ڤیكتۆریا تایلۆر بەڕێوەبەری دەستپێشخەریی عێراق لە سەنتەری ئەتڵەنتیك: واشنتۆن هێڵێكی توندی كێشاوە و داوای داماڵینی چەكی میلیشیاكان و دوورخستنەوەی كەسایەتییەكانی سەر بە ئێران لە ناوەندەكانی بڕیاردانی حكومەت دەكات

ڤیكتۆریا تایلۆر  بەڕێوەبەری دەستپێشخەریی عێراق لە سەنتەری ئەتڵەنتیك:  واشنتۆن هێڵێكی توندی كێشاوە و داوای داماڵینی چەكی میلیشیاكان و دوورخستنەوەی كەسایەتییەكانی سەر بە ئێران لە ناوەندەكانی بڕیاردانی حكومەت دەكات

 

 

لە كۆڕبەندی دیالۆگی عێراق لە ساڵی 2026 لە ئامۆژگای ئەتلەنتیك، «ڤیكتۆریا تایلۆر» بەڕێوەبەری دەستپێشخەریی عێراق لە سەنتەری ئەتڵەنتیك، بەم جۆرە تیشكی خستە پرۆسەی سیاسی لە عێراقدا:

 

عێراق لە ڕووی مێژوویی و جوگرافییەوە وەك یەكێك لە گرنگترین جومگەكانی ئاسایشی نەتەوەیی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا دەمێنێتەوە، چونكە سەقامگیری و خۆشگوزەرانی لەم وڵاتەدا ڕەنگدانەوەی ڕاستەوخۆی لەسەر ئارامیی هەموو ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەبێت. لەگەڵ ئەوەشدا، تێڕوانینی واشنتۆن بۆ ئەم پەیوەندییە لە سەردەمی ئیدارەی ترەمپدا تووشی گۆڕانكارییەكی ڕادیكاڵ بووە. ئەگەر پێشتر ئیدارە یەك لە دوای یەكەكانی ئەمریكا (چ دیموكرات و چ كۆمارییەكان) بەهۆی داگیركاریی ساڵی ٢٠٠٣وە هەستیان بە جۆرێك لە «بەرپرسیارێتیی مێژوویی و ئەخلاقی» دەكرد، بۆ مانەوە و پاڵپشتیكردنی عێراق، ئەوا ئیدارەی ترەمپ ئەم دیدگایەی گۆڕی بۆ دیدێكی «بازرگانییانە و پراگماتیكی».

سەرۆك ترەمپ بە ئاشكرا داگیركاریی ساڵی ٢٠٠٣ی بە هەڵەیەكی كوشندە و نموونەی «جەنگە هەمیشەییە بێسوودەكان» وەسف كردووە. ئەم تێڕوانینە نوێیە وای كردووە، كە ئەمریكا چیتر وەك ئەركێكی ئەخلاقی سەیری مانەوەی خۆی نەكات، بەڵكو پرسیاری بنەڕەتیی ئەوان ئەوەیە: عێراق لە بەرانبەر ئەم پشتیوانییەدا چی بۆ بەرژەوەندییەكانی ئەمریكا كردووە؟ ئەم گۆڕانكارییە لە «ستراتیژیی پابەندبوون»ـەوە بۆ «سیاسەتی مامەڵە»، فشارێكی گەورە دەخاتە سەر دەسەڵاتدارانی بەغدا. حكومەتی عێراق دەبێت تێبگات كە چیتر ناتوانێت تەنیا پشت بە دەستكەوتە كۆنەكان و سۆزی سیاسی ببەستێت، بەڵكو دەبێت بە كردەیی بیسەلمێنێت كە بوونی ئەمریكا پێویستییەكی ستراتیژیی دوولایەنەیە.

یەكێك لە خاڵە هەرە هەستیارەكان، پرسی میلیشیا چەكدارەكان و هەژموونی ئێرانە. واشنتۆن لەم قۆناغەدا هێڵێكی توندی كێشاوە و داوای داماڵینی چەكی میلیشیاكان و دوورخستنەوەی كەسایەتییەكانی سەر بە ئێران لە ناوەندەكانی بڕیاردان و كابینەی حكومەت دەكات، ئەمە تاقیكردنەوەیەكی سەختە بۆ دەوڵەتی عێراق كە هەمیشە هەوڵی داوە هاوسەنگییەكی ناسك لە نێوان تاران و واشنتۆندا ڕابگرێت. زۆرێك لە سیاسییە عێراقییەكان، تەنانەت لە ناو ماڵی شیعەشدا، خوازیاری عێراقێكی سەربەخۆن كە لەژێر سێبەری بڕیارەكانی ئێراندا نەبێت، بەڵام پرۆسەی ڕووبەڕووبوونەوەی میلیشیاكان و جێگیركردنی سەروەریی دەوڵەت هەمیشە دواخراوە.

لە كۆتاییدا، عێراق لە بەردەم وەرچەرخانێكی مێژووییدایە. ئیدارەی ئێستای ئەمریكا فشارێكی بێوێنە دەخاتە سەر بەغدا بۆ ئەوەی «لایەنێك هەڵبژێرێت» و چیتر ناتوانێت لەسەر هێڵە خۆڵەمێشییەكان یاری بكات. ئەگەرچی دەرفەت هەیە بۆ بونیادنانی داهاتوویەكی «عێراقییانە» كە تێیدا بەرژەوەندییە نیشتمانییەكان لە سەرووی ئەجێندای وڵاتانی دراوسێوە بن، بەڵام ئەمە پێویستی بە بڕیاری ئازایانە و تێگەیشتنێكی قووڵ هەیە لەو زمانە توند و بازرگانییەی كە ئێستا واشنتۆن لە سیاسەتی دەرەوەیدا پەیڕەوی دەكات. پشتبەستن بە سیاسەتی كۆن و چاوەڕوانكردنی پابەندیی بێكۆتایی لەلایەن ئەمریكاوە، ڕەنگە عێراق ڕووبەڕووی گۆشەگیرییەكی مەترسیدار بكاتەوە.

 

Top