Di çarçoveya beşdariya şanda Herêma Kurdistanê di 56emîn Foruma Aborî ya Cîhanî (Davos) de، Dr. Mihemed Şukrî، Serokê Desteya Veberhênanê ya Herêma Kurdistanê، ku hevdem endamê şanda ligel Serokwezîr e  20 veberhêner û karsazan، di hevpeyvîneke taybet de bo kovara (Gulan) balê dikişîne ser girîngiya vê beşdariyê û peyamên aborî yên Mesrûr Barzanî، Serokê Hikûmeta Herêma Kurdistanê bo veberhênerên cîhanê.

Serokê Veberhênana Herêma Kurdistanê di vê dîdarê de tekez dike ku Serokê Hikûmetê dûpat dike ku ew pabendî tevahiya rêkeftin û girêbestên nivdewlety ne. Ji ber wê jî Davosê wek derfeteke zêrîn dibîne bo nîşandana çîrokên serkeftina Herêmê di avakirin û geşepêdanê de. Tiştê ku di foruma vê carê de berbiçav bû، ji xeynî gihandina nêrîna siyasî ya serkrdên cîhanê، tekezîkirineke hûr bû li ser mijarên aborî، ku tê de Serokê Hikûmeta Herêmê û veberhênerên Kurdistanê ligel serkrdên aborî yên seranserî cîhanê kobûnen  û bîrûboçûnên xwe li ser pirsgirêk û derfetan parve kirin.

Gulan: Di serî de em dixwazin bipirsin، cudahiya Foruma Davosê ya îsal (2026) ligel sala par çi ye? Ma hûn dikarin behsa girîngiya beşdariya şanda Herêma Kurdistanê di vê forumê de ji bo me bikin؟

Dr. Mihemed Şukrî: Rêzdar Mesrûr Barzanî Serokê Hikûmeta Herêma Kurdistanê، çi wek Serokê Hikûmetê û çi wek dewletmedar û kesayetiyekî naskirî yê cîhanî، rol û pêgeyeke taybet ji aliyê serok û serkrdên cîhanê û veberhênerên mezin ve bo hatiye veqetandin. Ev jî ji ber wê ye ku wî karî welatiyên xwe di nav cergeya aloziyên Rojhilata Navîn de biparêze û çîroka serkeftin û avakirinê binivîse û bi ser hemû pirsgirêkan de zal bibe.

Ji ber wê Serokê Hikûmetê girîngiyeke mezin li cem civaka nivdewlety heye، bi taybetî di warên parastina aştiyê، rêgrî li şer، alîkariya awareyan û guhertin di siyaseta hikumraniyê de. Di wê dema kurt a forumê de، ji xeynî beşdariyên fermî، Serokê Hikûmetê di peravêza forumê de bi dehan hevpeyvîn û dîdarên girîng ligel serkrde û kesayetiyên siyasî yên cîhanê û veberhênerên mezin encam dan.

Ji bo nimûne، hemû dîdarên wî ligel "Jonathan Powell Şêwirmendê Ewlehiya Neteweyî ya Brîtanyayê، Xelîfe Ebdullah Ecîl Wezîrê Bazirganî û Pîşesaziya Dewleta Kuweytê، El-Huseyn bin Ebdullah Şazadeyê Cînişînê Urdunê، Jean-Noël Barrot Wezîrê Derve yê Fransayê، Serokomarê Ermenistanê، Serokomarê Azerbaycanê، Mihemed Qirqawî Wezîrê Karûbarên Encumena Wezîran a Dewleta Îmaratê، Şazade Îsa bin Selman Nûnerê Şa، Serokwezîrê Lubnanê، Serokwezîrê Holendayê، Wezîrê Veberhênanê yê Komara Misirê، Berhem Salih Komîsyarê Bilind ê Neteweyên Yekbûyî، Şêwirmendê Komara Nemsayê، Cîgirê Serokwezîr û Wezîrê Derve yê Belçîkayê û çendîn serok û serkrdên din ên cîhanî..." hengavên girîng bûn.

Serokê Hikûmetê karî forumê bike platformek bo gihandina dengê mafên gelê Kurd û roleke dîplomatîk a mezin lîst di hewildanên bo dirêjkirina agirbestê û rawestandina yekcarî ya şer de. Herwiha Serokê Hikûmetê bi rêya Dezgeha Xêrxwaziya Barzanî karî alîkariyê bigihîne awareyan. Foruma îsal bi navê "Ruhiyeta Diyalogê" hat birêvebirin، lewma zimênê diyalog، aştî û fêmkirinê navenda mijaran bûn.

