دەقی ووتاری سەرۆك وەزیران نێچیرڤان بارزانی له ڕێوڕهسمى كردنهوهى نهخۆشخانهى گشتیى زاخۆ:
ئهڤڕۆ بۆ من ب ڕاستى ڕۆژهكا گهلهك جیێ خۆشحاڵیێ یه، ههروهكى دكتۆر نزار عیسمهت سهرۆكێ تهندروستیا دهۆكێ بهحس كرى، بهرى چهند سالهكا دهما ل سهردهمێ كابینا پێنجهم یا حكوومهتا ههرێمێ ئهم هاتین، ئێك ل داخازێت سهرهكى دروستكرنا خهستهخانهكا گشتى بوو بۆ زاخۆ.
خۆشحاڵم كو من ئهو شهرهف ههبوو د وێ ڕۆژێدا بهرێ بنیاتێ چێكرنا وێ خهستهخانێ دابنێم. بۆ من ئهڤڕۆ ب ڕاستى ڕۆژهكا خوشتره كو ئهم جارهكا دى ڤهگهریاین دگهل جێگرێ سهرۆكێ حكوومهتێ ڕێزدار عیماد ئهحمهد و وهزیرێت بهرێز ئهوێت دگهل مهدا و ستافێ دی و دگهل جهنابێ پارێزگارى و ههمى لایهنێت پهیوهنددار بۆ ڤهكرنا ڤێ خهستهخانێ؛ وهكى كارهكێ خزمهتگوزارى یێ بهردهوام.
وهك كارێ بهردهوامێ حكوومهتا ههرێما كوردستانێ بۆ ئهڤێ دهڤهرا شۆڕشگێڕ و یا خهباتكهر، بهرى نها مه بهرێ بنیاتێ چێكرنا تونێلا زاخۆ دانا، ئهو ژى ب باوهریا من ئهوه ئێكه ژ وان پڕۆژیێت گرنگ و ستراتیجى بۆ ڤێ دهڤهرێ كو ههم دێ بیته ئهگهرێ كورتكرنا ڕێكێ و ههم دێ بیته ئهگهرێ كێمكرنا ئهڤان ڕویدانێت ژ ئهنجامێ ڕویدانێت ترومبێلا ڕوی ددهن. مه ناڤێ وێ ژى دانا تونێلا ئاشتیێ، چونكى دهرگهههكێ مهزن كو ڤێ گاڤێ بۆ عێراقێ بهرهڤ دهرڤه و ڕۆژئاڤا ههبیت؛ دهرگههێ ئیبراهیم خهلیله. بێگومان ئهڤه ڕێیهكا سهرهكى یا پهیوهندیا ههرێما كوردستانێ یه ب توركیا ڤه و بۆ دهرڤه ژى.
ئهز ب ڤێ ههلكهتنێ پیرۆزباییهكا گهرم ل خهلكێ خۆڕاگر و خهباتكهر و ماندیبوویێ دهڤهرا زاخۆ دكهم. ب ڕاستى بێ زێدهیى ئهز بێژم، ئهگهر ئهم بهحسێ خهبات و خزمهت و ماندیبوونا ڤى خهلكى بكهین كو لاندكا دو شوڕشا بوویه بۆ مه، ئهڤ خهباتكهرێت كو نها هندهك لێره ڕوینشتینه و ئهز دبینم و دناسم؛ وان خهبات كر، خزمهت كر، ماندى بوون، بۆ هندێ ئهم ڤێ ڕۆژێ ب سهرفرازى ببینین.
ئهوێ ڕۆژێ پێشمهرگێت چیاى بوون؛ بۆ هندێ مللهتێ مه بهرخودانێ بكهت بۆ بدهستئینانا مافێت خۆ. ئهڤڕۆ دیسا ل دهمێ كاروانێ ئاڤهدانكرنێ و كاروانێ ئاڤهدانكرنا وهلاتێ مه، دیسا پێشمهرگێت ئاڤهدانكرنێ د ئامادهنه كو وێ ڕێكێ یا وان ب خهباتا خۆ، ب خوینا خۆ، ب ماندیبوونا خۆ گههاندیه ئهڤڕۆ بهردهوام بكهن و بچن بۆ سهرفرازیا دویماهیێ؛ ب سهركهفتنا مللهتێ مه ژ ههمى ئالیهكیڤه. هنگ گهلهك ب خێر بێن سهرچاڤا.
