستان بە درۆن و بەتایبەتی گێڵکە نەوتییەکان.

چوارچێوەی هەماهەنگی و هێزە چەکدارەکانیان  کشانەوەی ئەمریکا بۆ ئەوان دەستکەوتێکی مەزنە بۆ ئەوان لە ڕووی سیاسییەوە ئەم کشانەوەیە بەسەر کەوتن بۆ خۆیان هەژمار دەکەن، و سوودمەند دەبن بە مەزندەی خۆیان لە کشانەوەی ئەمریکا بۆ کۆکردنەوەی دەنگەکانی بنکەکانی هەڵبژاردن و راکێشانی لایەنگرانی و دەنگدەری نوێ.

سەبارەت چەکدارەکان، کشانەوەی ئەمریکا بۆ ئەوان سەرکەوتنێکی گەورەو گرنگ دەبێت، ئەمەش دەگەرێتەوە بۆ بیرکردنەوەیان کەوا ڕێگەیان بۆ واڵا دەبێت  بۆ زیاد کردنی دەسەڵاتیان لە عێراق، هەروەها کشانەوەی ئەمریکا ڕێگە بە فراوانبوونی ئۆپەراسیۆنەکانی کوتلە چەکدارەکانی دڵسۆز بۆ ئێران دەدات، بەتایبەتی لە بواری گواستنەوەی چەک و مووشەک لە ڕێگەی عێراقەوە، بەبێ چاودێری ئەمریکا.

بەڵام مەترسی سەرەکی جگە لەوانەی سەرەوە باسمان کرد، پێگەی داعش بەهێز دەکات، و هێزە ئەمنیەکانی عێراق ئەو توانایەیان نییە کە بتوانن بەرەنگاری ئەو هێزەی داعش ببنەوە.