مەعریفەی ئاوێتەبوونی حەقیقەت و شەریعەت لە ڕێبازی بارزاندا
تەریقەتی بارزان لە جەوهەردا باڵندەیەکە بە دوو باڵ دەفڕێت: باڵێک ڕامان و خەڵوەتی باطنی، و باڵەکەی تر خزمەت و تێکۆشانی زاهیری. لەم ڕێبازەدا، تەریقەت جیاواز نییە لە حەقیقیەتی ژیان، بەڵکو پاککردنەوەی نەفسە بۆ ئەوەی بێتە ناو گۆڕەپانی خزمەتکردنی مەخلووقات.
ڕێبازی بارزان لەسەر چەند پایەیەکی ڕۆحی و عیرفانیی تۆکمە دامەزراوە:
فەنابوون لە خزمەتدا: سالیک لەم تەریقەتەدا پلەکانی عیرفان بە دەستنوێژگرتن لە ئاوی خزمەت دەبڕێت. تەرکی دنیانەکردن، بەڵکو تەرکی "خۆپەرستی" و "تەکبەر" بنەمای سەرەکییە. خزمەتکردنی هەژاران، پاراستنی ژینگە و داروبەرد، و وەستانەوە لە بەرامبەر زوڵمدا، هەمان زیكر و تەسبیحاتە.
ڕاستگۆیی و ئەمانەت (حەقیقیەتی سادەیی): پیرۆزی لەم تەریقەتەدا ڕووکەشی و نیپۆشینی بەرگی تایبەت نییە، بەڵکو خاوێنیی دەست، ڕاستگۆیی زوبان و وەفادارییە بۆ پەیمانەکان. پیر و مورید لە یەک خانەقای تەقوادا یەکسانن و پێوەری بەرزیی پلە تەنها خاوێنیی نیەتە.
ئازادی لە ڕێگەی تەسلیمبوونەوە: تەسلیمبوونی تەواو بۆ ئیرادەی پەروەردگار (شێوازی خودانی بارزان)، مرۆڤ لە کۆت و زنجیری ترسی زەوی، زیندان، دوورخستنەوە و زوڵمی جەباران ئازاد دەکات. ئەوەی دەستەمۆیی حەق بێت، هەرگیز سەر بۆ ناحەق دانەنەوێنێت.
مەعریفەی بارزانیی لە حیکەمەتی شێخ ئەحمەدی بارزاندا دەگاتە لووتکەی خۆی؛ کاتێک عیرفان لە خانەقای گۆشەگیری ڕاگوێزرا بۆ ناو کۆمەڵگە و بووە بزوێنەری ئاخلاق، دادپەروەری و داڵدەدانی لێقەوماوان. کاتێک نەوەی نوێ لەم جەوهەرە ڕۆحییە دووردەکەوێتەوە، تەریقەت دەبێتە زاهیرێکی بێگیان؛ لە کاتێکدا دڵی ڕێبازەکە خۆشەویستیی بێمەرج بۆ مرۆڤایەتی و نەبەزینە لە ئاست ڕاستیدا.

سەنار شێرۆكی