بە پێی دوایین لێكۆڵینەوەكان، دەركەوتنی هێمای زۆر ڕوون و مەترسیدار لە سەرهەڵدانی گۆڕانكاری و ونبونی كڵاوەی سەهۆڵیی جەمسەری باكوور هەیە، كە ئەمەش كاردانەوەی مەترسیدارتری دەبێت لەسەر بەرزبوونەوەی ئاستی ئاوی دەریاو زەریاكانی جیهان و لە دوای خۆیدا گۆڕانكاریی ئاو و هەوایی سەرتاپایی دەهێنێت، ئەمە جگە لەوەی كەوا بەم دواییە دەزگا و سیستەمەكانی ڕوانگەكردن و تۆماركاریی ئەو ناوچەیەش دووچاری شڵەژان بوونەتەوە، بەو پێیەی ئەو گۆڕانكاریانە ئێستا چوونەتە نێو قاڵبێكی ئەوتۆ كە هەرگیز پێشبینی ناكرێن و بەشێوەیەكی گشتی ڕوون و نا دیارن.


”ناوچەی جەمسەری بەستووی باكوور دووچاری گۆڕانكارییەكی مەزن و روون و ئاشكرا بووەتەوە بە شێوەیەك كە لە مێژوودا حاڵەتی ئاوای بۆ تۆمار نەكراوە، كە بێگومان، كاردانەوە و كاریگەریی لە ڕادەبەدەری لێدەكەوێتەوە لەسەر جیهاندا”، لەزاری (دێیڤید گریمز)، ئەندامی رێكخراوی WMO و بەشداربوو لە كۆبوونەوەیەكی نوێنەرانی (رێكخراوی كەشناسی جیهانیی – WMO) لە (یەكەم كۆبوونەوەی وەزاریی لەبارەی بارودۆخی ناوچەی جەمسەری بەستووی باكوور) كە بەم دواییە لە نێو (كۆشكی سپی) لە (واشنتۆن) دا ئەنجام درا.


هەروەها گوتی:” ئەو گۆڕانكاریانەی لەو ناوچەیەدا ڕوودەدەن بە شێوەیەكی زۆر خێراترن لەوەی پێشتر پێشبینیمان بۆدەكردن، بۆیە پێویستیمان بە وێستگەی كەشناسی زیاتری دیكە هەیە تا لەو ناوچەیەدا دایانبمەزرێنین لە پێناو یارمەتیدانمان بۆ ڕوانگەكردنی بەردەوامی ئەو گۆڕانكاریانەی لەوێ‌ روو دەدەن، بۆ ئەوەی زیاتر هەوڵ بدەین لە بواری پێشبینیكردنی گۆڕانكارییەكان و لەهەمان كاتدا بتوانین چارەسەری گونجاو بۆ گرفتەكان بدۆزینەوە”.


ڕاپۆرتەكان ئاماژە بە بەرزبوونەوەی پلەی گەرمیی ناوچەی (ئینوڤیك)ی نزیك (كەنەدا) دەدەن، بەشێوەیەك كەوا لە ماوەی نێوان ساڵانی 1948 تا ئەمساڵ، بە رێژەی 4 پلەی سیلیزی بەرزتر بووەتەوە.


هەروەها ڕووبەری كڵاوەی سەهۆڵی ناوچەی جەمسەری باكوور لە هاوینی ئەم ساڵانەی دواییدا یەگجار زۆر كەمتر بووەتەوە بە بەراورد لەگەڵ هاوینی ساڵانی حەفتا و هەشتاكان و كەمبوونەوەكەش ئێستا گەیشتووەتە رێژەی 40%.


“حاڵی ناهەمواری كەمبوونەوەی ڕووبەرە سەهۆڵییەكانی جەمسەری بەستووری باكوور گەیشتووەتە ئاستێكی ئەوتۆ لە كەمیی و ناسكیدا، كەوا لە كۆتایی مانگی ئابی ئەمساڵدا، پاپۆڕێكی دیكەی گەشتیاریی گەورە لە كۆی چەندانی دیكە، توانی بە سانایی بەنێو (رێڕەوی سەهۆڵیی باكووری ڕۆژئاوا) دا بڕوات، ئەمەش واتای توانەوەی زۆر گەورەی ڕووبەرە سەهۆڵییەكانی ئەو ناوچەیە دەگەیەنێت”، لە زاری (پیتیری تالاس) ی (ئەمینداری گشتی رێكخراوی كەشناسی جیهانیی – WMO).


هەروەها زیاتر گوتی:”ڕاستە بوونەوەی رێڕەوێك لە نێو سەهۆڵبەندانی ئەو ناوچەیە و لە ڕووی بازرگانی و گەشتەكاندا سوودی هەیە، بەڵام لە هەمان كاتدا هەڕەشەی زۆریش بۆ ژینگەی پاك و بێگەردی جەمسەری بەستووری باكوور دەنێتەوە، بە تایبەتیش هەڕەشەی پاپۆڕەكانی نەوت هەڵگرو ڕوودانی كارەساتەكانی دزەكرن و سووتانی نەوتی خاو لە داهاتوودا”.















باسنيوز