لە دیدارێكی تایبەتدا بۆ گۆڤاری گوڵان سۆنەر چاپاتای بەڕێوەبەری پرۆگرامەكانی توركیا لە ئامۆژگای واشنتۆن بۆ گوتى: سەركەوتنی پارتی دادوگەشەپێدان (ئەكەپە) لە دووبارە دەنگدانە پەرلەمانییەكەی یەكی نۆڤەمبەردا جێی سەرسوڕمان بوو. لەبەرئەوەی هیچ ناوەندێكی دەنگدان نزیك نەبوو لە پێشبینی ئەم ئەنجامە ریشەییانە. دوو فاكتەر هەن، ئەم ئەنجامەمان بۆ روون دەكەنەوە. یەكەم: پێنج مانگی ناسەقامگیریی سیاسی و ئابووری رۆیشت بەسەر هەڵبژاردنەكانی مانگی شەشدا كە پەرلەمانێكی هەڵپەسێردراو و حكومەتێكی ناكارای بەرهەم هێنابوو، كە دەنگدەران داڕووخانی ئابووری و هاتنەخوارەوەی بەهای لیرە و زۆربوونی توندوتیژییەكانی پەكەكە و هێرشەكانی داعشیان بینی لە ئەنقەرە كە ١٠٢ كەسی كوشت، بۆیە زۆربەیان روویان كردە ئەكەپە و وەك لایەنێك سەیران كرد كە حكومەتێكی تاكلایەنە پێكبێنێت و سەقامگیری بگەڕێنێتەوە. سەرۆك رەجەب تەیب ئەردۆغان هێشتا سەركردەی راستەقینە و واقیعی پارتەكەیە و خۆی وەك «پیاوێكی بەهێز كە دەتوانێت بتپارێزێت» نیشاندا و ستراتیژەكەشی كاری كرد، دەنگدەران ئاسایشیان لە بری ئازادیی كەسی هەڵبژارد.

سۆنەر چاپاتاى هەروەها گوتی: گەڕانەوەی ئەكەپە بۆ زۆرینەی یاسایی، لێپرسینەوەی وردی جەماوەری بەرانبەر سیاسەتی حكومەت لە سووریا كەم دەكاتەوە، لەناویاندا پاڵپشتی توركیا بۆ شۆڕشگێڕەكانی دژی ئەسەد. بەڵام لەهەمانكاتدا هاتنی رووسیا بۆ شەڕی سووریا وا لە ئەنقەرە دەكات كە جارێكی دیكە بیر لە سیاسەتی سووریا بكاتەوە. بەشداریی كارای رووسیا لە سەر شانۆی سووری، وا لە ئەنقەرە دەكات كە وریاتر بێت لە پاڵپشتیكردنی شۆڕشگێڕان. چونكە لەوانەیە سیناریۆیەكی كابوسی رووبدات كە تیایدا ئەو شۆڕشگێڕانەی لەلایەن توركیاوە پاڵپشتی دەكرێن فڕۆكەیەك، یان هێلیكۆپتەرێكی رووسی بخەنە خوارەوە لە باكووری رۆژهەڵاتی سووریا، كە وا لە سەرۆك ڤلادیمێر پۆتین بكات، زۆر تووڕە بێت. ئەنقەرە چەندین دراوسێی هەیە، لەوانە: دراوسێ ئاوییەكانی لە دەریای رەش و دەریای ناوەڕاستدا. بە هاندانی گەشە ئابوورییە گەورەكەی و رێبازی سیاسەتی دەرەوەی داودئۆغلۆ و ئەردۆگان كە دەیانەوێت ببن بە هێزێكی هەرێمی. ئەنقەرە ئامادەیە رووبەڕووی هەریەكیان ببێتەوە.

شايانى باسه چاپاتاى هەروەها گوتی: تا ئێستا ئەردۆگان بە ئاشكرا رەخنە لە سەركردەكانی سووریا و عێراق و ئێران دەگرێت، لە راستیدا هیچ یەكێك لە دراوسێكانی توركیا هەست بە ئارامی و سەلامەتی ناكەن بە هۆی توڕەییەكانی ئەنقەرەوە، بێجگە لە رووسیا. توركیا وەك نەتەوە بە دەست دوودڵییەكەی ریشەیی و مێژووییەوە دەناڵێنێت بۆ رووبەڕووبوونەوەی رووسیا. هەر لە دامەزراندنیەوە ئابووریی توركیا زۆر پشتی بەستووە بە هاوردەی وزەی رووسی. زیاتر لە نیوەی بەكارهێنانی گازی سرووشتیی توركیا لە رووسیاوە دێت، بۆیە لەبەر ئەمە توركیا ئەگەری ئەوەی نییە رووبەڕووی مۆسكۆ ببێتەوە، تەنانەت كاتێك رووسیا بەرژەوەندییەكانی توركیا كەمیش بكاتەوە وەك لە سووریادا كردی.
لە كۆتایی قسەكانیدا سۆنەر گوتی: لە رووی مێژووییەوە، توركیا هۆكاری خۆی هەیە بۆ ئەوەی لە رووسیا بترسێت. لە نێوان ساڵانی ١٥٦٨، كاتێك عوسمانییەكان و رووسیا یەكەم جار بەریەككەوتن، تا كۆتایی ئیمپراتۆریەتی رووسی لە ١٩١٧ دا، توركەكان و رووسەكان بەلانی كەمەوە ١٧ جەنگیان لەگەڵ یەك كردووە، لە هەر رووبەڕووبوونەوەیەكدا رووسیا هۆكار بووە و سەركەوتووش بووە. سەرەڕای ئەوەش، رووسیا لەم دواییانەدا بووە دراوسێی توركیا لە نیمچە دورگەی قەرمەوە لە باكوور و ئەنتالیا لە باشوورەوە. زیاتر لە جاران ئەردۆگان لەوانەیە حەز بكات بە رێككەوتنێكی نێودەوڵەتی بگات سەبارەت بە دەرئەنجامەكانی جەنگی سووریا، لەوانەش مانەوەی ئەسەد وەك سەرۆك لە ماوەی گواستنەوەدا. هەروەها هاتنەناوەوەی رووسیا بۆ ناو شەڕی سووریا، توركیا نزیكتر دەكاتەوە لە هاوپەیمانی ناتۆ و ویلایەتە یەكگرتووەكان. ئەمەش دەبێتە هۆی هاوكاری نزیكتری توركیا و ئەمریكا لە دژی داعش لە سووریا و عێراقدا. لەبەرەی كوردەوە، توركیا پێوەندی باشی لەگەڵ حكومەتی هەرێمی كوردستاندا دەهێڵێتەوە كە لەلایەن مسعود بارزانی-یەوە سەركردایەتی دەكرێت.


بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری گوڵان ژمارە(1049)