• Tuesday, 14 April 2026
logo

Ebubekir Karwanî (Nivîskar û Siyasetmedar): Encama dawî ya şeran dê bandoreke rasterast li ser me hebe, lewma divê dîtineke yekgirtî hebe ji bo parastina berjewendiyên bilind

Gulan Media April 13, 2026 Raport
Ebubekir Karwanî (Nivîskar û Siyasetmedar): Encama dawî ya şeran dê bandoreke rasterast li ser me hebe, lewma divê dîtineke yekgirtî hebe ji bo parastina berjewendiyên bilind

ئەڤە وەرگێڕانا دەقێ تە یە بۆ زاراوێ کرمانجی (لاتینی):

 

Yek ji mijarên sereke yên parastina qeyasê (statûya) Herêmê, hêza Pêşmerge ye. Miamelekirin ligel vê hêza niştimanî pêdivî bi guherîneke stratejîk a kûr heye. Her guherînek di vê qadê de, Herêmê rûbirûyî komek dijwariyan (alîngariyan) dike ku pêdivî bi piştgiriyeke navdewletî ya bê merc heye, bi taybetî ji aliyê Amerîka û welatên Rojava ve.

Meztirîn û metirsîdartirîn kêşeya Herêma Kurdistanê di vê gavê de, nebûna "stratejiyeke niştimanî ya yekgirtî" ye. Cihê daxê ye ku aliyên siyasî yên Kurdistanê nekarîne li ser nexşeyeke berevaniyê ya hevbeş li hev bikin, ku têkiliya wê bi miamelekirina ligel Bexda, Tehran û Enqereyê re hebe. Ev perçebûna navxweyî xala me ya qels a stratejîk e. Bûyerên dawî yên têkildarî miamelekirina ligel hikûmeta federal a Iraqê, îspat kirin ku tewra di rewşên herî dijwar de jî, em hîn nikarin wek yek yekeya siyasî û xwedî yek nêrîn bifikirin.

Yek ji pêşniyarên herî girîng ku ev bi salan e tekezî li ser tê kirin, mijara "ewlehiya xurekê" û avakirina depoyên stratejîk e. Herêma Kurdistanê pêdivî bi wê heye ku bi kêmanî ji bo maweyê şeş mehan depoyeke mezin a xurek û sotemeniyê di nava dilê çiyayan de hebe, da ku di dema dorpêç an şerên neçaverêkirî de berxwe bide. Li vir dikare sûd ji ezmûna welatên cîran bê girtin; bo nimûne li Îranê, Supaya Pasdaran xwediyê komek kompanyayên mezin ên xurekê ye ku di dema qeyranan de bazarê ji tevliheviyê diparêzin. Herêma Kurdistanê pêdivî bi wê heye ku hikûmet bixwe bibe xwediyê kompanyayên mezin ku di dema pêwîst de kelûpelan dabîn bikin daku rê li ber lîstika bi nirxan û durustbûna tirsa cemawerî bê girtin. Piştbestin bi berhema navxweyî û komkirina çavkaniyan, yek ji stûnên sereke yên parastina serxwebûna siyasî ye.

Derbarê daxwaza parastina navdewletî de, divê bê gotin ku Herêma Kurdistanê ji aliyê yasayî ve ew sîfeta dewletbûnê nîne ku bikaribe rasterast daxwazeke wiha bide Neteweyên Yekbûyî. Karîgeriya Neteweyên Yekbûyî bi berjewendiyên zilhêzan ve girêdayî ye. Heta ku mesele negihe asta metirsiya "jînosaydê", wê demê dibe ku cîhan bifikire li ser sîwaneke parastinê. Lewma, li şûna çaverêkirina mûcîzeyên navdewletî, pêdivî ye Herêm di hundirê xwe de xwe ava bike, rê li ber windakirina serwet û samana giştî bigire û hewl bide careke din mafê hinartina serbixwe ya neftê bi dest bixe, da ku bikaribe sûd ji vê qonaxê werbigire.

Heta niha, xweşbextane tirs û fikarên kûr di nava xelkê de nînin û baweriyek bi pêşerojê tê dîtin. Lê fikarên rastîn di wê de ne ku ev şer dê çawa bi dawî bibin, ji ber ku encama dawî ya şeran dê bandoreke rasterast li ser me hebe. Lewma erka hikûmet û serokatiya siyasî ya Herêma Kurdistanê di vê gavê de ew e ku bi hûrgilî û bi başî bûyeran bixwînin. Divê gavên neaqilane û bilez neavêjin, di heman demê de divê ji bûyeran jî netirsen. Pêdivî ye dîtineke yekgirtî hebe ku tê de kêşeyên navxweyî nebin asteng li pêşiya parastina berjewendiyên bilind.

Hevpeymaniya serbazî ya nû di vê demê de dibe ku bijardeyeke berdest nebe, lê heger bûyer ber bi xrabtir ve biçin, dibe ku îhtîmaleke wiha derkeve pêş. Kurtasî: Mayîna Herêma Kurdistanê di vê aloziyê de girêdayî ye bi wê yekê ku em çi qas dikarin "navxweya xwe" bi hêz bikin, çi qas dikarin dev ji hevrikiya hizbî berdin ji bo stratejiyeke neteweyî, û çi qas wek gelekî ku ji dîrokê ders girtiye, bi hişyarî miamele ligel pêşerojê bikin. Herêma Kurdistanê pêdivî bi binesaziyeke aborî ya bi hêz, artêşeke yekgirtî û dîplomasiyeke zîrek heye, da ku ji vê mij û dûmana tarî ya navçeyê bi silametî derkeve. Her cure piştguhxistina yekrêziya navxweyî, vexwendina metirsiyan e bo nav mala me. Peyama sereke ev e: "Xwe bi hêz bike da ku cîhan neçar bibe piştgiriya te bike."

Top