Pisporê Jeopolîtîk: Mesrûr Barzanî bingehek xurt danî da ku pêşeroja Kurdistanê garantî bike
Mamostayekî zanîngehê dibêje ku tevî krîza darayî, pirsgirêkên petrol û budçeyê yên bi Bexdayê re û nakokiyên siyasî yên navxweyî, lê kabîneya nehan a bi serokatiya Mesrûr Barzani, krîzê wekî derfetek bikaraniye ji bo pêkanîna reformên radîkal û projeyên binesaziyê yên demdirêj.
Mamostayê Zanîngehê û pisporê jeopolîtîk û serokê Rêxistina Mamosteyên Zanîngehê ji bo Plankirin û Geşepêdanê Prof. Dr. Sasan Hikmet Elî, ji BasNewsê re ragehand: "Aliyê herî dijwar ê rêveberiyê li Herêma Kurdistanê belavbûna pergala darayî û îdarî bû. Projeya Hejmara Min û dijitalkirina karên hikûmetê mînakên bilind ên wê rêveçûna modern û nûjen e, ev proje di bingeh de pergala mûçeyan ji belavkirina drav û rûtîna îdarî vediguhezîne pergala bankaya dîjîtal, ev gavek e ber bi şefafiyeteke mezintir, kêmkirina rûtînê û avakirina pergalek bêalî ku li ser bingeha daneyan û qanûnê tevdigere."
Herwaha got: "Aboriya Herêma Kurdistanê berê bi çavkaniyekê ve girêdayî bû, ew jî budceya ji Bexdayê bû, lê piştî ku budce hate rawestandin, ew guherî bo petrolê. Hilberîna çandiniyê wekî stratejiyeke ne-petrolê û hinardekirina berhemên çandiniyê bo bazarên Kendavê Ew ê ewlehiya xwarinê ji bo Herêma Kurdistanê peyda bike û pêşveçûna sektora çandiniyê dê sektora pîşesaziya xwarinê pêş bixe.
Prof. Dr. Sasan Hîkmet diyar kir: "Projeya ronahîkirinê li piraniya bajar û bajarokan elektrîka 24 demjimêrî dabîn kiriye û yek ji destkeftiyên herî nûjen e û rasterast jiyana welatiyan baştir kiriye. Projeyên rêyên stratejîk ên wekî rê û pirên du alî wekî veberhênanên demdirêj têne dîtin. Yekîtîya mezintir a rêveberiya herêmî û Herêma Kurdistanê wê veguherîne herêmeke transîtê ya girîng di navbera Tirkiye, Îran û Iraqê de."
Herwaha got: "Kêmbûna çavkaniyên avê li cîhanê û Iraqê ji ber kêmbûna baranê gefa herî mezin e ji bo herêm û bi giştî navçeyê." Avakirina bendav û golan rêyek sereke ye ji bo berhevkirina ava baranê û ava lehiyê. Ev stratejiyek e ji bo misogerkirina ku ava ku ji bo vexwarin û çandiniyê hewce ye di bin kontrola herêmê de ye, ji bilî pêşvebirina sektora geştiyariyê da ku bi gefên hişkesaliyê û guherîna avhewayê re şer bike. kampanyaya şînkayî û kesk kirinê û çandina dar hat ragehandin û projeya Kembera Kesk a Hewlêrê pêngavekî din a erênî ye. Herwaha kabîneya nehem pêngavên kiryarî avêtin ji bo ku pişta xwe bi avên çeman ve girêbide, li şûna karanîna ava binê erdê, herwekî ku Projeya Ava Vexwarinê ya Awarte ya Hewlêrê û gelek projeyên din li deverên cûda yên Kurdistanê pêk aniye.”
Navborî diyar kir: “Ji hêla ramana siyasî û pratîka rêveberiyê ve, di vîzyona Mesrûr Barzanî de aliyek xurt heye: serxwebûna aborî û dahat, tekeziya berdewam li ser cihêrengiya aborî û veguheztina bo çandinî û pîşesaziyê wekî rêyek ji bo kêmkirina girêdayîbûna bi petrolê ya Hikûmeta Herêma Kurdistanê û herwaha redkirina daxwazên Bexdayê yên stû tewandin û şikandina li ser dahatên derveyî petrolê, parastina desthilatiya Herêma Kurdistanê li ser dewlemendî û çavkaniyên xwezayî amaje û nîşan parastina maf û pêkhateya Herêma Kurdistanê ye.”
Prof. Dr. Sasan Hikmet Elî ragehand: “Hikûmeta Herêma Kurdistanê hewlên mezin daye da ku pozîsyona Herêma Kurdistanê xurt bike û têkiliyên bi welatên cîran re kûr bike, nemaze têkiliya stratejîk bi Dewletên Yekbûyî re. Ew li ser avakirina stûnên dewletê xebitîne, nemaze di warê rêveberiya nûjen û aboriya serbixwe de. Serkeftina vê vîzyonê di pêşerojê de bi derbaskirina du astengiyên sereke ve girêdayî ye: Bicîhanîna tevahî ya qanûna reform û ji nû ve sazkirina dahatê. Ger ev stûnên saziyî werin parastin, tê çaverêkirin ku Herêma Kurdistanê di nav Iraq û herêmê de bibe hebûneke saziyî ya aram û xweser.
