لە دیدارێكی تایبەتدا بۆ گۆڤاری گوڵان پڕۆفیسۆر نادیە ئۆربیناتی تایبەتمەند لە تیۆری سیاسیدا گوتى: دیموكراسی پێویستی بە دەوڵەتە لەبەر ئەوەی خۆی شێوەیەكی حكومەتە كە لەسەر بنەمای رێكخراوە دەستوورییەكان و سنوورداركردنی فرمانە سیاسییەكان و باوەڕی بە ئاسایشی بنەڕەتی هەیە لە جێبەجێكردنی یاسادا، كە لە ئەنجامدا سیستەمێكی وەزاری و بیرۆكراسی دەبێت،كە پەیكەرەی دەوڵەتە. لەم رووەوە دیموكراسی وەك خوێن و گۆشت وایە بۆ پەیكەرەكە، چونكە گونجاوە بۆ رێكارەكانی هەڵبژاردن و دەسەڵاتی نوێنەرانی سیاسی. لەم پرۆسەیەدا هەموو هاونیشتمانییان بە ژن و پیاوەوە بەشدارن لە دانانی یاسادانەرانی سیاسی و شەرعییەتیان پێدەدەن. بۆیە لێرەوە دیموكراسی باوەڕی بە سیستەمێكی مافەكانە كە نابێت پێشێل بكرێت و ئەو گەرەنتییە دەدات كە جێبەجێكردن و ناچاركردنی یاسا بەپێی یاساكان و لە ژێر وردەكاری و سەربەخۆیی سیستەمی دادگەریدا روودەدات. مافەكان و دابەشكردنەكانی دەسەڵات دڵنیایی دەدات كە هیچ زۆرینەیەك ناتوانێت وەك حاكمی رەها حوكم بكات و هیچ دەسەڵاتێكی دەوڵەتی بەپێی بڕیاڕی رەمەكی كاربكات.


نادیە ئۆربیناتى هەروەها گوتی: بە كورتی دیموكراسی رێگەیەكی ئاڵۆزی پێكهێنانی حكومەتەكان و بیروبۆچوونەكانە و پێویستی بەوەیە كە ئاسایش، یان پێچەوانەكەی (توندوتیژی) كێشەیەكی هەمیشەیی رۆژانە نەبێت. دیموكراسی دەیەوێت و لەهەمان كاتدا بەشدارە لە درووستكردنی ئاشتی لە كۆمەڵگەدا. رێگە دەدات بە خەڵكە جیاوازەكان بەرژەوەندی جیاواز و بۆچوونی خۆیان هەبێت و ئاشتییانە كێبڕكێ بكەن بۆ گۆڕینی حكومەت و دەسەڵات لە بەرانبەردا. دیموكراسی بە «سازانی لۆژیكانە» دەژی و ئەمە دەستوورەكەیەتی، لەنێوان ئەو هێزە سیاسییانەی بەڵێنیان داوە بە قسە و سندوقەكانی دەنگدان شەڕ بكەن، ئەمەش لەناو هەڵبژاردندا. دیموكراسی بەڵێنی سنوورداركردنی كێبڕكێیە لەبەر ئەوەی بەڵێنێكە بۆ كێبڕكێی دەسەڵاتی سیاسی تەنیا لە رێی ئامرازە سیاسییەكانەوە.

شايانى باسه ئۆربیناتى هەروەها گوتی: یەكێتی ئەوروپا وەك پرۆژەیەكی كرانەوە بۆ ئازادی هاتوچۆی هاونیشتمانییان و كەلوپەل لەنێوان دەوڵەتانی ئەوروپا و هاونیشتمانییانیاندا لەدایك بوو. ئەمە مافێكی بنەڕەتییە لە رێككەوتنی رۆمای ١٩٧٥دا. هەتا ئەو كاتە سنووری دەوڵەتانی ئەوروپا داخرابوون لەبەر ئەوەی دەوڵەتان دوژمنی یەكبوون. رێككەوتنی رۆمای ١٩٧٥ زۆر گرنگ بوو لەبەر ئەوەی مافی هاتوچۆی ئازادی راگەیاند، هەرچەندە بەدڵنیاییەوە بۆ ئەو خەڵكانە نا كە لە دەرەوەی ئەوروپاوە دێن، بەڵكو تەنیا بۆ هاونیشتمانییانی دەوڵەتانی ئەوروپا كە ئەو رێككەوتنەیان ئیمزا كردبوو، بەڵام ئەمە دەستپێكێكی باش بوو، لەبەر ئەوەی بیرۆكەی ئازادی هاتوچۆی لەناو ناوچەیەكی فراوانی سیاسیدا خستە ناو كەلتووری سیاسی ئەوروپاوە. ئەمە فراوانكردنی ئەو بیرۆكەیە بوو كە چیتر سنوورەكان پێویست نییە داخراو بن و پێویستە لە جیاتی ئەوە بكرێنەوە. یەكێتی ئەوروپا لەسەر ئەو بیرۆكەیە لە دایك بوو لەبەر ئەوەی زۆر خەڵك پێویستییان بەوە بوو ئازادانە هاتوچۆ بكەن بۆ ئەوەی كار بدۆزنەوە، یان ژیانێكی باشتر و جیاواز هەڵبژێرن.

لە كۆتایی قسەكانیدا نادیە هەروەها گوتی: دیموكراسی كتوپڕ و لە رۆژێكدا درووست نابێت. پێویستە لەلایەن ئەو خەڵكەوە بە هەند وەربگیرێت كە دەیانەوێت، دیموكراسی ناتوانرێت هاوردە بكرێت و دەبێت لە ناوەوە درووست بكرێت، واتە یاساكانی گەمەكە ئاسانە بۆ تێگەیشتن، بەڵام قورسە جێبەجێبكرێن و قبووڵكردنیان بردنەوەیەكی گەورەیە. دیموكراسی ئەمەیە. پرۆسەیەكە قورس و درێژە بۆ ئەوەی خۆت بەڕێوە بەریت. هەروەها ئەو رێگەیەی كە دیموكراتی پێی بونیاد دەنرێت، دەبێت بیپارێزیت، رێگەی زۆریش هەیە بۆ پاراستنی و باشترین رێگەش خودی ئامرازە دیموكراسییەكانە.


بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری ژمارە(1053)