(*) 

ڕۆژی 17ـی تشرینی یەكەمی 2024، لە كاتی سەردانێكیدا بۆ گەڕەكی شادی لە شاری هەولێر، مەسرور بارزانی، سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان، پڕۆژەی ڕووناكیی ڕاگەیاند، كە ئامانج لێی دابینكردنی كارەبای 24 كاتژمێرییە بۆ سەرتاسەری هەرێمی كوردستان و ڕایگەیاند:

 "سێ مانگ، وەك قۆناغێكی ئەزموونی بۆ ئەم پڕۆژەیە (گەڕەكی شادی) هەڵبژێردرا، بۆ ئەوەی بزانین تا چەند پڕۆژەكە سەركەوتوو دەبێت: ( ئەمڕۆ سەردانی چەند ماڵ و خاوەنكارم كرد و زۆر ڕازی بوون لەوەی كارەبای نیشتمانیی 24 كاتژمێرییان بۆ دابین كراوە).

 لە ماوەی دوو دەیەی ڕابردوودا هەرێمی كوردستان پێشكەوتنی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە لە بواری پەرەپێدانی كەرتی كارەبادا بە ئامانجی دابینكردنی كارەبای بەردەوام بە نرخ و كواڵێتیی گونجاو.

 لە ڕێگەی وەبەرهێنانێكی زۆر لەو كەرتەدا لەلایەن كەرتی گشتی و تایبەتی، وەزارەتی كارەبا توانیویەتی ژمارەیەكی زۆر وێستگەی بەرهەمهێنانی كارەبا دروست بكات و، هێڵ و تۆڕەكانی گواستنەوە و دابەشكردن زیاد و فراوان بكات و، سیستمی كۆنتڕۆڵ و گەیاندنی پێشكەوتوو و سیستمی پێوەری زیرەك دابنێت. لە ماوەی ساڵی ڕابردووشدا لە ڕێگەی پڕۆژەی ڕووناكییەوە توانراوە زیاتر لە دوو ملیۆن هاووڵاتیی هەرێمی كوردستان كارەبای بەردەوامیان بۆ دابین بكرێت. بە پێی پلانی وەزارەتیش لە كۆتایی ساڵی 2026 كارەبای بەردەوام دەگەیەندرێتە هەموو شار و شارۆچكەكانی هەرێمی كوردستان. لە ئەنجامی جێبەجێكردنی پڕۆژەی كارەبای 24 كاتژمێریدا زیاتر لە 2000 موەلیدی دیزڵ كوژێندراونەتەوە، ئەمەش هاوكاریی گەورەی پاكبوونەوەی ژینگەی كوردستان دەكات.

وەك بەشێك لە پلانی ستراتیژیی وەزارەتی كارەبا، پشتگیریی كەرتی تایبەت كراوە، تا لە بواری بەرهەمهێنانی وزەی كارەبادا بەشداریی بەهێزكردنی ژێرخانی كارەبا بكەن، لە ڕێگەی دەستەبەركردنی هەموو ئەو هاوكاری و پشتگیرییانەی یاسای وەبەرهێنانی ساڵی 2006 بۆ پڕۆژە گەورە و ستراتیژییەكانی بواری بەرهەمهێنان بۆ وەبەرهێنەرانی دابین كردووە.

وەبەرهێنانی كەرتی گشتی كە مەبەست ئەو بڕە پارەیەیە كە ساڵانە حكومەتی هەرێم بۆ پڕۆژەكانی وەزاەتی كارەبای دابین كردووە، لە بوارەكانی فراوانكردن و پاراستنی هێڵ و تۆڕەكانی گواستنەوە و دابەشكردن و كۆنتڕۆڵ و گەیاندن و پەرەپێدانی توانا مرۆییەكانی ئەندازایاران و تەكنیككاران و فەرمانبەرانی وەزارەت خەرج كراوە. لە كاتێكدا لە ساڵی 2003 دا توانای بەرهەمهێنانی كارەبا لە هەرێم لە 200 مێگاوات تێپەڕی نەدەكرد، ئەم ئاستی بەرهەمهێنانە لە ساڵی 2025 گەیشتووەتە زیاتر لە 8،000 مێگاوات، واتە زیادبوون بە ڕێژەی 4000% كە دەكاتە چل هێندەی تێكڕای وەبەرهێنانی ساڵی 2003. بە هەمان شێوە تۆڕ و هێڵەكانی گواستنەوە و دابەشكردن بە شێوەیەكی بەرچاو فراوان كراون.