بێگومان ئهڤڕۆ ئهڤ دهستكهفتیێت مه ههى، ئهڤ تشتێ ئهم دكهین، ئهنجامێ خهبات و زهحمهتا هنگۆیه، من دڤێت دبێژم ئهم قهدرێ ڤێ خهباتێ و ڤێ ماندیبوونا هنگۆ ژى دگرین و ههر ب ڤێ ههلكهفتنێ ژى ئهم دێ بهژنا خۆ چهمینین، دێ سهرێ ڕێز و نهوازشێ بۆ وان شههیدا دانێین، ئهڤێت ڤى كاروانیدا خهبات كرى و ئهڤ ڕۆژه نهدیتى، لێ ب خوینا خۆ ئاڤهدانیا ڤى وهلاتى كر و خهبات كر داكو ئهم ههموو ڤێ ڕۆژێ ببینین. سهرێ خو دێ بۆ وان چهمینین و دێ بیرا خۆ ل خهبات و ماندیبوون و قوربانیا وان ئینین و دێ بێژینه وان شههیدان، وان خهباتكهرا، دهولهتسهرێ خهباتا وه، دهولهتسهرێ ماندیبوون و وى كارێ كو وه كرى، ئهڤڕۆ كوردستان یا ئازاده و ئهم ڕۆژ ب ڕۆژیش ئاڤهدانیا زێدهتر ل ڤى وهلاتێ خۆ دبینین.
بێگومان پڕۆژێت زێدهتر مانه بێنه كرن، بێگومان خزمهتگوزاریێت زێدهتر ژى پێویسته بێنه كرن، ئهڤ كاروانێ مه دهستپێكرى بۆ ئاڤهدانیێ؛ هێشتا نهگهشتیه قۆناغا خۆ یا كو مه ههموویا مهبهسته بگههیتێ، لێ بهلێ باوهریا مه ئهوه حكوومهتا ههرێما كوردستانێ وهكى جههكێ خهمخور، وهكى دهزگهههكێ خهمخورێ ڤى مللهتى؛ یا ل سهر ڕێكهكا راست دچیت دا كو بگههیته وان ئارمانجا و وان خهونا یێت كو هنگۆ خهبات بۆ كرى، خزمهت بۆ كرى، قوربانى بۆ داى.
ئهگهر ئهم بهراوردا ئهڤڕۆ یا كوردستانێ بكهین دگهل چهند سالا بهرى نها، باوهڕ دكهم ئهم ب دروستى دبینین ل ههموو بوارێت ژیانێ مه پێشكهفتنێت باش یێت بدهستڤه ئیناى. ل بوارێ پهروهردێ ئهگهر ئهم بهراوردهكێ بكهین؛ مه بهرى نها چهند قوتابخانه ههبوون و نها چهند ههنه. د مهسهلا تهندروستیێدا بهرى نها مه چهند خهستهخانه ههبوون و نها مه چهند ههنه؟. ل ئاڤهدانكرنێ و ڕێكا، ل پرا، ل ههموو بوارێت ژیانێ؛ ئهم دبینین مه پێشكهفتنێت باش بدهستڤه ئیناینه، لێ ل وهلاتهكێ وێرانكرى، بودجهیهكا سنووردار یا كێم یا ژ حكوومهتا بهغدا بۆ مه تێت، ب ڕاستى ب ڤى ئاوایى ناهێته ئاڤهدانكرن.
نها ئهو بهراوردا كو ژ ئالیێ وهزارهتا پلاندانانا حكوومهتا ههرێما كوردستانێڤه ب هاریكاریا UN هاتیه كرن، پێدڤیێت نها یێت وهلاتێ مه ئهوێت كو پێویسته ئهم دهست پێبكهین، نێزیكى (30) ملیار دۆلارانه. ئهڤه بۆ هندێ یه كو ئهم بهحس بكهین و بێژین ڕهوشا مه یا باشه و ئهم یێت گههشتیه ئاستهكێ ژ ئالیێ خزمهتگوزاریاڤه وهكى ههر وهلاتهكێ دنیایێ. ب ڕاستى قوربانی و خهبات و ماندیبوونا مللهتێ مه هێژایى هندێ یه كو خزمهتگوزاریێت گهلهك زێدهتر ژ یێت ئهڤڕۆ هاتیه كرن، بۆ بێنه كرن.
