Jiyana aborî ya Herêma Kurdistanê piştî sala 2003yan ve, ji ber nebûna planeke
niştimanî ya tîrûtesel û giştgir, tûşî nehevsengiyeke mezin di dabeşkirina
sermaye û projeyên xizmetguzariyê de bû. Cudahiya berbiçav di cibicîkirina
rênimayiyên darayî û gumrikî de di navbera dergehên sînorî yên cuda de, bû
sedema çêbûna kelemekî (kêlên) siyasî yê kûr di navbera deverên cuda de û
lawazbûna yekrêziya niştimanî. Ev nerazîbûna darayî, tevî bilindbûna bêkariya
ciwanan piştî sala 2015an, ziyaneke giran gihand hîsa neteweyî (întîma) ya nifşê
nû.

Herêma Kurdistanê, berovajî dewletên serbixwe yên piştî hilweşandina Yekîtiya
Sovyetê, nekarî jêrxaneke aborî ya serbixwe dabirêje û tenê pişta xwe bi sektora
xanûbere û avakirina rûkeş girê da li ser hesabê sektorên berhemhêner. Ji bo
derbaskirina vê qeyrana kûr, pêwîst e Herêm sûdê ji ezmûna dewletên wekî Qeter û
Îranê werbigire; ev jî bi rêya piralîkirina dahatê, pêşxistina sektora çandiniyê
ji bo dabînkirina ewlehiya xwarinê ya navxweyî, û birêkxistina sîstema bacê ya
dadperwerane li ser bingeha zanistî be ku dahata wê vegere bo xezîneya giştî. Di
rastiyê de, bêyî sîstemeke darayî ya yekgirtî û dadperwer, ne mimkun e ku mirov
bikaribe gotareke siyasî ya hevpar û niştimanekî aram di pêşeroja nêzîk de ava
bike.