سەرەڕای ئەم پەرەپێدان و گەشەكردنە زۆرەی توانای بەرهەمهێنان و پێشخستنی ژێرخانی گواستنەوە و دابەشكردن، نەتوانراوە كارەبای بەردەوام بۆ هاووڵاتیان دابین بكرێ و خەڵك ناچار بوون پەنا بۆ موەلیدەی كەرتی تایبەت بەرن، بۆ پڕكردنەوەی ئەو بۆشاییەی كەمیی كارەبا دروستی كردووە. هۆكارێكی سەرەكیی ئەم كێشەیەش كەمیی نرخی كارەبا و نەبوونی بڕی پێویستی سووتەمەنی بووە بۆ وێستگەكانی بەرهەمهێنانی كارەبا، كە زۆربەیان وێستگەی غازین، هەوڵەكانیش بۆ زیادكردنی بڕی غازی پێویست بەردەوامە.

هەرچەندە لە ماوەی كابینەكانی دیكەی حكومەتدا نرخی كارەبا چەند جارێك زیاد كرا، بەڵام ئەم زیادكردنە بە بڕ و ئاستی پێویست نەبوون و نەبوونە هۆی ئەوەی هاوبەشانی كارەبا شێوازی بەكارهێنانی كارەبا بگۆڕن و ئاست و بڕی بەفیڕۆدان كەم بكرێتەوە.

بەشێك لەو كارەبایەی دابەش دەكرێت، یان لە هێڵەكانی گواستنەوە و دابەشكردن و وێستگەكانی گۆڕینی ڤۆڵتییە ون دەبێت، یان بەشێك لە هاووڵاتییان بە شێوەی نایاسایی كارەبا بەكار دەهێنن.

هەرچەندە وەزارەتی كارەبا بەرپرسیارە لە دابینكردنی كارەبا بۆ هاووڵاتیان و كەرتەكانی پیشەسازی و كشتوكاڵ و بازرگانی و حكوومی، بەڵام هەروەك لە ڕاپۆرتی مانگانەی كۆنتڕۆڵی كارەبای هەرێمدا ئاماژەی پێ دراوە، جگە لە وەزارەتی كارەبا و هاووڵاتییان، بەرپرسیارێتی بەردەوامی و پاراستن و دەستپێوەگرتن و كەمكرنەوەی بەفێڕۆدانی كارەبا دەكەوێتە ئەستۆی چەندین وەزارەت و دەستە و دامەزراوەی دیكەیش. ئەركی دابینكردنی سووتەمەنی بۆ وێستگەكانی بەرهەمهێنان (ئەوانەی بە غاز و نەوتی ڕەش و گازۆیل كار دەكەن)، دەكەوێتە ئەستۆی وەزارەتی سامانە سرووشتییەكان، ئەمە جگە لەوەی ئەم وەزارەتە ئەركی دابینكردنی سووتەمەنیی بۆ گەرمكردن و ئامادەكردنی خواردن دەكەوێتە ئەستۆ، بۆ ئەوەی كارەبا بۆ ئەو مەبەستانە بەكار نەهێنرێت. بە هەمان شێوە، وەزارەتەكانی شارەوانی و بازرگانی و پیشەسازی و پلاندانان و پەروەردە و ئەوقاف، هەریەكەیان لە بواری خۆیدا ئەركی گرنگی دەكەوێتە ئەستۆ.