Gulan: Girîngtirîn destkeftên aborî çi ne ku di beşdariya Foruma Davosê ya 2026an de bi dest hatine؟

Dr. Mihemed Şukrî: Wek rêzdar Mesrûr Barzanî amaje pê da، Davos ne tenê platformeke siyasî ye، belku derfeteke mezin e bo bazirgan û veberhênerên Herêma Kurdistanê da ku têkiliyê ligel kompanî û sermayedarên cîhanî deynin. Xweşbextane ev sê sal in cihêk bi navê "Mala Kurdistanê" di Davosê de tê vekirin da ku sermayedarên Kurd kar û çalakiyên xwe pêşkêşî cîhanê bikin.

Ji aliyê destkeftan ve، dîdarên Serokê Hikûmetê ligel hemû serokên cîhanî pir bi nirx bûn. Herwiha kobûnen ligel şanda Şahnişîniya Behreynê û Serokkomarê Azerbaycanê، guhertineke girîng bûn di têkiliyên Herêmê de ligel welatên Asya û Kendavê. Amadehiya Azerbaycanê bo vekirina konsulxaneyê li Hewlêrê belgeyeke zelal e li ser serkeftina dîplomasiya Herêmê.

Yek ji xalên herî girîng ew bû ku Serokê Hikûmetê peyama piştrastiyê da hemû veberhêner û kompaniyan ku Herêma Kurdistanê bi temamî pabendî hemû rêkeftin û girêbestên xwe ye. Bi giştî Davos bo Herêmê "platformeke piralî" bû ku tê de di heman demê de kar li ser bihêzkirina ewlehiyê، rakêşana veberhênanê û vekirina deriyên nû yên dîplomatîk hat kirin.

Gulan: Wek Desteya Veberhênanê ya Herêma Kurdistanê، we heta çi astê karî di vê forumê de derfetên veberhênana Herêmê bi cîhanê bidin naskirin؟

Dr. Mihemed Şukrî: Desteya Veberhênanê di hemû forumên nivdewlety de girîngiyeke mezin dide naskirina derfetên veberhênanê، ji ber ku ev aboriyê pêş dixe û derfeta kar bo ciwanên me dabîn dike. Di kabîneya nehem de bi piştgiriya Serokwezîr، me karî guhertinekê di kerte veberhênanê de çêbikin. Me bi sedan projeyên rawestiyayî xistin xebatê، heta astekê rê li gendeliyê girt û derfeta wekhev bo veberhêneran rexsand.

Em bawer dikin ku geşepêdana aborî mercê sereke ye bo seqamgîriya siyasî û ewlehî. Herêma Kurdistanê bi sedema pêgeya xwe ya stratejîk û samanên xwezayî yên li ser erd û bin erd، dikare bibe pireke aborî ya bihêz di navçeyê de.

Gulan: Ma mebesta we ji vê projeya elektrîka 24 saetî û kerte neft û gazê ye li Herêma Kurdistanê؟

Dr. Mihemed Şukrî: Belê bêguman. Elektrîka 24 saetî û pêşxistina enerjiyê di aboriya cîhanê de li cem veberhêneran girîngiyeke pir mezin heye. Bihêziya aborî bi bihêziya kerte enerjiyê ve girêdayî ye. Di Davosê de me bi hûrî behsa projeya elektrîka 24 saetî bo kompaniyên cîhanî û çaksaziyên bankî û "Hejmara Min" (MyAccount) kir. Seqamgîriya ewlehî ya Herêmê û hebûna elektrîka berdewam xalên guhertinê ne bo rakêşana veberhênerên biyanî. Herwiha geşeya çandinî، pîşesazî û geştiyariyê hemû bi hebûna enerjî û elektrîkê ve girêdayî ne.

Gulan: Tevî şer û birîna budceyê û alۆziyên Îraq û navçeyê، lê veberhênan li Herêmê hengavên baş avêtine. Di nav forumê de heta çi astê dîdar ligel kompaniyên mezin hatin encamdan؟

Dr. Mihemed Şukrî: Di kabîneya nehem de heta niha 680 projeyên veberhênanê mohlet (destûr) wergirtine، ku 414 projeyên wan bi birê 16.6 milyar dolar kar tê de tê kirin. Ev jî bûye sedema afirandina zêdetirî 130 hezar derfetên kar. Me mercek daniye ku divê 75%ê destê kar di projeyan de xomayî (xwecihî) be.

Bo pirrengkirina aboriyê، me girîngiyeke mezin daye çandiniyê، bi vî rengî veberhênana çandiniyê ji 1.8% gihîştiye 8%. Bi giştî tenê di sala borî de me mohlet daye 139 projeyan bi sermayeya zêdetirî yek milyar û 734 mîlyon dolar، ku 51 projeyên wan pîşesazî bûn. Di vê Foruma Davosê de، me karî van derfetên zêrîn ên Herêmê di warên enerjî، çandinî، pîşesazî û geştiyariyê de bigihînin hejmareke zêde ya serکردە û xwedan kompaniyên cîhanî.