دڤێت ئهم د واقعى بین و بێهنا مه یا فره بیت دگهل حكوومهتا مه، دگهل دهزگههێت مه، بهلێ؛ ئاسایى یه هنگ داخازا تشتا بكهن، گهلهك ئاسایى یه هنگ بهحسێ ڕهوشا خۆ بكهن، چونكى ب ڕاستى كارێ مه خزمهتكرنا مللهتێ مهیه، كارێ ئهم بۆ هاتى و مه خهبات كرى و ههتا نها ژى ئهم بهردهوامین؛ بۆ هندێ یه ئهم خزمهتا مللهتێ خۆ بكهین. دگهل هندێ بهشهك ژ خزمهتێ ژى ئهوه كو دڤێت خزمهتگوزارى یێت زێدهتر د ههمى بواراندا پێشكهش بكهین.
بهرێ چهند سالا كێشهیا مه یا سهرهكى مهسهلا دابینكرنا ئاسایشێ بوو، دهولهتسهرێ خهبات و ماندیبوونا پێشمهرگهیێت مه یێت قههرهمان كو شهڤ و ڕۆژ كرنه ئێك بۆ هندێ ئهو ئاسایش دابین ببیت، دهزگههێت مه یێت ئهمنى؛ ئاسایش، پۆلیس و دهزگههێت دى، هێزێت پێشمهرگهى، ئهڤانا ههمیا كار دكر بۆ هندێ ئهڤ ئاسایش و ئارامییه بێته جى، ئاسایى یه پشتى هنگى داخازا هندهك تشتێت دى هاته كرن. چونكى ههرچهند ژیان یا بهردهوام بیت، داخاز ژى دێ زێدهتر بن بۆ خزمهتگوزاریێ و بۆ كارێت زێدهتر. ئهڤه تشتهكێ زۆرێ ئاسایى یه.
جهنابێ وهزیرێ تهندروستیێ ئیشارهت ب هندێ دا كو ئهڤڕۆ ئهم هاتین مه هندهك بهرێت بناغهى بۆ هندهك خهستهخانا دانا و مه خهستهخانا چاڤان ل دهۆكێ ڤهكر. بێگومان ئهڤ كاروانێ ئاڤهدانكرنێ دێ زێدهتر بیت و مه هیڤى ئهوه و دگهل جهنابێ جێگرێ سهرۆكێ وهزیران ژى مه بڕیارا داى كو ئهم كۆمبوونا ئهنجومهنێ وهزیران دێ ل دهۆكێ كهین ل دو ههفتى یێت بێت و ئهم دێ زێدهتر بهحسێ كار و پڕۆژێت خزمهتگوزارى بۆ دهڤهرا دهۆكا خۆشتڤى كهین ب ڕهنگهكێ گشتى.
ئهم هیڤیدارین ههر ب ڤێ ههلكهفتنێ ئهم هندهك پڕۆژێت دى یێت خزمهتگوزاریێ بكارین یان بهردێ بناغا وان بۆ دابنێین، یان ئهگهر پڕۆژهیهك تهمام ببیت؛ ئهم ڤهكهین. حكوومهتا ههرێما كوردستانێ دێ ب پڕۆژێت خۆ بهرسڤا نهحهزا دهتهڤه، ئهو كهسێت ئیدعایا هندێ دكهن كو ل ڤى وهلاتى هیچ تشتهك نههاتیه كرن و ههمى تشتهك یێ ڕهشه و چ پێنگاڤا بهرهڤ پێش نهچۆنه و ههول ددهن ڕۆژ ب ڕۆژ كهلتوورێ ڕهشبینیێ دناڤ مللهتێ مهدا زێده بكهن.