هۆڵی ئیشپێكردن و كۆنتڕۆڵ/سەنتەری كۆنتڕۆڵی كارەبای هەرێم

(Operation and Control Hall/KRCC)

لەم دایەگرامەی خوارەوەدا سەرچاوەكانی بەرهەمهێنانی كارەبا و وێستگەكانی گۆڕینی ڤۆڵتییە و هێڵە سەرەكییەكانی گواستنەوەی كارەبا لە هەرێمی كوردستان خراونەتە ڕوو. وەك دەبینرێت هەرێمی كوردستان لە ڕێگەی هێڵێكی 66 كەیڤی بە كۆماری ئیسلامیی ئێران و هێڵێكی 154 كەیڤی بە توركیاوە بەستراوەتەوە و، هەر سێ پارێزگای سلێمانی و هەولێر و دهۆك لە ڕێگەی هێڵی 132 كەیڤی بەیەكەوە بەستراونەتەوە. هەرچەندە تۆڕی كارەبای هەرێم سەربەخۆیە، بەڵام بە تۆڕی كارەبای عێراقەوە بەستراوەتەوە.

 

لە هەرێمی کوردستاندا چەندین وێستگەی بەرهەمهێنانی کارەبا هەیە (خشتەی1). هەموو وێستگە غازییەکان لە لایەن کەرتی تایبەت دانراون و بەمەش وەزارەتی کارەبا بۆ یەکەمجار لە عێراقدا وەبەرهێنانی کەرتی تایبەتی خستە خزمەت بەرهەمهێنانی وزەی کارەبا و دواتر وەزارەتی کارەبای عێراق بە سوودوەرگرتن لە ئەزموونی هەرێمی کوردستان کەوتە هاندانی کەرتی تایبەت بۆ وەبەرهێنان لە بەرهەمهێنانی وزەی کارەبا. خشتەی 1، هەموو وێستگەکانی بەرهەمهێنانی وزەی کارەبا دەخاتەڕوو. ئەوەی جێگەی سەرنجە لەم خشتەیەدا نەبوونی ویستگەی بەرهەمهێنانی کارەبایە بە وزەی خۆر و با، لە کاتێکدا بەرهەمهێنانی کارەبا لە ڕێگەی ئەم دوو جۆر وزە نوێبووەوە لە جیهاندا ساڵ لە دوای ساڵ زیاد دەکات و پێویستە هەرێمی کوردستان زۆر بە جددی هاندان و پشتگیریی پێویست پێشکەش بە وەبەرهێنەرانی نێوخۆیی و نێودەوڵەتی بکات تا وەبەرهێنان لە بەرهەمهێنانی کارەبا لە ڕێگەی وزە نوێبوەکانەوە بکەن. بۆ ئەمەش دەشێت شێوازی هاوبەشێتیی کەرتی گشتی و تایەبت (Public Private Partnership-PPP) بکرێتە مۆدێلێکی کارکردنی هاوبەش بۆ دامەزراندنی چەندین وێستگەی بەرهەمهێنانی کارەبا لە وزەی خۆر و وزەی با. لە هەمان کاتدا پێویستە وەزارەتی کارەبا هاندان و پشتگیریی پێویست پێشکەشی هاووڵاتییان بکات بۆ دانانی بۆیلەری وزەی خۆر و بەرهەمهێنانی کارەبا لە وزەی خۆر.

 

 

خشتەی 2 پیشانی دەدات کە، هەرچەندە هەرێمی کوردستان توانای بەرهەمهێنانی نزیکەی 8125 مێگاوات کارەبای هەیە، بەڵام وێستگەکانی غازی بە هۆی کەمیی غاز و وێستگەکانی هایرۆپاوەر بە هۆی کەمی ئاو، ناتوانن هەموو توانای بەرهەمێنانیان بخرێتە گەڕ. لەبەر ئەم هۆکارانە لە ساڵی 2024 بە تێکڕا نزیکەی 4،000 مێگاوات کارەبا بەرهەمهێنراوە، واتە نزیکەی نیوەی توانای بەرهەمهێنانی ئەو وێستگانە.

