لە شاری نەجەف، ئەو گۆڕستانە نموونەییەی كە لە باكووری رۆژئاوای شارەكە دروستدەكرێت، مشتومڕێكی زۆری بەدوای خۆیدا هێناوە. دەگوترێت پرۆژەكە گەندەڵی و بەهەدەردانێكی زۆری داهاتی گشتیی تێدایە.

عەبد شەریف شبلی، پارێزەر دەڵێت "ئەوەی پێی دەڵێن پرۆژەی گۆڕستانی نموونەیی، گەندەڵییەكی زۆر و بەفیڕۆدانی داهاتی دەوڵەتی تێدایە، هەروەها مەرجە یاساییەكانی بەجێنەهێناوە، گرێبەستی لەگەڵ بەشی زەویوزاری دەوڵەت نییە، تۆماری وەرگرتن و رادەستكردنی زەوییەكەی نییە، ئێمە كۆمەڵێك پارێزەرین، گەندەڵیمان لەو پرۆژەیەدا بینیوە و هاتووینەتە دەنگ، لەگەڵ سەرۆكی ئەنجوومەنی باڵای دادوەری كۆبووینەوە و سكاڵامان تۆماركرد، جەختمان لەوە كردووەتەوە كە دەبێت ئەو پرۆژەیە رێڕەوی یاسایی وەربگرێت، چەندین سكاڵامان بەرزكردووەتەوە نەك تەنیا لەسەر گۆڕستانی نموونەیی، بەڵكو لەسەر زۆربەی گەندەڵییەکان كە لە نەجەف كراون و ماڵی گشتیی تێدا بەفیڕۆدراوە، ئامانجمان ئەوەیە ئەو گەندەڵییانە بۆ رای گشتی ئاشكرابكەین و بڵێین پارێزگار و سەرۆكی دەستەی وەبەرهێنانی نەجەف هۆكاری ئەو وێرانییەی پارێزگاكەن".

بەپێی یاسای عێراق، یاسای شارەوانییەكان ژمارە 164 بۆ ساڵی 1965 و یاسای گۆڕستان ژمارە 13 بۆ ساڵی 1935، گۆڕستان لەڕێگەی شارەوانی و پارێزگاوە دیاریدەكرێت و بە هاووڵاتییان دەدرێت.

مەرجەعیەتی ئایینی شیعە تەرخانكردنی زەوی بۆ گۆڕستان و بۆ كڕین و فرۆشتنی گۆڕ بە نادروست دادەنێت، هۆكارەكەشی بۆ كەمدەرامەتی گەڕاندووەتەوە، كە خەڵک توانای كڕینی گۆڕیان نییە.

حەیدەر كینانی، لێكۆڵەری شوێنەوار ئاماژە بەوە دەکات "پرۆژەی گۆڕستانی نموونەیی یەكەم پرۆژەی گەندەڵی نییە لە پارێزگای نەجەف، بەڵكو ئەو پرۆژەیە زۆرترین مشتومڕی شەقامی نەجەفی بەدوای خۆیدا هێناوە، مەرجەعیەتیش لە یەكێك لە پەرتووكەكانیدا ئاماژەی بەوە كردووە كە تەرخانكردنی زەوی بۆ گۆڕستان دروست نییە، لەبەر ئەوانەی كەمدەرامەتن، ئەمەش پێچەوانەی شەرعە، لەڕووی یاساییشەوە وەبەرهێنانكردن لە گۆڕستانەكان هیچ داهاتێكی بۆ دەوڵەت تێدانییە، یاسای وەبەرهێنانیش وەبەرهێنانی لە گۆڕستانەكان رەتكردووەتەوە، دەستەی وەبەرهێنانی نەجەفیش رەتیكردەوە مۆڵەتی وەبەرهێنانی دابێت، بەڵام بەداخەوە لە دەستەی گشتیی نیشتمانی مۆڵەتی وەبەرهێنان وەرگیراوە، هەمووانیش دەزانن ئەو گۆڕستانە هی تاکە كەسێك نییە، بەڵكو هی چەند كەسێكی دەستڕۆیشتووە".

بەهۆی ناجێگیریی دۆخی ئەمنیی عێراق و بڵاوبوونەوەی كۆرۆنا، مردن لە عێراق لە ئاستێکی بەرزدایە، گۆڕستانی وادی سەلام كە گەورەترین گۆڕستانە لە عێراق و مێژوویەکی دێرینی هەیە، بووەتە ئارامگەی زۆربەی خەڵکی ناوچەکە و شیعەکانی دەوروبەریش. ئەو گۆڕستانە دوورەدەستە لە بیابانی نەجەف فراوانبوونەکەی بەجۆرێک بەربڵاوبووە، کە هێندەی شارۆچکەیەکی لێهاتووە. بۆیە بیر لەوە دەکرێتەوە کە نەجەف، ببێتە خاوەن گۆڕستانێکی دیکە.
rudaw -