سوێندا نێچیرڤان بارزانی: هۆشداریا دوماهیێ بۆ لایەنێن سیاسی یێن عێراقێ
د ناڤبەرا ئالۆزیا ڕەوشا سیاسی یا عێراقێ و نەئارامیا بەردەوام یا دەڤەرێ دا، ئاخفتن و هەلویستێن سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ، نێچیرڤان بارزانی، بەردەوام جهێ سەرنج و ڕاوەستیانا ناڤخۆیی و جیهانی نە. ئەڤ پەیام و سوێندا دوماهیێ کو ئاراستەیێ ڕوودانان گوهۆڕی، بتنێ پەیامەکا سادە یا ڕۆژنامەڤانی نینە، بەلکو قۆناغەکا وەرچەرخانێیە د پەیوەندیێن هەولێر و بەغدا دا. ئاخفتنێن وەسا د ڤی دەمێ هەستیار دا، دەربڕینێ ژ دیتنەکا کۆر بۆ مەترسیێن ل سەر پاشەڕۆژا پرۆسەیا سیاسی دکەن و پەیامەکا ڕوون پشتڕاست دکەن کو ڕەوشا نوکە پێدڤی ب گوهۆڕینەکا ڕیشەیی و ڤەگەڕیانێیە بۆ بنەمایێن ئێکرێزی و هەڤپشکیێ.
دەما سەرۆکێ هەرێمێ سوێندێ دخۆت یان هۆشداریێ ددتە دەسەلاتدارێن عێراقێ، ئەڤ چەندە ژ بۆشاییەکێ ناهێت. ئارامیا عێراقێ ب هەڤپشکیەکا ڕاستەقینە و ڕێزگرتن ژ مافێن دەستووری و قەوارەیێ هەرێما کوردستانێ ڤە گرێدایە. پەیامەکا وەسا ب هێز نیشان ددت کو ڕەوش گەهشتییە ئاستەکێ کو ئیدی ناهێتە قەبۆلکرن مافێن خەلکێ کوردستانێ بهێنە ئیهمالکرن یان ب شێوازەکێ سیاسی پێشێلکاری ل سەر بێتە کرن. ئەڤ هۆشدارییە بۆ بەغدا دیاردکەت کو نەڕازیبوونا هەرێمێ بتنێ ل سەر پرسێن ڕۆژانە یێن کارگێڕی یان بودجەی نینە، بەلکو ل سەر دوورکەفتنا بەغدایە ژ بنەمایێن فیدرالیەتێ کو عێراقا نوو ل سەر هاتییە ئاڤاکرن.
هەروەسا مەترسییا مەزنتر دکەڤیتە سەر هەبوونا وان گروپێن چەکدارێن نەیاسایی ل عێراقێ، کو ب بڕیار و ئاراستەیێن خۆ یێن دەرڤەیی دەولەتێ، ئارامیا وەلاتی و هەرێما کوردستانێ دکەنە ئارمانج و دەسەلاتا یاسایێ لاواز دکەن. هۆشداریا نێچیرڤان بارزانی ڕاستیا ڤان ئاریشە و مەترسییان ڕووندکەت و ئاشکرا دکەت کو بەردەوامبوون ل سەر ڤێ سیاسەتا پەراوێزخستنێ و بێدەنگبوون ل هەمبەر ڤان گروپان ژ لایێ دەسەلاتدارێن بەغدا ڤە، دێ بیتە ئەگەرا ژ دەستدانا ئارامیا تەڤایا عێراقێ، نە بتنێ زیانگەهاندن ب هەرێما کوردستانێ. ژ بەر هندێ، ئەڤ پەیامە وەک زەنگەکا مەترسیێیە دا کو بەغدا ل هەلویستێن خۆ بزڤڕیت و ڕێکارێن دروست بگریتە بەر بەرامبەر پابەندبوونا ب پەیمانان و کۆنترۆلکرنا چەکێ نەیاسایی. نێچیرڤان بارزانی بەرنیاسە ب داڕشتنا سیاسەتا دانوستاندنێ و ڤەکرنا دەرگەهان بۆ چارەسەریێ، بەلێ دەما هەلویستەکێ توند ب سوێند و هۆشداری ڤە ڕادگەهینیت، ئەڤە ئاماژەیە کو ڕێکێن دبلوماسی تووشی ئاستەنگێن مەزن بووینە. ئەڤ چەندە هۆشداریا دوماهیێیە بۆ لایەنێن عێراقی کو هەرێما کوردستانێ دێ هەمی ئامرازێن دەستووری و سیاسی بکارئینیت دا کو ماف و ئارامیا خۆ بپارێزیت.
د دەرئەنجام دا، پەیام و سوێندا سەرۆکێ هەرێمێ نیشانا وێ چەندێیە کو هەرێما کوردستانێ ب هیچ ڕەنگەکێ ژ مافێن خۆ یێن ڕەوا و قەوارەیێ خۆ یێ دەستووری پەشیمان نابیت ئەڤ زەنگا مەترسیێ ل سەر ملێن بەغدایە کو دەم هاتییە لایەنێن سیاسی یێن عێراقێ ڤەگەڕێنە سەر ڕێکا لێکتێگەهشتنا دروست و ڕێزگرتنێ ژ دەستووری. بەرەڤپێشچوونا سیاسی و پاراستنا ئارامیا ناوچێ بتنێ ب دانوستاندنەکا ڕاستەقینە و بجهئینانا ڕێککەفتنان تەمام دبیت، نەک ب فشار و ئینکارکرنا مافێن ڕەوا یێن خەلکێ کوردستانێ، چونکە سیاسەتا سەمپاندنێ چ جاران ئارامی نەئینایە. ژ بەر هندێ، پێدڤییە بەغدا ڤێ دەرفەتێ بکاربینیت دا کو ڕەوش خرابتر نەبیت؛ هەکە نە، زیانێن هەر شاشیەکێ دێ گەهنە هەمی ئالییان و پاشەڕۆژا پرۆسەیا سیاسی دێ کەڤیتە د مەترسیێ دا.

موسا خالد