 

 

کۆمپانیای (داناگاز) کە لە ساڵی 2007 ەوە خەریکی پەرەپێدانی کێڵگەی غازی کۆرمۆرە و توانیویەتی 525 ملیۆن پێ سێجا بەرهەم بهێنێت و کۆمپانیای (کار)یش نزیکەی 130 ملیۆن پێ سێجا بەرهەم دەه‌ینێت بۆ کارپێکردنی ویستگەی کارەبای خورمەلە. چاوەڕێ دەکرێت، کۆمپانیای داناگاز بڕی 250 ملیۆن پێ سێجای دیکە زیاد بکات. بە پێی وتەی بەڕێوەبەری گشتیی وەبەرهێنان لە وەزارەتی کارەبا کە ڕۆژی 24 تەمووزی 2025 لە سایتی (KDP.info) بڵاو کراوەتەوە، ئەم بڕە غازە کە چاوەڕێ دەکرێت مانگی ئازاری ساڵی داهاتوو ئامادە بێت، دەتوانێت بڕی 1500 مێگاوات کارەبای پێ بەرهەم بهێنرێت. بێگومان هێشتا هەرێم پێوستی بە غازی زیاتر دەبێت.

 

 

 ئەو گرێبەستانەی سەرۆکی حکومەتی هەرێم لە 19 ئایاری 2025 لە واشنتۆن لە گەل دوو کۆمپانیای ئەمریکی (Western Zagros) و (HKN) واژۆی کردووە، یەکجار گرنگن بۆ زیادکردنی بڕی غازی سرووشتی و خستنەگەڕی ئەو وێستگانەی پێویستیان بە غاز هەیە. دوای تەواوبوونی ئەم پڕۆژانە، دەشێت هاوکاری وێستگە غازییەکانی ناوچەکانی دیکەی عێراقیش بکرێت، لە ڕووی دابینکردنی غازی سرووشتییەوە، یان ناردنی ئەو بڕە کارەبایەی لە هەرێم زیادە بۆ ناوچەکانی دیکەی عێراق.

خشتەی 4 تێکڕای بڕی کارەبای بەکارهاتوو بۆ هەر هاووڵاتییەکی هەرێمی کوردستان لە ساڵی 2024 بەراورد کراوە لەگەڵ چەند وڵاتێکدا. وەک دیارە بڕی بەکارهێنانی کارەبا لەلایەن هاووڵاتییەکی هەرێمەوە کەمتر بووە لە بڕی کارەبای بەکارهاتوو لە لایەن هاووڵاتییەکی ئێران و تورکیا و زیاترە لە هاووڵاتییەکی وڵاتەکانی دیکەیی ناو خشتەکە. لە هەمان خشتەدا بڕی کارەبای وونبوو لە تۆڕەکانی کارەبادا پیشان دراوە. ( https://data.worldbank.org). بە پێی سەرچاوەکانی وەزارەتی کارەبا، زیاتر لە %40ی کارەبای بەرهەمهاتوو لەم ڕێگەیەوە بەفیڕۆ دەڕوات و بە پێی داتاکانی بانکی نێودەوڵەتی ئەم ڕێژەیە لە عێراقدا گەشتووەتە  %59. بێگومان دابینکردنی کارەبای بەردەوام و بەستنی پێوەری زیرەک دەبنە هۆی کەمکردنەوەی ئەم بڕە ونبووەی کارەبا.

دەبێت ئاماژە بەوەش بدەین کە بە پێی داتاکانی وەزارەتی کارەبا، هەموو ئەو بڕە کارەبایەی بەرهەم هاتووە (4،000) مێگاوات نەدراوە بە هاووڵاتیان، بەڵکو بڕی 1،327 مێگاوات دراوە بە مووسڵ و کەرکووک و دیالە. بەمەش بڕی ئەو کارەبایەی تاکێکی هەرێم بەکاری هێناوە کەمترە لەو بڕەی لە خشتەکەدا خراوەتەڕوو. خۆ ئەگەر ئەو بڕە کارەبایەی دراوە بە کەرتی پیشەسازیی قورسی وەک کارگەکانی چیمەنتۆ و ئاسن کە لە ساڵی 2024 دا بڕەکەی 335 مێگاوات بووە، لەو بڕە کارەبایەی بەرهەم هاتووە، دەربکەین، ئەوا ئەو بڕە کارەبایەی هاووڵاتییەکی هەرێم بەکاری هێناوە لە ساڵی 2024 کەمتریش دەبێتەوە. ئەگەر ڕێژەی ونبوون لە تۆڕەکانی کارەبادا دوای جێبەجێکردنی پڕۆژەی ڕووناکی بۆ لانیکەم %20 کەم ببێتەوە، ئەوا بە هەمان بڕی بەرهەمهێنان، هاووڵاتییەکی هەرێم بڕی 4،312 کیلۆ وات سەعات کارەبای بەردەکەوێت. ئەمەش زیاترە لەو بڕەی هاووڵاتییەکی هاووڵاتیانی ناو خشتەکە بەکاری دەهێنن.

