بۆ زانیاریت، كارگەی نێو ئێسقان

بۆ زانیاریت، كارگەی نێو ئێسقان

لە ناو ئەستێرەی ئێسقەكانتدا كارگەیەك هەیە كە بێوەچان كار دەكات، لەوانەیە خوێن تەنیا وەك شلەیەكی سوور دەركەوێت كە بە جەستەماندا دەسووڕێتەوە، بەڵام ڕاستییەكەی زۆر سەرسوڕهێنەرترە!

لە قووڵایی هەندێك لە ئێسقەكاندا، وەك ئێسكی حەوز و ڕان، مۆخی سووری ئێسق هەیە، كە ئەو كارگەیەیە ملیۆنەها خانەی خوێن لە چركەیەكدا بەرهەم دەهێنێت، خرۆكە سوورەكانی خوێن زۆرترین ژمارەیان لە خوێندا هەیە، و پرۆتینێكیان تێدایە كە پێی دەگوترێت «هیمۆگلۆبین» و دەوڵەمەندە بە مادەی ئاسن. كاتێك هیمۆگلۆبین بە ئۆكسجین دەبەسترێتەوە، ڕەنگی سووری تایبەت بە خوێن دەداتێ، لە كاتێكدا ئەم خانانە بەرپرسن لە گواستنەوی ئۆكسجین بۆ هەموو لایەكانی جەستە، خرۆكە سپییەكانی خوێن هێڵی یەكەمی بەرگریی جەستەن، چونكە هێرش دەكەنە سەر بەكتریا و ڤایرۆسەكان و دەتپارێزن لە نەخۆشییەكان، پڵێتەكانی خوێن (پەڕەكانی خوێن) دەستبەجێ لە كاتی ڕوودانی هەر برینێكدا دێنە ناو بابەتەكەوە، و یارمەتی دروستبوونی مێوەكی خوێن (مۆی خوێن) دەدەن بۆ وەستاندنی خوێنبەربوون. سەرسوڕهێنەرتر لە هەموو ئەمانە ئەوەیە كە هەموو ئەم خانانە گەشتەكەیان لە یەك خانەی بنەڕەتییەوە (خانەی قەدی) لە ناو مۆخی ئێسكەوە دەست پێ دەكەن، پاشان تایبەتمەند دەبن بۆ ئەنجامدانی ئەركە جیاوازەكان، وەك ئەوەی هێڵێكی بەرهەمهێنانی یەكگرتوو بن كە شەو و ڕۆژ كار بكات.

Top