مایك پۆمپیۆ پێش دەستبەكاربوونی وەكو وەزیری دەرەوەی ئەمریكا پشتگیری لە سیاسەتی توندی ئیدارەی ئێستای ئەمریكا بەرامبەر ئێران دەكرد، یەكێك لە دژبەرە سەرسەختەكانی رێككەوتنی ئەتۆمیی نێوان ئێران و كۆمەڵگای نێودەوڵەتی بوو.

پۆمپیۆ لە وتارێكدا لە گۆڤاری (فۆرین ئەفەیرز) باسی ستراتیژی ئیدارەی ئەمریكی بۆ "بەرەنگاربوونەوەی ئێران" دەكات و لە بەشێك لە وتارەكەیدا دەڵێت دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا، لە كاتی كەمپینەكان و پاش بوونی بە سەرۆك، جەختی لەوە دەكردەوە كە پێویستە ئەمریكا سەركردەیەكی نەترس بێت، نەك وەكو ئیدارەی پێشوو لە پشتی پەردەوە ئیدارەی دۆخەكە بكات، لە كاتێكدا ئەو سیاسەتە "كۆریای باكووری كردووە بە هەڕەشەیەك لە هەموو كات گەورەترە و رێگەی بە ئێران داوە پەرە بە كاریگەرییە وێرانكارانەكەی و هەڕەشەی تیرۆر بدات".
لە مانگی ئایاری ئەمساڵەوە، ترەمپ كشانەوەی وڵاتەكەی لە رێككەوتنە ئەتۆمییەكەی ڤیەننا راگەیاندووە كە وەزیری دەرەوەی ئەمریكا بە بەشێك لە هەڵمەتی زیادكردنی گوشارەكان لەسەر ئێران ناوی دەبات، یەكێك لە ئامانجەكانی ئەو سیاسەتەش ئەوەیە سەرچاوەی ئەو داهاتانە لە ئێران ببڕێ كە بۆ بەردەوامیدان بە توندوتیژی تەرخان كراوە لە رێگەی "حیزبوڵڵای لوبنان، حەماسی فەڵەستینی، ئەسەد لە سووریا و حووسییەكان لە یەمەن و میلیشیا شیعەكانی عێراق و سیخوڕەكانی خۆی كە بە نهێنی لە سەرتاسەری جیهاندا پیلان دادەنێن".

پۆمپیۆ ئاماژە بۆ ئەوە دەكات كە سەرۆكی ئەمریكا "بەشدارییەكی دیكەی سەربازیی ئەمریكای لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست یان هیچ ناوچەیەكی دیكە ناوێ". شارازایان و چاودێرانیش دڵنیا دەكاتەوە كە سەرۆكی ئەمریكا "لە بەكارهێنانی هێزی سەربازی ناترسێ، بەڵام پێداگریش نییە لەسەر بەكارهێنانی، هەرچەند پەنابردن بۆ هێزی سەربازی بناغەی پاراستنی خەڵكی ئەمریكایە، بەڵام نابێ بژارەی یەكەم بێ".

دوای دەرچوونی ئەمریكا لە رێككەوتنە ئەتۆمییەكەی ئێران، سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند كە ئامادەیە لەگەڵ كاربەدەستانی ئێراندا دانوستاندن لەسەر رێككەوتنێكی نوێ بكات كە سیستەمی مووشەكی باڵستیك و فراوانخوازییەكانی ئێران لە ناوچەكەش لەخۆبگرێ. مایك پۆمپیۆ جەخت لەوە دەكاتەوە كە ئەم ئامادەییە بۆ دانوستاندن لەگەڵ "سەرسەختترین دژبەرەكانی ئەمریكا" بەشێك لە سیاسەتی سەرۆكی ئەمریكا لەخۆدەگرێ، بەڵام لە هەمانكاتدا "قینی لە رێككەوتنی خراپ دەبێتەوە". "رێككەوتنی خراپ" ئەو دەستەواژەیە بوو كە ترەمپ بۆ وەسفی رێككەوتنە ئەتۆمییەكەی ئێران بەكاریدەهێنا.

هەڕەشەی ئێران

بە بۆچوونی وەزیری دەرەوەی ئەمریكا، هیچ رژێمێك هێندەی ئێران "تایبەتمەندی رژێمێكی تاوانكار"ی نییە، مێژووی ئەمەش بۆ سەرەتای دامەزرانی كۆماری ئیسلامی لە 1979 دەگەڕێنێتەوە، كاتێك سوپای قودس "بە ئامانجی هەناردەكردنی شۆڕش" دامەزرا، بەگوێرەی وتارەكە رێككەوتنە ئەتۆمییەكە نەیتوانیوە رێگە لە هەوڵی ئێران بۆ چەكی ئەتۆمی بگرێ، وەكو چۆن نەیتوانیوە بەربەست بۆ جموجوڵەكانی ئێران لە "ئەفغانستان، عێراق، لوبنان، سووریا، یەمەن و غەزە" دابنێ.