 

 

 

پرسیاری گرنگ ئەوەیە: ئایا داخوازیی هەرێمی کوردستان بۆ کارەبا و لەوەش گرنگتر بەرزترین داخوازی، یان خواست چەند؟ لەبەر ئەوەی هەرێم نەیتوانیوە کارەبای بەردەوام بدات، پێوانی داخوازی، یان خواستی ڕاستەقینە لە ڕووی تەکنیکییەوە ئاسان نییە و پێویستە وەزارەتی کارەبا بتوانێت کارەبای بەردەوام لە چوار وەرزەکەی ساڵدا بداتە هاووڵاتییان تا تێکڕای خواست و بەرزترین خواستی ڕاستەقینە بزانرێت.

 

لە خشتەی 5 دا، ئامێرە گرنگەکانی کارەبا بۆ خێزانێکی 5 سەر خێزانی خراوەتەڕوو لەگەڵ بڕی کارەبای پێویست کە ئەو ئامێرانە بەکاری دەهێنن. تێکڕای پێویستیی ئەو ئامێرانە بە ٧٨٥ کیلۆوات سەعات خەمڵێنراون لە مانگێکدا. ئەو داتایەی تا ئێستا لە پێدانی کارەبای بەردەوام بۆ زیاتر لە دوو ملیۆن هاووڵاتی پڕۆژەی ڕووناکی بەدەست هاتووە، ئەوە دەردەخەن، کە بڕی تێکڕای بەکارهێنانی کارەبا لە لایەن هاوبەشێکەوە بریتییە لە 730کیلۆوات سەعات. ئەگەر ئێمە تێکڕای بەکارهێنان لە لایەن هاوبەشێکی کارەباوە کەمێک لەو دوو بڕەش زیاتر دابنێین کە 800کیلۆوات سەعاتە و ژمارەی هاوبەشانی کارەبا بە دوو ملیۆن هاوبەش دابنێین، ئەوا هەرێمی کوردستان بە شێوەی تێکڕا پێویستی بە 2،222 مێگاوات کارەبا هەیە. بە پێی خشتەی کارەبای بەرهەمهاتوو و بەکارهاتووی وەزارەتی کارەبا، لە ساڵی 2024دا تێکڕای بڕی کارەبا بۆ کەرتی پیشەسازی بریتی بووە لە 335 مێگاوات. ئەگەر ئەم بڕەش بخەینە سەر تێکڕای خواستی ماڵان، ئەوا تێکڕای کارەبای پێویست دەبێتە 2،557 مێگاوات. لە ناو ئامێرە کارەباییەکاندا بڕێک وزەی کارەبا ون دەبێت و ڕێژەی ونبوون بە پاوەر فاکتەر ناسراوە. ئەگەر پاوەر فاکتەر لە سیستەمی کارەبای هەرێم بە %85 گریمانە بکەین و ئەو بڕە کارەبایەی لە ناو تۆڕەکانی کارەبادا ون دەبێت، بۆ ئەم بڕە تێکڕایە زیاد بکەین، ئەوا دەتوانین مەزندەی بڕی کارەبای پێویست بە تێکڕایی بدۆزینەوە کە دەکاتە 3،760 مێگاوات (کەی ڤی ئەی). لێرەدا وا گریمانە کراوە کە لە دوای تەواوبوونی پڕۆژەی ڕووناکی ڕێژەی ونبوون بۆ %20 دادەبەزێت. بۆ ئەوەی لە کاتی بەزترین بار (Peak Load) کێشەی کەمیی کارەبا دروست نەبێت، پێویستە بەرزترین خواست بۆ کارەبا بزانین. بۆ ئەمەش پێویستە لۆود فاکتەر (Load Factor) بەکاربهێنین کە بریتییە لە ڕێژەی نێوان تێکڕای بڕی خواست بۆ بەرزترین بڕی خواست. خشتەی داتاکانی وەزارەتی کارەبا ئەوە دەردەخەن کە تێکڕای بڕی کارەبای بەکارهاتوو لە ساڵی 2024 دا بریتی بوە لە 3993 مێگاوات (هەرچەندە ئەمە تێکڕای خواست نییە، چونکە نەتوانراوە کارەبای بەردەوام بدرێتە هاووڵاتییان) و بەرزترین خواست بریتی بووە لە 7،418 مێگاوات. ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە لۆود فاکتەر %53 بووە.