سوپاس بۆ خودێ مه مللهتهكێ هشیار یێ ههى و مللهتێ مه دبینیت كاروانێ ئاڤادانكرنێ و پڕۆژێن خزمهتگوزاریێ یێت حكوومهتا ههرێما كوردستانێ ڕۆژ ب ڕۆژ ههر ژ زاخۆ ههتا دگهته خانهقین؛ ئهو پڕۆژه یێت زێدهتر دبن و بێگومان هشیاریا وان و كارێ كو ڕۆژانه حكوومهتا ههرێما كوردستانێ وهكى خزمهتكارا مللهتێ خۆ؛ ل ههمى دهڤهرێت كوردستانێ ئهنجام ددهت، د باوهریا مهدا ئهڤه باشترین بهرسڤن بۆ وى كولتوورێ ڕهشبینیێ یێ كو ههولهكا جددى و ب ڕهنگهكێ بهردهوام كار ل سهر تێته كرن بۆ هندێ ئهڤ ڕهشبینییه د ناڤ مللهتێ مهدا زێدهتر و زێدهتر ببیت.
بێگومان ئهم دبێژین ههمى تشتێ مه یێ تهمام نیه و كارێ گهلهك زێدهتر پێویسته بێنه ئهنجامدان، لێ باوهریا مه ئهوه زۆر كار ژى یێت هاتیه كرن و دڤێت بێته تهقدیركرن. ئهو كارێت دهزگههێن میرى ڤان چهند سالا كرى گهلهكن. تو بتنێ بهرێ خۆ بده باژێرت مه، بهرێ خۆ بدهنه پڕۆژێت مه یێت خزمهتگوزارى، بهراوردهكێ بكهن؛ كا بهرى نها چهند بووینه و نها چهندن؟!.
ئهم دبینین د ڤان ههمى تشتاندا پێشكهفتنێت باش هاتینه كرن و تشتێ بالكێش كو ب ڕاستى من دڤێت گرانیێ بدهمه سهر؛ مهسهلا تهندروستیێ یه. د باوهریا مهدا د سیستهمێ تهندروستیێدا دڤێت گۆڕانكارى یێت بنهڕهتى بێنه كرن، جهنابێ وهزیرێ تهندروستیێ پرۆسهك یێ دهستپێكرى، لێ وهكى ههر تشتهكى؛ ئهڤ پرۆسهیه تشتهك نیه تو ببێژى ب شهڤهك و ڕۆژهكا دێ شێى بهرسڤا وى وهربگرى. پرۆسهیهكه ڕهنگه چهندین سال پێویست بن ههتا ئهم بكارین بگههینه وى تشتێ كو ب ڕاستى مه ههمیا دڤێت. لێ هیڤیا من ئهوه كو ئهم هاریكاریا ههمى لایهنێت پهیوهندیدار بكهین دا كو بكارین بگهینه ستانداردهكێ نێڤدهولهتى یێ جیهانى د پرسا تهندروستیێدا ل وهلاتێ مه.
ب باوهریا مه وهكى حكوومهتا ههرێما كوردستانێ ئهو كارێت كهرتێ میرى ئهنجام ددهت بهس نینه؛ ئهڤڕۆ ب دهرفهت دزانم كو جارهكا دى بهرێ خۆ بدهمه كهرتێ تایبهت یێ حكوومهتا ههرێما كوردستانێ و داخازێ لێ دكهم د مهسهلا پێشكهشكرنا خزمهتگوزارى یێت تهندروستىدا هیممهتهكا زێدهتر بكهن بۆ ڤى وهلاتى.
مه ئهو باوهرى یا ههى كو د ههمى بوارێت ژیانێدا كهرتێ تایبهت دینهمۆیا سهرهكى یا كاركرنێ یه ل ههر وڵاتهكى. هیڤیا مه ئهوه سهرمایهدارێت مه زێدهتر بهرێ خۆ بدهنه دروستكرنا خهستهخانا و هاریكاریا كهرتا میرى بكهن د مهسهلا تهندروستیێدا.
تشتێ دویماهیێ من دڤێت بێژم ئهڤهیه؛ هیڤیا من ئهوه ئهم جارهكا دى ڤهگهرینهڤه زاخۆ، بۆ ڤێ دهڤهرێ كو ب ڕاستى هێژایى ههمى جۆره كاركرن و خزمهتگوزارى یێت زێدهتره. مه پڕۆژێت ئاڤێ بهرى چهند سالهكا ل ڤێ دهڤهرێ ئهنجام دان، سوپاس بۆ خودێ ئهنجامهكێ باش ههبوو. ئهز هاتمه زاخۆ و داخازا زانكۆیێ ژ من هاته كرن، مه زانكۆ ژى بهرى چهند سالا چێكر، ئهڤه مه خهستهخانه چێكر، ئهڤه تونێل چێبوو.