كەمپینی گوشار

لە مانگی ئایارەوە ئیدارەی كۆشكی سپی ژمارەیەك سزای لەسەر جومگە جیاجیاكانی حكومەتی ئێران داناوە، كە یەكەمیان جومگەی ئابوورییە. بەگوێرەی وتارەكە لە ماوەی دەسەڵاتی ئیدارەی ئێستادا 17 خولی سزاكان لەسەر ئێران دانراون كە 147 كەس و لایەنی پەیوەندیدار بە ئێران لەخۆدەگرێ، سزاكانیش "دەبێ سەخت بن، تاوەكو بتوانن خووە ریشەدارەكانی ئێران بگۆڕن". وەكو بەشێك لەو هەڵمەتەش ئەمریكا لەگەڵ ئیماراتی عەرەبی كاردەكات بۆ ئەوەی "تۆڕی ئاڵووێری دراو كە پێیدا ملیۆنان دۆلار بۆ سوپای قودس دەچێت، هەڵوەشێننەوە".

پۆمپیۆ ئاماژە بۆ ئەوە دەكات كە بەشێكی دیكە لە هەڵمەتەكە سیاسەتی ساردكردنەوەی ئێرانە لە هەڕەشەكردن و گەڕانەوە سەر بەرنامەی ئەتۆمی، جەخت لەوەش دەكاتەوە كە سەرۆكی ئەمریكا بۆ ئێران و وڵاتانی دیكەی روونكردووەتەوە "هەوڵی تۆقاندنی ئەمریكا" جێی قەبووڵ نییە و "ئەگەر هەڕەشە لەسەر ئاسایشی ئەمریكا دروست بكرێ، واشنتن كاردانەوەی توندی دەبێ". لە كاتێكدا ئێرانییەكان لە هێزی سەربازیی ئەمریكا تێدەگەن و ترسیان لێی هەیە.

مانگی رابردوو وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا بڕیاری داخستنی كونسوڵخانەی ئەمریكای لە بەسرە دا و هۆكارەكەشی بۆ هەڕەشەكانی ئێران لەسەر باڵەخانە و ستافی كونسوڵخانەكە گەڕاندەوە. وەزیری دەرەوەی ئەمریكا لە وتارەكەیدا هۆشداری دەدات كە "ئەمریكا رژێمی تاران بە بەرپرسیار دەزانێ لە هەر هێرشێك برینداربوونی ستافمانی لێبكەوێتەوە، یاخود زیان بە دامەزراوەكانمان بگەیەنێ".

مایك پۆمپیۆ جەخت لەوە دەكاتەوە كە "ئێمە بەدوای جەنگدا ناگەڕێین، بەڵام دەبێ ئەوە روون بێت كە تێكدانی دۆخەكە هەوڵێكی شكستخواردووە بۆ ئێران، كۆماری ئیسلامی ناتوانێ خۆی لە قەرەی هێزی سەربازیی ئەمریكا بدات، ئێمەش ترسمان نییە لەوەی ئەمە نیشانی سەركردەكانی ئێران بدەین".

بەگوێرەی وتارەكە، بەشێكی دیكەی كەمپینەكەی دژی ئێران ئاشكراكردنی "دڕندەییەكانی رژێم"ە كە هاوشێوەی هەڵمەتەكەی رۆناڵد رەیگان، سەرۆكی ئەمریكا لە ساڵانی هەشتاكانە، كاتێك ئیدارەی ئەمریكا دەستەواژەی "ئیمپراتۆرییەتی خراپە"ی بۆ یەكێتیی سۆڤیەت بەكارهێنا و هەوڵێكی زۆر بۆ ئاشكراكردنی پێشێلكارییەكانی حكومەتی مۆسكۆی ئەو كات لەدژی هاووڵاتیانی خرایەگەڕ. ئەم بەشە لە كەمپینەكە لەسەر پێشێلكارییەكانی مافی مرۆڤ و كەمینەكان و ئافرەتان لەلایەن حكومەتی تاران چڕدەكرێتەوە، بۆیەش "واشنتن داوا لە تاران دەكات كە دۆخی مافەكانی مرۆڤ لە ئێران باشتر بكات".

وەزیری دەرەوەی ئەمریكا جەخت لەوە دەكاتەوە كە گوشارەكانی سەر ئێران بەردەوام دەبن تاوەكو ئەو كاتەی ئێران دەیسەلمێنێ گۆڕانكاری بەرچاوی لە سیاسەتەكانیدا كردووە، هەركاتێكیش ئێران ئەو گۆڕانكارییانەی كرد "ئەگەری رێككەوتنێكی هەمەلایەنە زیاتر دەبێ، لە كاتێكدا ئێمە پێمانوایە رێككەوتن (لەگەڵ ئێران) مومكینە".







رووداو