لە سیستەمی کارەبای کوردستاندا کە خاوەن پیشەسازیی قورس نین، لە باشترین دۆخدا لۆود فاکتەر لە %50 تێناپەڕێ و رەنگە لەوە کەمتریش بێت. ئەگەر لۆود فاکتەر بە %50 دابنێین، ئەوا بەرزترین خواستی کارەبا دەگاتە 5،640 مێگاوات. کەواتە دوای زیادکردنی 1،500 مێگاوات لە ساڵی داهاتوودا، پرۆژەی ڕووناکی دەتوانێت 24 کاتژمێر کارەبا بۆ هاووڵاتیان دابین بکات. بڕیارە بەرپرسانی پڕۆژەی ڕووناکی، داتای پێویست لەسەر کارەبای ئەو دوو ملیۆن هاووڵاتییە بڵاو بکەنەوە، کە تا ئێستا کارەبای بەردەوامیان بۆ دابین کراوە. لەبەر ڕۆشنایی ئەو زانیارییانە دەشێت تێکڕای خواست و بەرزترین خواست بۆ کارەبا لە تەنیا مەزەندەکردنی تیۆرییەوە بۆ پێوانی واقیعیتر بگۆڕدرێن. ئەگەر ڕێژەی ونبوون لەو ڕێژەیەی گریمانەمان بۆ کردووە (%20) کەمتریش ببێتەوە، ئەوا بڕی تێکڕا و بەرزترین کارەبای، واتە ئەو بڕەی پێویستە بەرهەم بهێنرێت، کەمتر دەبێتەوە.

 

 

 

 

 

توێژینەوەیەک کە لە ساڵی 2022 ئەنجام دراوە، ئەوە پیشان دەدات کە تێکڕای نرخی یەک ئەمپیر کارەبای موەلیدە بریتی بووە لە 11،000 دینار و هەر هاوبەشێکی کارەباش بە شێوەی تێکڕا بری ٤ ئەمپێر کارەبای ڕاکێشاوە. (Electric generators in the private sector، Kurdistan Region of Iraq، 2021، Kurdistan Region Statistics Office). بریکاری پێشووی وەزارەتی کارەبا لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی (KNN) وتی: تێکڕای نرخی یەک ئەمپێر کارەبای موەلیدە بە 15،000 دینار دەخەمڵێنرێت. داتاکانی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کارەبای سلێمانی ئەو دەردەخەن کە لە ساڵی 2024دا تێکڕای نرخی یەک ئەمپێر کارەبای موەلیدە 13،000 دینار بووە. ئێمە بۆ بەرواردکردنی ئەو بڕە پارەیەی هاوبەشانی کارەبا ئێستا دەیدەن، لەگەڵ ئەو بڕەی بەر لە پرۆژەی ڕووناکی دەیاندا، تێکڕای نرخی یەک ئەمپێر کارەبای موەلیدە لە ساڵی 2024 دا بە 14،000 دینار دەخەمڵێنین. لە خشتەی 6 دا بەراوردی تێچووی 400 و 800 و 1000 و 1200 کیلۆوات سەعات کراوە لە نێوان نرخی نوێ و نرخی کۆن.

