دەبێت دیموكراتی و لێبوردەیی و پێكەوەژیانی كوردستان ببێتە مۆدێل بۆ عێراق و دەوڵەتانی كەنداو

دەبێت دیموكراتی و لێبوردەیی و پێكەوەژیانی كوردستان ببێتە مۆدێل بۆ عێراق و دەوڵەتانی كەنداو
لە دیدارێكی تایبەتدا بۆ گۆڤاری گوڵان پڕۆفیسۆر مەحمود ئەیوب تۆێژەری باڵا لە ئامۆژگای ماكدۆنالد بۆ دیالۆگی نێوان ئایینەكان بۆ گوتى: پێموایە هەڵكشانی داعش بەرئەنجامی چالاكییەكانی ئەمریكا بوو لە ناوچەكەدا، كاتێك رژێمی سەددامی لە عێراقدا رووخاند، ئەویش نەك لەبەر ئەوەی سەددام حوكمڕانێكی باش بوو، بەڵكو ئەو كەسێكی خوێنڕێژ بوو، بەڵام هەرچۆنێك بێت، دۆخەكەی پاراستبوو. داگیركردنی عێراق لەلایەن ئەمریكاوە لە ساڵی 2003دا، ئەو خەڵكانەی دروست كرد كە ئایدیۆلۆژیا و تەكنەلۆژیایان هەبوو، بەڵام ئایدیۆلۆجیایەكی ئاینی نا، ئەوەش لە بەشێكی زۆریدا بەعسییەكانی سەردەمی سەددام حوسێن بوون، كە دواتر ئەمانە بوونە توخمی جەوهەری، دەكرێت ئەمە لەو سەركردانەدا بەدی بكەین كە لە ئارادان، واتە توخمێكی جەوهەرییان بۆ داعش، یان بۆ دەوڵەتی ئیسلامی دابین كرد. ئەوەی مایەی سەرسامییە بۆ من ئەوەیە كە ناسنامەی رێكخراوەكە بەردەوام لە سەر ئاستی ناوخۆیی دەگۆڕێت، بۆ نموونە، لە سەرەتادا بە داعش دەستیان پێكرد، واتە دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام، دواتر بوو بە داعس، واتە دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و سووریا، ئێستاش دەڵێت دەوڵەتی ئیسلامی، واتە دەتوانێت هەر شوێنێك لە جیهان داگیر بكەن و بیكەنە بەشێك لە خەلافەتەكە.

هەروەها مەحمود ئەیوب گوتی: خەڵكانێكی زۆر هەبوون خۆبەخشانە هاوكاری داعشیان كرد. ئەمڕۆش گوێم لە راپۆرتێك بوو لە رادیۆ كە داعش چەكێكی زۆریان هەیە و لە سوپای عێراقەوە بەدەستیان هێناوە، كە دەتوانن بەلای كەمەوە بەو چەكانەی هەیانە بۆ ماوەی سێ ساڵ شەڕ بكەن، پێموایە پێشمەرگەی كوردستان رۆڵێكی زۆر گرنگ دەبینێت لە شەڕی دژی داعش و رەنگە ئەوان رێكخراوترین هێز بن بۆ ئەوەی لە دژی داعش بەرگری بكەن.

شایانی باسە ئەیوب گوتی: من دەمەوێت موناقەشەیەكی ئەكادیمی ئەم مەسەلەیە بكەم. داعش هیچ مافێكی نییە كە ئاین بسەپێنێت بەسەر -بەلای كەمەوە- «اهل الكتاب»دا، كە مەسیحی و جوولەكەكانن، لە رۆژگاری ئێستاشدا و لە روانگەی پەیماننامە نێودەوڵەتییەكانەوە ناتوانن ئایینی خۆیان بەسەر كەسدا بسەپێنن. هەروەها ئەوان دژی خودی قورئانیش دەوەستنەوە كە دەفەرموێت: «لا اكراه فی الدین»، ئێزدییەكان هاووڵاتیەكی عێراقین و بە چەشنی هەر هاووڵاتیەكی دیكە مافیان هەیە و ئێمە ناتوانین ئیسلامی سەدەی حەوت بەسەر رۆژگاری سەدەی بیست و یەكدا جێبەجێ بكەین. دەبێت ئیسلامێك پیادە بكەین كە قسە لەگەڵ رۆژگاری مۆدێرندا بكات و ئیسلامیش ئەو توانایەی هەیە، بۆی هەیە ئیسلام جیهانیترین شارستانیەت بێت لە دنیادا بەهۆی ئەو هەموو گرووپە ئیتنییەی هاتوونەتە ناو ئیسلامەوە، ئیسلامیش دەتوانێت خۆی لەگەڵ سەدەی بیست و یەكدا بگونجێنێت و زۆرێك لە حوكمەكانی سەدەی حەوت و هەشت پیادە نابێت.

لە كۆتاییدا مەحمود گوتی: نابێت رۆڵی نوری ئەلمالیكی زۆر گەورە بكەین، ئەو كارێكی ژیرانەی نەكرد كاتێك ژمارەیەكی زۆری سوننەی كوشت و زۆر نزیك بۆوە لەگەڵ ئێراندا، ئومێدەكە ئەوەیە سەرۆكی نوێی حكومەتەكە باشتر بێت. پێموایە كەس نایەوێت یەكێتی و یەكپارچەیی عێراق بكاتە قوربانی. باوەڕم وایە داعش بەلای كەمەوە لە ساڵی 2006ـەوە دەستی پێكرد، ئەگەر زووتریش دەستی پێنەكردبێت، مالیكی رۆڵی بینی، بەڵام داعش بە بوون و نەبوونی مالیكی پەرەی دەسەند.


بۆ خوێندنەوەی ئەم بابەتە لە گۆڤاری گوڵان ژمارە(1002)
Top