پرۆسەی ریفراندۆم دەبێتە بەشێك لە پرۆسەی ئاشتیی ناوخۆیی بۆ ئەوەی هەموو حزبەكان بەشداری تێدا بكەن
لە كۆڕەكەدا هێمن هەورامی دەڵێ: موسڵ كلیلی تێكشكاندن و لە ناوبردنی دەوڵەتی ئیسلامییە. لە كاتێكدا روممادی و رەققە گرنگن، بەڵام موسڵ گەورەترین شار و پایتەختی خەلافەتەكەیە، هەروەها بۆتە پەناگەیەكی سەلامەت و سەرچاوەی داهات بۆ ئەم خەلافەتە. پێشمەرگە لە سێ قۆڵەوە گەمارۆی شاری موسڵی داوە و تەنیا پێویستی بەوەیە هەفتەیەك پێشتر ئاگادار بكرێتەوە بۆ ئەوەی دەست بە ئۆپەراسیۆنەكانی بكات. هەرێمی كوردستان پێوەندی رۆژانەی لەگەڵ هاوبەشە عێراقییەكان و هێزە هاوپەیمانەكاندا هەیە و، رێككەوتنێك هەیە لەبارەی ئەوەی مەخموور بكرێتە خاڵی هێرشبردن بۆ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنەكانی موسڵ، كە چەند بەتالیۆنێكی عێراقیش لە خۆدەگرێت. گرنگی مەخموور لەوەدایە كە نزیكە لە گەیارەوە. هەفتەی رابردوو پێشمەرگە بە پاڵپشتی هێزە عەرەبییەكانی ناوچەكە توانییان دوو شوێنی ستراتیژی ئازاد بكەن، كودو و كەرمردی. ئەمەش بۆ ئۆپەراسیۆنی داهاتووی موسڵ رێگەخۆش دەكات.
لە درێژەی قسەكانیدا لەناو كۆڕەكە هەورامی دەڵێ: بوونی داعش لە موسڵدا هەڕەشەیە بۆ ئاسایشی نەتەوەیی ئێمە و هەڕەشەیە بۆ سەرتاسەری كوردستان. لە هەمان كاتدا، قەیرانی ئابووری لە كوردستانی عێراقدا هەڕەشەیە بۆ سەر تێكڕای هەوڵەكانی بەرەنگاربوونەوەی داعش. ئێمە دووچاری تەحەددی زۆر كێشەئامێز بووینەتەوە، پێشمەرگە لە مانگی ئەیلوولەوە مووچەی وەرنەگرتووە، مەسەلەكەش هەر تەنیا مووچە نییە، بەڵكو پێویستە دارایی پێویست بۆ پێویستییەكانی دیكەش دەستەبەر بكرێت، وەك تێچووی گواستنەوە و پاڵپشتی لۆجیستیكی و خواردن و دەرمان. ئۆپەراسیۆنی رزگاركردنی شنگال، لە لایەن دەوڵەمەندێكی شاری دهۆكەوە داراییەكەی دابین كرا، نەك لە لایەن حكومەتەوە. لەبەر ئەوە حكومەت بۆ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنەكە دارایی پێویستی نەبوو.
رزگاركردنەوەی موسڵ پێویستی بە هێزی زەمینی هەیە، پێشمەرگەش باوەڕپێكراوترین هێزە لە ناوچەكەدا. لەگەڵ ئەوەشدا، رەوشی ئابووری لە هەرێمی كوردستان دەبێتە هۆی ئەوەی پێشمەرگە بەو چەشنە كارا نەبن لە ئۆپەراسیۆنی موسڵدا كە لێیان چاوەڕوان دەكرێت.
شايانى باسه لە كۆڕەكەدا هەورامی هەروەها دەڵێ: نوێنەرانی كورد لە واشنتۆن بۆ هەماهەنگی كردن بە مەبەستی دابینكردنی هاوكارییەكی دارایی بەپەلە بۆ درێژەپێدان بە شەڕ لە دژی داعش و دەستەبەركردنی پێداویستییە مرۆییەكانی ئەو ئاوارانەی بە هۆی شەڕی داعشەوە روومان تێدەكەن. لەگەڵ هەموو ئەو هەڵانەی لە بواری حوكمڕانیدا كردوومانن و سەرباری ئەوەی دامەزراوەی لاوازمان هەبووە- كە ئێمە لە پرۆسەی فێربوونداین-، بەڵام ئێمە دووچاری سێ شۆكی گەورە بووینەتەوە كە دۆخە ئابوورییەكەیان لە كوردستاندا تێكداوە:
لە كۆتایی قسەكانیدا لە ناو كۆڕ هەورامی دەڵێ: پەیامی ئێمە بۆ دەوڵەتە دراوسێكان-سووریا، ئێران و توركیا- ئەوەیە كە ئێمە هەڕەشە نین بۆ ئێوە، ئێمە فاكتەری سەقامگیرین. دەبێت پرسیاری ئەوە بكەین بۆچی لە كۆی 350 هەزار مەسیحی لە سەرجەم عێراقدا، 335 هەزاریان لە كوردستاندان؟ دەبێت هۆكارێك هەبێت كە روویان كردۆتە كوردستان، نزیكەی سەرجەم ئاوارەكانی روممادی لە هەولێر نیشتەجێن، ئەمە بەڵگەی فرەكەلتووری و لێبوردەیی و پێكەوەژیانە لە كوردستاندا، بەم دواییە وەزارەتی ئەوقافی ئێمە بەشێكی بچووكی تایبەت بە جوولەكەكانی كردەوە. لەبەر ئەوە دەمانەوێت ببینە مۆدێلێك، بە دڵنیاییەوە لە رووی سیاسی و حوكمڕانییەوە هەڵەمان كردووە، بەڵام لێیانەوە فێر دەبین. ئەوەی پێوەندی بە سایكس پیكۆوە هەبێت، ئەوا لەسەر ئەرزی واقیع كۆتایی هاتووە، لە سنووری نێوان سووریا و عێراق بڕوانن، لە سنووری نێوان سعودیە و یەمەن بڕوانن، پێویستە ئەم سنوورانەی سایكس پیكۆ لەسەر بنەمای خواست و ویستی خەڵكی ناوچەكە دابڕێژرێنەوە. لەبەر ئەوە دەمانەوێت ریفراندۆم بكەین بۆ زانینی خواستی خەڵكی كوردستان لە سەروەختی ئەگەری دووبارە داڕشتنەوەی سنوورەكان لەم ناوچەیە. گفتوگۆی ئەمە لەگەڵ بەغدا كراوە و بە بەردەوامییش گفتوگۆی لەبارەوە دەكرێت. كوردستان خاڵی هاوبەشی زۆرە لەگەڵ بەغدا، كوردستان و عێراق نابنە دوو قەوارەی تەواو لێكدابڕاو. ئێمە دەبێت دوو هاوبەشی باش بین لەگەڵ یەك، بەڵام دەبینین شەراكەتەكە شكستی هێناوە و ئێمەش پاشكۆیەتی رەددەكەینەوە، لەبەر ئەوە كاتی ئەوە هاتووە فۆرمەلەیەكی نوێ بێتەئاراوە بۆ ئەوەی وەك دوو دراوسێ ئاشتی و هاوكاری هەبێت لە نێوانماندا، كە دەكرێت یەك سیاسەتی بەرگری و ئابووری هاوبەشمان هەبێت.
بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری گوڵان ژمارە(1062)