بۆ ڕوونکردنەوەی زانیاری ناو خشتەکە، وردەکاریی شیکردنەوەی ڕیزی یەکەمی خشتەکە دەخەینەڕووو.

تێچووی 400 کیلۆوات سەعات بە نرخی نوێ = 400 x72= 28،800

تێچووی 400 کیلۆوات سەعات بە نرخی کۆن = 400 x 18 = 7،200

تێچووی ڕاستەقینەی 400 کیلۆوات سەعات = 400 x 130 = 52،000

تێچووی کارەبای موەلیدە (3 ئەمپێر) = 3 x 14،000 = 42،000

جیاوازی تێچووی کارەبا پێش و دوای پڕۆژەی ڕووناکی بریتییە لە 20،400دینار. واتە ئەو هاوبەشەی کە بڕی 400 کیلۆت سەعات بەکاردەهێنیت، بڕی 20،200دینار قازانج دەکات لە کاتێکدا تێچووی ڕاستەقینەی هەمان بڕی کارەبا دەکاتە  52،000دینار. ئەمەش ئەوە دەردەخات کە بۆ هەمان بڕی کارەبا حکومەت بڕی 23،200 دینار هاوکاریی ئەو هاوبەشە دەکات. نرخی تێچووی ڕاستەقینەی یەک کیلۆوات سەعات (130 دینار) لە لایەن وەزارەتی کارەباوە خەمڵێنراوە.

هەروەک لە خشتەکەدا دیارە ئەگەر هاوبەشێکی کارەبا لە مانگێکدا 800 کیلۆوات سەعات کارەبا بەکاربهێنێت، 500 دینار کەمتر دەدات لەو پارەیەی کە پێشتر دەیدا بۆ هەمان بڕو پارەی موەلیدە، لە کاتێکدا کارەبای بەردەوامی دەبێت، جگە لەوەی کە پێشتر کارەبای تۆڕی هەرێم پچرپچڕ و نەشیدەتوانی لەو بڕە ئەمپێرە کارەبایەی خاوەن موەلیدە دیاریکردووە، زیاتر بەکار بهێنێ و ڤۆڵتییەکەشی نزم و ناجێگیر بوو. لە ئەنجامی پڕۆژەی ڕووناکیدا هاووڵاتی چیتر پێویستی بە موەلیدە نامێنێ و هەزاران موەلیدە لادەبرێن. بەمەش ژینگەی شارەکەی، یان گەڕەکەکەی پاکتر و تەندروستتر دەبێت.

 

 

داتاکانی وەزارەتی کارەبا ئەو پیشان دەدەن، کە بەرزترین خواست بۆ کارەبا لە مانگەکانی زستاندایە و ئەم بڕەش بە گوێرەی بەرزی و نزمی لە پلەی گەرمادا گۆڕانی بەسەردا دێت. هۆکاری سەرەکیش ئەوەیە کە هاووڵاتییان کارەبا بۆ گەرمکردنی ماڵ و شوێنەکان بەکاردەهێنن، چونکە ئامێری گەرمکردن (هیتەر) هەرزانە و نەوت گرانە. بۆیە پێویستە حکومەت بە جددی هەوڵی چارەسەکردنی ئەم کێشەیە بدات، لە ڕێگەی دابینکردنی نەوت بە نرخی گونجاو، یان هاوکاری و هاندانی هاووڵاتیان تا لە ڕێگەی سوودوەرگرتن لە وزەی خۆر جێگرەوە بۆ بەکارهێنانی کارەبای تۆڕی هەرێم بۆ گەرمکردن بدۆزنەوە.

 

 

(*)

 

بەرپرسی مەكتەبی پەیوەندییەكانی دەرەوەی

پارتی دیموكراتی كوردستان و

 وەزیری پێشووتری كارەبا