ئهڤ پرۆسێ ئاڤهدانكرنێ ب هیممهتا هنگۆ ل كوردستانێ و ل ڤێ دهڤهرێ دێ بهردهوام بیت. وهكى سهرۆكى حكوومهتێ و ب ناڤێ جیگرێ سهرۆكێ حكوومهتێ ژى؛ سوپاسى و دهستخۆشیا گهرم ل جهنابێ وهزیرێ تهرندروستیێ د. رێكهوت ڕهشید دكهین بۆ ڤان ههمى كارێت باش یێت ل ههمى كوردستانێ ئهنجام داى. مه باوهرى یا تهمام یا ههى كو جهنابێ وى دگهل ستافێ وى شۆل دكهن، دێ شێن مهسهلا ڕیفۆرمێ د كهرتێ تهندروستیدا ب ڕهنگهكێ باشتر بگههینه ئهنجامهكێ باش. دهستخۆشیێ لێ دكهم و هیڤیا سهركهفتنێ بۆ دخوازم.
ههروهسا من دڤێت بێژم وهزیرێ پلاندانانێ ژى ڕۆلهكێ سهرهكى یێ ههى. كارهكێ زۆرێ جددى یێ كرى، ئهڤ ئهردێ مه ئهڤ خهستهخانه ل سهر چێكرى، تێته بیرا من سالا 1998ێ جهنابێ وێ وى دگهل خودێ ژێ ڕازى كاك شهوكهت شێخ یهزدین؛ وان نههێلا كهس دهستێ خۆ دانته سهر ڤى ئهردى، ههر وێ ڕۆژێ هزرا هندێ كر كو دڤێت ئهم ڤێره بكهینه خهستهخانه. پشتى هنگی ژى هاریكارهكێ سهرهكى بوویه بۆ وهزیرێ تهندروستیێ بۆ سهرخستنا ڤێ پرۆژێ. دهستخۆشیێ لێ دكهین.
دهستخۆشیهكا تایبهت ژى ل جهنابێ پارێزگارێ دهۆكێ دكهم بۆ ههمى وان كارێت هاتیه كرن ل پارێزگههێ. مه باوهریهكا تهمام یا پێ ههى و پشگیریهكا تهماما مه ژى یا ههى وهكى سهرۆكێ حكوومهتا ههرێما كوردستانێ و وهكى جیگرێ سهرۆكێ حكوومهتێ. ئهم باوهر دكهین و ئهم دبینین ئهو كارێت كو ڤان چهند سالا ل دهۆكێ هاتیه كرن، ب ڕاستى جیێ دهستێ وى یێ دیاره و پیرۆزباییێ ل جهنابێ وى ژى دكهین.
ههروسا دهستخۆشیێ ل كۆمپانیا ڤینس ئهوا جێبهجیكارا ڤێ پرۆژێ دكهین، وان ژى پڕۆژێت باش ل كوردستانێ ئهنجام داینه و ئهم هیڤیدارین بهردهوام بن و كارێت باشتر و پرۆژێت باشتر بۆ ههمى كوردستانێ و ب تایبهت بۆ خهلكێ ماندى و خۆڕاگر و شۆڕشگێڕ و خهباتگێڕێ دهڤهرا زاخۆ بكهن.
هنگ ههمى بخێر بێن سهرچاڤا، دیسا ب ناڤێ خۆ و ب ناڤێ حكوومهتا ههرێما كوردستانێ و ب ناڤێ جیگرێ سهرۆكێ حكوومهتێ پیرۆزباهیا ڤێ پرۆژێ دكهین، هیڤیا من ئهوه سهركهفتى بن و تهندروستیا وه باش بیت و ههوجهى خهستهخانێ نهبن، ئهگهر ههوجه ژى بوون، هیڤیا من ئهوه بهرسڤا وان تشتان بدهت یێت كو ئهم ههمى لێ چاڤهرێ دكهین.
دیسا ب خێر بێن سهرچاڤا، گهلهك سوپاس.
